Η κρίση ανέδειξε τη σημασία της κρουαζιέρας

Σημαντικό οικονομικό πλήγμα υπέστη η αγορά της κρουαζιέρας στη Μεσόγειο, από το δίμηνο εγκλωβισμό των πέντε κρουαζιερόπλοιων στον Περσικό Κόλπο, εκ των οποίων τρία από αυτά πραγματοποιούν homeporting από ελληνικά λιμάνια, επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και περιορισμένος αριθμός πλοίων, μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογες επιπτώσεις στον κλάδο.

Έχει υπολογιστεί ότι η  μέση δαπάνη ενός επιβάτη κρουαζιέρας σε έναν προορισμό κυμαίνεται σήμερα μεταξύ 70 και 100 δολαρίων ανά λιμάνι, με τα ποσά να ξεπερνούν τα 120 δολάρια σε ορισμένες περιπτώσεις, μετατρέποντας κάθε άφιξη πλοίου σε άμεση “ένεση” εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων για την τοπική οικονομία.

Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς που μίλησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μόνο από την απουσία των δύο κρουαζιερόπλοιων της Celestyal Cruises, τα οποία παρέμειναν εγκλωβισμένα στην περιοχή του Αραβικού Κόλπου, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή, καταγράφηκε απώλεια περίπου 94.000 επιβατών στην Ελλάδα, ενώ τα άμεσα διαφυγόντα έσοδα από τη μη πραγματοποίηση των προγραμματισμένων δρομολογίων ανήλθαν σε περίπου 12 εκατ. ευρώ.

Εφόσον συνυπολογιστούν τα λιμενικά τέλη, ο φόρος κρουαζιέρας, οι τροφοδοσίες πλοίων και το σύνολο των υποστηρικτικών υπηρεσιών, το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα για την Ελλάδα εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι η Celestyal Cruises, διατηρεί γραφεία και προσωπικό στο λιμάνι του Πειραιά, ενώ τα δύο κρουαζιερόπλοιά της πραγματοποιούν από τα λιμάνια του Λαυρίου και του Πειραιά κυκλικά δρομολόγια στα νησιά του Αιγαίου.

Tο Celestyal Discovery, που παρέμενε αγκυροβολημένο στο Ντουμπάι από τα τέλη Φεβρουαρίου, ήταν το πρώτο κρουαζιερόπλοιο που διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ, ανοίγοντας τον δρόμο και για τα υπόλοιπα πλοία σε μορφή κομβόι.

Το πλοίο αναμένεται να επανεκκινήσει δρομολόγια από το Λαύριο την 1η Μαΐου, ενώ το Celestyal Journey βρίσκεται ήδη σε πορεία επανατοποθέτησης προς τον Πειραιά, με έναρξη δρομολογίων στις 2 Μαΐου.

Την ασφαλή διέλευση των δύο κρουαζιερόπλοιων επιβεβαίωσε σε ανάρτησή της στο διαδίκτυο και η Celestyal Cruises, επισημαίνοντας ότι «η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και φορείς ασφάλειας, με προτεραιότητα την προστασία πληρώματος και πλοίων. 

Και τα δύο πλοία κατευθύνονται σε λιμάνια της Ελλάδας, όπου αναμένεται να ξεκινήσουν κανονικά την καλοκαιρινή τους δραστηριότητα και ότι τα μελλοντικά δρομολόγια που είναι προς πώληση θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με το πρόγραμμα, προσφέροντας στους επιβάτες και στους ταξιδιωτικούς μας συνεργάτες σιγουριά και συνέχεια» αναφέρει η εταιρεία.

Την ίδια στιγμή, και άλλοι μεγάλοι όμιλοι κρουαζιέρας επιταχύνουν την επιστροφή των πλοίων τους. 

Η TUI Cruises ανακοίνωσε ότι δύο κρουαζιερόπλοιά της εγκατέλειψαν με ασφάλεια την περιοχή της Μέσης Ανατολής και κατευθύνονται προς τη Μεσόγειο, επιτρέποντας την πραγματοποίηση των προγραμματισμένων αναχωρήσεων του Mein Schiff 5 από το Ηράκλειο στις 15 Μαΐου και του Mein Schiff 4 από την Τεργέστη στις 17 Μαΐου. 

Από την πλευρά της, η MSC Cruises επιβεβαίωσε ότι και το MSC Euribia διέσχισε με ασφάλεια τα Στενά του Ορμούζ και κατευθύνεται προς τη Βόρεια Ευρώπη, για να πραγματοποιήσει τα δρομολόγια που είχαν προγραμματιστεί για τις 16 Mαΐου από Κίελο και 17 Μαΐου από την Κοπεγχάγη. 

Παράλληλα, η Explora Journeys, που είναι μια πολυτελής εταιρεία κρουαζιέρας (luxury cruise line) και ανήκει στον όμιλο MSC Group, επιβεβαίωσε ότι το Explora II θα λειτουργεί από τον Νοέμβριο του 2026 έως τον Μάρτιο του 2027 αποκλειστικά στη Μεσόγειο, καθώς η αρχικά προγραμματισμένη αποστολή στη Μέση Ανατολή δεν θα πραγματοποιηθεί.

Παρά τις πρόσκαιρες απώλειες που προκάλεσε η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή, η παγκόσμια αγορά κρουαζιέρας διατηρεί ισχυρή δυναμική, περνώντας σε φάση ανάκαμψης και σταθερής ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τη ετήσια έκθεση  που εκδίδει η Διεθνής Ένωση Κρουαζιέρας Cruise Lines International Association (CLIA) «State of the Cruise Industry 2026», το 2025 ταξίδεψαν συνολικά 37,2 εκατομμύρια επιβάτες, ενώ το 90% δηλώνει ότι σκοπεύει να ταξιδέψει ξανά, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή εμπιστοσύνη των ταξιδιωτών.

Οι προβλέψεις της clia δείχνουν ότι η επιβατική κίνηση θα συνεχίσει να αυξάνεται, φθάνοντας τα 38,3 εκατ. το 2026, τα 40,3 εκατ. το 2027, τα 41,2 εκατ. το 2028 και τα 42,1 εκατ. το 2029, με την αγορά να επιστρέφει σε πιο «ώριμους» ρυθμούς ανάπτυξης μετά την έντονη μεταπανδημική ανάκαμψη.

Σε οικονομικό επίπεδο, ο κλάδος ενισχύει τη συμβολή του, καθώς το 2024 παρήγαγε 198 δισ. δολάρια παγκόσμιου οικονομικού αντίκτυπου, υποστηρίζοντας περίπου 1,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και δημιουργώντας 60 δισ. δολάρια σε μισθούς.

Σημαντική ενίσχυση καταγράφεται και στις βασικές αγορές προέλευσης επιβατών κρουαζιέρας το 2025, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποτελούν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης, οδηγώντας τη συνολική άνοδο της παγκόσμιας ζήτησης.

Oι επιβάτες προέλευσης από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 1,5 εκατομμύριο σε σύγκριση με το 2024, φθάνοντας τα 20,6 εκατομμύρια, σημειώνοντας άνοδο 7,5% και αντιπροσωπεύοντας περίπου το 55% της συνολικής κίνησης των κορυφαίων αγορών.

Για πρώτη φορά, ο στόλος των εταιρειών κρουαζιέρας που είναι μέλη της CLIA ξεπέρασε τα 300 ποντοπόρα πλοία το 2024, αυξάνοντας τον αριθμό τους σε 327 το 2026. Όπως σημείωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της CLIA, Bud Darr, «ο κλάδος της κρουαζιέρας  πλέει προς το μέλλον με εξαιρετική δυναμική, συνδυάζοντας ρεκόρ ζήτησης με καινοτομία και βιώσιμες πρακτικές», επιβεβαιώνοντας τη μετάβαση της βιομηχανίας σε ένα πιο «πράσινο» και τεχνολογικά εξελιγμένο μοντέλο ανάπτυξης.