Μαζική φυγή στη σύνταξη - 48.041 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης το πρώτο τρίμηνο του 2025

Σε μαζική φυγή από τον εργασιακό βίο οδηγεί ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από αρχές του 2027 σύμφωνα με τον Αλέξη Μητρόπουλο.

Σύμφωνα με στοιχεία του καθηγητή του ΕΚΠΑ και Πρόεδρο της ΕΝΥΠΕΚΚ μόνο τους πρώτους τρεις μήνες του 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 48.041 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης!

Ολόκληρη η ανάλυση Μητρόπουλου:

Ι. 197.228 οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης το 2024

Το 2024, όπως είχαμε προβλέψει (βλ. το βιβλίο μας «Κείμενα για το Κοινωνικό Κράτος», Εκδόσεις «60+», 2025), ήταν έτος μαζικής εξόδου από τον εργασιακό βίο για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για ολόκληρο το 2024, τη συνταξιοδότηση επέλεξαν 197.228 εργαζόμενοι, δηλαδή 6.860 περισσότεροι από το προηγούμενο έτος (2023). Από ιδρύσεως του ΕΦΚΑ το 2017 έως και σήμερα, τα έτη της μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση ήταν τα έτη 2021, 2022 και 2024.

Στον παρακάτω Πίνακα 2.1.α (σελ. 5) αποτυπώνεται η ροή των αιτήσεων συνταξιοδότησης από το 2017 και μετά, όπως καταγράφεται στη Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για το 2024.

Από την ενδελεχή μελέτη των στοιχείων του ανωτέρω Πίνακα 2.1.α προκύπτει ότι: 

α) Τις περισσότερες αιτήσεις συνταξιοδότησης είχαν τα έτη 2021 (212.151) και το 2022 (211.133). Ας σημειώσουμε εδώ ότι από το 2022 (από το 2023 κατά παράταση για ορισμένες κατηγορίες του Δημοσίου) καταργήθηκαν όλες οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.

β) Το 2024 υποβλήθηκαν 197.228 νέες αιτήσεις, περισσότερες από το έτος 2023 κατά 6.860.

ΙΙ. Η μαζική φυγή στη σύνταξη συνεχίζεται και το 2025

Δυστυχώς, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, η φυγή στην έξοδο από τον εργασιακό βίο συνεχίζεται και το 2025 με τους ίδιους ρυθμούς.

Σύμφωνα με τον Πίνακα στη σελίδα Π4 στο Παράρτημα της 55ης Έκθεσης του Πληροφοριακού Συστήματος «ΑΤΛΑΣ» του e-ΕΦΚΑ που παρατίθεται και τη «Μηνιαία Απεικόνιση Συνταξιοδοτικών Αιτήσεων» για τον Μάρτιο 2025 (που αποτελούν τα πλέον πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία), οι νέες αιτήσεις που υποβλήθηκαν για συνταξιοδότηση τον Ιανουάριο του 2025 ανέρχονται σε 15.896, τον Φεβρουάριο 2025 σε 16.336 και τον Μάρτιο 2025 σε 15.809, δηλαδή αθροιστικά για το α’ τρίμηνο του 2025 οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης ανήλθαν σε 48.041.

Το είδος των νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης για τον Μάρτιο 2025 (τον τελευταίο μήνα για τον οποίο διατίθενται στοιχεία) καταγράφεται στον Πίνακα που ακολουθεί (σελίδα Π3 του Παραρτήματος τής ίδιας Έκθεσης από το Π/Σ «ΑΤΛΑΣ»).

Από την ίδια 55η Έκθεση «ΑΤΛΑΣ» προκύπτουν επίσης τα εξής:

-Οι εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης, δηλαδή αυτές που δεν έχουν διεκπεραιωθεί (είτε με εγκριτική ή απορριπτική απόφαση είτε με άλλη διαδικασία) ανέρχονταν σε 16.150 στις 31-3-2025.

-Από τις 16.150 εκκρεμείς αιτήσεις, 10.535 αφορούν συντάξεις γήρατος, 2.091 αφορούν συντάξεις αναπηρίας, 2.305 αφορούν συντάξεις θανάτου και 1.219 αφορούν παραπληγικό επίδομα.

 
ΙΙΙ. Οι βασικές αιτίες τής μαζικής εξόδου στη συνταξιοδότηση

Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι τέσσερις (4) βασικές αιτίες που οδηγούν τους περισσότερους εργαζόμενους να επιλέξουν τη συνταξιοδότηση είναι οι εξής:

Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας την 1-1-2027 που άνοιξε με ευθύνη της κυβέρνησης. Η «ρήτρα προσδοκίμου» που προβλέπει ο ν. 4336/2015 (υποπερ.Ε3. σελ. 982) αποτελεί μόνιμη απειλή για τους ασφαλισμένους τα επόμενα χρόνια.

2. Ο φόβος για αλλαγή επί τα χείρω του θεσμικού πλαισίου για εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.) που επίσης άνοιξε με ευθύνη της κυβέρνησης.

3. Η αλλαγή τού τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών επί τα χείρω από 1-1-2025 (και κατά παράταση από 1-1-2026).

Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες συνθήκες απασχόλησής τους σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

ΙV. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 οδηγεί τους ασφαλισμένους μαζικά στη συνταξιοδότηση

Τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά την 1-1-2027.

Η κυβέρνηση συντηρεί το ευαίσθητο για τους ασφαλισμένους (κυρίως γυναίκες) αυτό ζήτημα τεχνηέντως μέσω των φιλικών της ΜΜΕ και συστημικών επιστημόνων. Ορισμένα μάλιστα κυβερνητικά στελέχη επικαλούνται την ψηφισμένη και ισχύουσα «ρήτρα προσδόκιμου», -που αρχικά είχε θεσπιστεί με τον πρωτομνημονιακό ν. 3863/2010 και αργότερα επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με τον νόμο του γ’ Μνημονίου (4336/2015) που ψήφισαν και τα τρία κόμματα του μνημονιακού τόξου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ)- και εγείρουν κατά καιρούς τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας ανδρών και γυναικών από 1-1-2027 κι εφεξής.

Κάθε συζήτηση όμως πρέπει να αποκλειστεί άμεσα γιατί η χώρα μας:

-έχει τα μεγαλύτερα όρια ηλικίας στην Ευρώπη των 47 κρατών-μελών

-έχει καταργήσει οριστικά από 1-1-2023 όλες τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις,

-έχει τους πιο γηρασμένους συνταξούχους σε όλη την ΕΕ και

-κινδυνεύει με απόλυτη πληθυσμιακή κατάρρευση αν υποχρεώσει άνδρες και γυναίκες με παιδιά να παραμένουν στην εργασία μέχρι τα βαθειά γεράματα.

Οφείλουμε να θυμίσουμε ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με τον ν. 4336/2015 έως και δώδεκα (12) έτη, είναι η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ στην Ευρώπη και ισχύει από 1-1-2023. Καμιά χώρα στην ΕΕ σήμερα δεν έχει σε ισχύ γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 67ο έτος ή το 62ο με 40 χρόνια ασφάλισης!!

Σύμφωνα με συγκριτικές δημοσιεύσεις, η ασφαλιστική «μεταρρύθμιση» του 2015 ανέβασε τη χώρα μας στην 1η θέση κατάταξης των χωρών με τα υψηλότερα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023. Επίσης η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στις πρώτες πέντε χώρες στον κόσμο με τα μεγαλύτερα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης στις γυναίκες.

Τέλος, η κατάργηση όλων των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023, που πλήττει κυρίως τις γυναίκες ασφαλισμένες ενόψει και της όξυνσης του δημογραφικού ζητήματος στη χώρα μας, είναι ακραία αντικοινωνική πρωτοβουλία που έλαβαν οι μνημονιακές κυβερνήσεις και υλοποίησαν όλα τα μνημονιακά κόμματα που ψήφισαν τους ηλικιακούς πίνακες του γ’ Μνημονίου (ν. 4336/2015).

Παραποιώντας τα πραγματικά στοιχεία το εγχώριο πολιτικό προσωπικό και οι συστημικοί διανοούμενοι αλλά και διεθνείς Οργανισμοί (όπως ο ΟΟΣΑ, το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα) λαμβάνουν υπόψη τα μεταβατικά όρια ηλικίας τής περιόδου 2015-2022 συμπεραίνοντας αυθαίρετα ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών με τα μικρότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης ενώ η αλήθεια είναι ότι έχει τα υψηλότερα ισχύοντα γενικά όρια συνταξιοδότησης στην Ευρώπη των 47 χωρών, αλλά και στον κόσμο.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, καλούμε την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει άμεσα τις προθέσεις της αναφορικά με την εξαγορά των πλασματικών ετών και με τα όρια ηλικίας προκειμένου οι εργαζόμενοι  που βρίσκονται στα πρόθυρα της εξόδου από τον εργασιακό βίο να γνωρίζουν και να αποφασίζουν με νηφαλιότητα και ψυχραιμία για το τι θα επιλέξουν για τον σημαντικό αυτό σταθμό τής ζωής τους.