Φυσικό αέριο: Πάνω από τo φράγμα των 100 ευρώ οι τιμές στην Ευρώπη - Φόβοι για νέο ενεργειακό σοκ

Το φράγμα των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα ξεπέρασαν οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου για πρώτη φορά μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για ένα νέο ισχυρό ενεργειακό σοκ, τη στιγμή που η Ευρώπη εισέρχεται στην περίοδο της υψηλότερης ζήτησης για θέρμανση.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς κατέγραψαν άνοδο άνω του 4%, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022 και ξεπερνώντας ένα ψυχολογικό όριο που είχε καταγραφεί τελευταία φορά κατά τη διάρκεια της αναταραχής που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Αντίστοιχα, τα συμβόλαια στη Βρετανία εκτινάχθηκαν επίσης στα υψηλότερα επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 2022.

Η τελευταία εκτίναξη των τιμών αποδίδεται στον συνδυασμό των ανησυχιών για περαιτέρω διαταραχές στον παγκόσμιο εφοδιασμό φυσικού αερίου, εξαιτίας πιθανής κλιμάκωσης του πολέμου στο Ιράν, των χαμηλών ευρωπαϊκών αποθεμάτων και της αυξανόμενης ζήτησης για θέρμανση.

Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν υπερτριπλασιαστεί σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ανατρέποντας μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα την πρόοδο που είχε σημειώσει η Ευρώπη τα προηγούμενα χρόνια στην προσπάθεια περιορισμού του ενεργειακού κόστους.

Οι διαταραχές στον εφοδιασμό που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη επιβαρύνει τον λογαριασμό της Ευρώπης για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά περισσότερα από 100 δισ. ευρώ.

Με τα αποθέματα να βρίσκονται σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα για την εποχή και τις προβλέψεις για πτώση της θερμοκρασίας τις επόμενες ημέρες να ενισχύουν τις εκτιμήσεις για αύξηση της ζήτησης, η επιστροφή των τιμών σε τριψήφια επίπεδα εντείνει τις πιέσεις σε επιχειρήσεις, νοικοκυριά και κυβερνήσεις.

Φόβοι για νέο ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη

Παρά τη νέα άνοδο, οι τιμές εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από τα ακραία επίπεδα που είχαν καταγραφεί κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.

Ωστόσο, οι κοινωνικές αντιδράσεις για το αυξημένο κόστος ζωής έχουν ήδη αρχίσει να εκδηλώνονται σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ εμφανίζονται ενδείξεις πίεσης στη μεταποιητική δραστηριότητα.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καλέσει τα κράτη-μέλη να εξετάσουν μέτρα περιορισμού της ενεργειακής ζήτησης, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τις οικονομικές επιπτώσεις των υψηλών τιμών.

«Τα 100 ευρώ αποτελούν αναμφίβολα ένα ψυχολογικό όριο», τόνισε ο Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, διευθυντής για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στη Wood Mackenzie. Όπως εξήγησε, με τη γεωπολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή να μεταβάλλεται τόσο γρήγορα, ιδιαίτερα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, δεν θα χρειαστεί μεγάλη μεταβολή των συνθηκών για να κινηθούν οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου ακόμη υψηλότερα.

Στο επίκεντρο ο πόλεμος στο Ιράν και οι αμερικανικές εκλογές

Οι νέες ανησυχίες συνδέονται και με τις πληροφορίες για πιθανή νέα στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, που επικαλείται πηγές οι οποίες δεν κατονομάζονται, οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει αρκετές χώρες του Περσικού Κόλπου να προετοιμαστούν για μια σύντομη αλλά έντονη στρατιωτική εκστρατεία μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.

Το ενδεχόμενο αυτό συνέβαλε και στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου την Τετάρτη, καθώς οι αγορές επιχειρούν να αποτιμήσουν τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχών στις ενεργειακές ροές.

Μια παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση είναι πιθανό να αναγκάσει την Ευρώπη να πληρώσει σημαντικά υψηλότερες τιμές για την εξασφάλιση φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου, ιδιαίτερα εάν τα κύματα ψύχους οδηγήσουν σε παράλληλη αύξηση της ζήτησης στην Ασία.

Τα χαμηλότερα του συνηθισμένου αποθέματα έχουν αφήσει την Ευρώπη σε ευάλωτη θέση στην αρχή του χειμώνα, υποχρεώνοντάς την να ανταγωνιστεί αγοραστές από άλλες περιοχές του κόσμου και να προσφέρει υψηλότερες τιμές για την εξασφάλιση άμεσα διαθέσιμων φορτίων LNG.

Παρότι οι θερμοκρασίες στη βορειοδυτική Ευρώπη κινήθηκαν αυτή την εβδομάδα πάνω από τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα, προβλέπεται να υποχωρήσουν τις επόμενες ημέρες, ενδεχομένως την ίδια περίοδο που τμήματα της Ασίας θα αντιμετωπίζουν επίσης κύματα ψύχους.

«Έχουμε δύο πολέμους και οι επιπτώσεις τους έχουν πλέον συνδυαστεί», σχολίασε η Αν-Σοφί Κορμπό, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Όπως επισήμανε, οι τιμές όλων των βασικών εμπορευμάτων έχουν αυξηθεί, με αποτέλεσμα οι ανατιμήσεις στη μία αγορά να ενισχύουν τις πιέσεις και στις υπόλοιπες.

Περιορισμένα περιθώρια παρέμβασης για την ΕΕ

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαθέτουν ελάχιστες δυνατότητες άμεσης παρέμβασης για να περιορίσουν τις επιπτώσεις στους καταναλωτές, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι κρατικοί προϋπολογισμοί βρίσκονται ήδη υπό πίεση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρεί στην αναβολή εφαρμογής νέων κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου, οι οποίοι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν εμπόδια στις εισαγωγές φυσικού αερίου. Ωστόσο, η συγκεκριμένη κίνηση δεν αναμένεται να συμβάλει στη μείωση των τιμών βραχυπρόθεσμα.

Παράλληλα, η πλήρης απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG εξακολουθεί να προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο, ενώ ορισμένες πλευρές ασκούν πιέσεις για επανεξέταση τέτοιων περιορισμών, με στόχο την ανακούφιση από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

newmoney.gr