Φρενάρει η αγορά ακινήτων-«Βουτιά» στα φορολογικά έσοδα από μεταβιβάσεις

Σημάδια κόπωσης αρχίζει να παρουσιάζει η εγχώρια αγορά ακινήτων, καθώς οι συναλλαγές επιβραδύνονται και τα φορολογικά έσοδα από τις μεταβιβάσεις καταγράφουν αισθητή πτώση. Η συνεχής άνοδος των τιμών έχει καταστήσει την αγορά κατοικίας απρόσιτη για νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος, ενώ η προσφορά νέων διαμερισμάτων παραμένει περιορισμένη. Tην οικοδομή επηρέασαν και οι ανατροπές με τον ΝΟΚ που φρέναραν την οικοδομική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το πρώτο τετράμηνο του 2025 τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων ανήλθαν σε 180,59 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση 17,5% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024, όταν έφθαναν τα 218,79 εκατ. ευρώ. Ειδικά τον Απρίλιο, οι εισπράξεις από πωλήσεις κατοικιών μειώθηκαν κατά 22,68% σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι.

Η πτώση ήταν οριακή στα έσοδα από γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές, τα οποία διαμορφώθηκαν στα 76,56 εκατ. ευρώ έναντι 76,86 εκατ. το 2024. Οι μεταβιβάσεις ακινήτων μεταξύ συγγενών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα λόγω του ευνοϊκού αφορολόγητου των 800.000 ευρώ.

Παρά την κόπωση στην αγορά, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2025 προβλέπει εισπράξεις 570 εκατ. ευρώ από αγοραπωλησίες ακινήτων και 235 εκατ. ευρώ από γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές. Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής στοιχεία θέτουν εν αμφιβόλω την επίτευξη αυτών των στόχων.

Η άνοδος των τιμών, σε συνδυασμό με τη μειωμένη προσφορά νέων κατοικιών, λειτουργεί ανασταλτικά για τη ζήτηση. Η Τράπεζα της Ελλάδος, στην πρόσφατη Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, εκτιμά ότι οι περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές θα οδηγήσουν σε επιβράδυνση της ζήτησης, ειδικά σε περιοχές όπου οι αξίες έχουν ξεπεράσει τις δυνατότητες των αγοραστών.

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, σε πολλές περιπτώσεις τα διαθέσιμα ακίνητα δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ενδιαφερομένων, γεγονός που επιτείνει τη στασιμότητα.

Η ΤτΕ επισημαίνει την ανάγκη μεταρρυθμίσεων που θα μειώσουν τον χρόνο και το κόστος μεταβίβασης ακινήτων, προτείνοντας ψηφιοποίηση και εκσυγχρονισμό των αδειοδοτικών διαδικασιών. Τέτοιες παρεμβάσεις, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, μπορούν να μετριάσουν την κρίση στέγασης και να ενισχύσουν την οικοδομική δραστηριότητα.

Τιμές και επενδύσεις σε αντίστροφη πορεία

Παρά τη στασιμότητα στη ζήτηση, οι τιμές συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, έστω με ηπιότερο ρυθμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το πρώτο τρίμηνο του 2025 οι ονομαστικές τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 6,8% σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 10,9% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.

Την ίδια ώρα, οι καθαρές ξένες άμεσες επενδύσεις στην αγορά ακινήτων μειώθηκαν κατά 31,4%, περιοριζόμενες στα 356,8 εκατ. ευρώ από 520 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Η εικόνα συμπληρώνεται από τη μεγάλη πτώση στην οικοδομική δραστηριότητα. Η έκδοση οικοδομικών αδειών για κατοικίες σημείωσε μείωση 49,7% σε όγκο και 50,8% σε αριθμό αδειών σε εθνικό επίπεδο. Στην Αττική, οι μειώσεις ήταν ακόμη πιο έντονες, αγγίζοντας το 59,2% και 57,5% αντίστοιχα.