Η ΕΚΤ έκανε και πάλι «ό,τι χρειαζόταν»

Προκειμένου να ανταποκριθούν στην πανδημική κρίση, οι κεντρικές τράπεζες, μεταξύ αυτών και η ΕΚΤ, δήλωσαν διατεθειμένες να κάνουν «ό,τι χρειαστεί». Σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, αυτό έδωσε ώθηση στα χρηματιστήρια τους τελευταίους τρεις μήνες. Η ΕΚΤ ενδέχεται να συνεχίσει να διοχετεύει στήριξη με τον ίδιο τρόπο για περισσότερο από το προσδοκώμενο.

FLORIAN HENSE*

Μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις της ΕΚΤ κατά τη συναδρίαση του Ιουνίου ήταν η αναβάθμιση του σκοπού του προγράμματος αγοράς ομολόγων (PEPP). Αρχικά διοχέτευσε μεγάλη ρευστότητα, ώστε να αποτρέψει μια χρηματοπιστωτική κρίση, και τώρα επικεντρώνεται ξανά στον πληθωρισμό σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο.

Συνεπώς, επανέρχονται στο προσκήνιο οι προβλέψεις της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό, καθώς δημιουργούν μια καλή εικόνα σχετικά με τις επόμενες κινήσεις της. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι οι προβλέψεις δείχνουν τη μεγαλύτερη υποχώρηση στην Ιστορία, η ΕΚΤ έλαβε μέτρα που θα της επιτρέψουν να διατηρήσει μια πολύ χαλαρή νομισματική πολιτική για περίπου ακόμα έξι μήνες.

Μολονότι το αναβαθμισμένο PEPP θα περιορίσει τους κινδύνους ύφεσης, ενδέχεται να μην αρκεί για να οδηγήσει τον πληθωρισμό κοντά, αλλά όχι χαμηλότερα του 2%. Σύμφωνα με έρευνα της τράπεζα σχετικά με τις προηγούμενες αγορές περιουσιακών στοιχείων, οι αποφάσεις του Ιουνίου ενδέχεται να επηρεάσουν μόνον λίγο τον πληθωρισμό. Οι τρέχουσες προβλέψεις σχετικά με τον πληθωρισμό ίσως είναι υπερβολικά αισιόδοξες. Επομένως, η ΕΚΤ θα οφείλει να λάβει πολύ περισσότερα μέτρα σε σχέση με αυτά που σχεδίαζε για την υποχώρηση του πληθωρισμού τον Ιούνιο. Μολονότι αυτή τη φορά η κατάσταση είναι διαφορετική, δεδομένης της αυξημένης δημοσιονομικής στήριξης, οι πρωτοφανείς ανάγκες των κυβερνήσεων απαιτούν ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες.

Τελικά, η ΕΚΤ θα λάβει κατά πάσα πιθανότητα επιπλέον μέτρα, ώστε να διατηρήσει τη χαλαρή νομισματική πολιτική για αρκετό καιρό. Εχει εξαντλήσει ένα μεγάλο μέρος των εργαλείων της. Ως αποτέλεσμα, η πρώτη αντίδρασή της θα είναι να δεσμευτεί για περισσότερες αγορές περιουσιακών στοιχείων. Είτε τις πραγματοποιήσει μέσω του PEPP είτε μέσω του απλού προγράμματος αγοράς ομολόγων (APP), δεν θα αλλάξει ιδιαιτέρως στις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό. Οι αγορές φαίνεται πως αναμένουν από την ΕΚΤ να αυξήσει για δεύτερη, και τελευταία φορά, το PEPP κατά 500 έως 600 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους. Θεωρούμε ότι η ΕΚΤ μπορεί να κάνει περισσότερα, λαμβάνοντας μέτρα σταδιακά, και να δεσμευτεί για αγορές αξίας 0,8 τρισ. - 1,6 τρισ. ευρώ έως και δύο με τρία χρόνια μετά τη λήξη των τωρινών μέτρων. Το μέγεθος θα εξαρτηθεί εντέλει από τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό, την αποδοτικότητα των μακροπρόθεσμων δανείων της τράπεζας και από τη στρατηγική αξιολογήσεων.

* Ο κ. Florian Hense είναι οικονομολόγος της τράπεζας Berenberg.