Προς νέο ρεκόρ οι αιτήσεις για συνταξιοδότηση

Δύο αντίρροπες τάσεις συνθέτουν τη νέα εικόνα του ασφαλιστικού: από τη μία βρίσκονται οι ληξιπρόθεσμες εκκρεμείς αιτήσεις για απονομή κύριας σύνταξης, που υποχωρούν σταθερά, έσπασαν δε προς τα κάτω το «ψυχολογικό όριο» των 12.000 και περιορίστηκαν τον Ιούλιο στις 11.755, και από την άλλη οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης που εκτοξεύονται, φτάνοντας στις 129.614 στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου, στον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί από το 2019 και μετά.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, η διπλή αυτή δυναμική, όπως αποτυπώνεται στα τελευταία στοιχεία της έκθεσης «Ατλας», δείχνει έναν ΕΦΚΑ που επιταχύνει την έκδοση αποφάσεων, τη στιγμή ακριβώς που δέχεται το μεγαλύτερο κύμα αιτήσεων της τελευταίας εξαετίας.

Η αποκλιμάκωση των εκκρεμοτήτων «τρέχει» παράλληλα με την εξαιρετικά σημαντική αλλά και δύσκολη προσπάθεια του ΕΦΚΑ να ολοκληρώσει την ενοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων του σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα, ενιαίο για όλα τα πρώην ταμεία και συμβατό με όλες τις υπηρεσίες του Δημοσίου. Οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις –αυτές που καθυστερούν πάνω από 90 ημέρες– υποχώρησαν κατά 434 σε σχέση με τις 12.189 του Ιουνίου και κατά 3.399 συγκριτικά με τον περυσινό Ιούλιο.

Η μείωση του «στοκ» φαίνεται ακόμη πιο σημαντική σε σύγκριση με το παρελθόν. Τον Ιούλιο του 2025 υπήρχαν 15.154 εκκρεμείς συντάξεις, το 2024 ήταν 19.567, το 2023 έφταναν στις 31.772, το 2022 είχαν αγγίξει τις 56.263, το 2021 τις 94.152 και το 2020 το σύστημα ήταν έτοιμο να… εκραγεί με 144.293 αιτήσεις εν αναμονή.

Μέσα σε έξι χρόνια οι εκκρεμότητες μειώθηκαν κατά 132.538 ή 91,9%, χάρη κυρίως στη βελτίωση των αυτοματοποιημένων διαδικασιών έκδοσης αποφάσεων, αλλά και στη συνεργασία της διοίκησης του ΕΦΚΑ με τους εργαζομένους στον φορέα.

Από τις 11.755 ληξιπρόθεσμες εκκρεμείς αιτήσεις, η συντριπτική πλειονότητα αφορά συντάξεις γήρατος (8.193 αιτήσεις ή 69,7%), ακολουθούμενες από τις συντάξεις αναπηρίας (1.623 ή 13,8%), τις συντάξεις λόγω θανάτου (1.464 ή 12,5%) και τα αναπηρικά επιδόματα (475 ή 4%). Σε επίπεδο ταμείων, το μεγαλύτερο βάρος σηκώνει το πρώην ΙΚΑ με 5.104 αιτήσεις (43,4%), δηλαδή έχουν υποβληθεί από πρώην εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, ενώ ακολουθούν ο ΟΑΕΕ με 2.213 (18,8%), το ΕΤΑΑ με 1.497 (12,8%), ο ΟΓΑ με 1.437 (12,2%) και το ΓΛΚ με 897 (7,6%). Μικρότερες εκκρεμότητες καταγράφουν τα ειδικά ταμεία (544), το ΕΤΑΠ-ΜΜΕ (63), ενώ στο ΝΑΤ δεν υπάρχει καμία. Προσοχή, όμως. Στα μεγέθη αυτά δεν συνυπολογίζονται οι διεθνείς συντάξεις, που απαιτούν διασταυρώσεις για χρόνους ασφάλισης στο εξωτερικό. Οπως επίσης δεν υπολογίζεται και μια σειρά από περιπτώσεις με φακέλους που δεν είναι ολοκληρωμένοι ή υπάρχουν οφειλές κ.λπ. Και βέβαια μιλάμε μόνο για ληξιπρόθεσμες αιτήσεις, ήτοι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί πριν από τουλάχιστον 90 ημέρες.

Την ίδια στιγμή, η ροή των νέων αιτήσεων κινείται ανοδικά. Οι 129.614 του επταμήνου είναι κατά 12.739 περισσότερες από τις 116.875 της αντίστοιχης περιόδου του 2025 και ξεπερνούν ακόμη και τις 129.263 του 2022, χρονιάς με αθρόα έξοδο προς τη σύνταξη αμέσως μετά την πανδημία. Μόνο τον Ιούλιο υποβλήθηκαν 18.982 νέες αιτήσεις, αριθμός που υπολείπεται μόλις κατά 559 από τον περυσινό Ιούλιο και αποτελεί την τρίτη υψηλότερη επίδοση από το 2019, πίσω από το ρεκόρ του 2020 (20.192 αιτήσεις, λόγω λήξης του πρώτου lockdown).

Πίσω από το κύμα βρίσκονται δύο παράγοντες: η μαζική συμπλήρωση ετών ασφάλισης από εργαζομένους που προσελήφθησαν πριν από 35-40 χρόνια, αλλά και η εδραίωση του μοντέλου του «εργαζόμενου συνταξιούχου».

Πάνω από 308.000 συνταξιούχοι έχουν επιλέξει να συνεχίσουν να εργάζονται, από τότε που έπαψε να ισχύει η περικοπή 30% στη σύνταξη. Οι εργαζόμενοι αυτοί καταβάλλουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές μέσω παρακράτησης στις μεικτές αποδοχές τους και επιπλέον έναν πόρο υπέρ ΕΦΚΑ ίσο με το 10% του ετήσιου εισοδήματός τους από εργασία.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, παρά την έκρηξη των αιτήσεων, το ισοζύγιο παραμένει θετικό για τον ΕΦΚΑ. Στο επτάμηνο απονεμήθηκαν 139.066 νέες συντάξεις έναντι 129.614 νέων αιτήσεων, δηλαδή ο φορέας εκκαθάρισε περισσότερους φακέλους από όσους εισήλθαν. Ακόμη και μέσα στον Ιούλιο, όπου οι νέες αιτήσεις (18.982) ξεπέρασαν κατά 468 τις ολοκληρωμένες (18.514), η εικόνα παραμένει διαχειρίσιμη. Ενδεικτικό της πίεσης είναι ότι οι μη ληξιπρόθεσμες εκκρεμείς (κάτω των 90 ημερών) αυξήθηκαν στις 19.287 τον Ιούλιο, από 18.120 τον Ιούνιο, αν και παραμένουν χαμηλότερες κατά 1.795 σε σχέση με πέρυσι.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες εκτιμούν ότι η ανοδική τάση θα συνεχιστεί τους επόμενους μήνες. Είναι μάλιστα πολύ πιθανό να καταρριφθεί προς τα πάνω το ρεκόρ των 212.151 νέων αιτήσεων του 2021, καθώς οι εκτιμήσεις τοποθετούν το σύνολο του 2026 πάνω από τις 210.000.