Politico: Η Ευρώπη αντιμετωπίζει «κενό» 14 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου που θα κάλυπτε 12 εκατ. νοικοκυριά

Αντιμέτωπη με έλλειμμα φυσικού αερίου της τάξης των 14 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου που θα κάλυπτε τις ανάγκες έως 12 εκατομμυρίων νοικοκυριών βρίσκεται η Ευρώπη σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης (IEEFA) που επικαλείται το Politico.

Η έλλειψη που αντιστοιχεί περίπου στο 7% της ζήτησης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, δημιουργεί το ενδεχόμενο ενός χειμώνα με εκτίναξη των λογαριασμών ενέργειας και υποχρεωτικά μέτρα εξοικονόμησης, εάν η ΕΕ δεν καταφέρει να εξασφαλίσει επαρκείς ποσότητες από άλλες πηγές, προστίθεται στο δημοσίευμα που επικαλείται τα στοιχεία του αμερικανικού think tank που ασχολείται με θέματα ενέργειας.

Το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται ευρέως για τη θέρμανση των κτιρίων στην Ευρώπη, την τροφοδοσία της βιομηχανίας και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή από τότε που άρχισαν να τηρούνται σχετικά αρχεία, το 2011, και βρίσκονται λίγο πάνω από το 70%. Αυτό συνέβη επειδή οι υψηλές τιμές κατέστησαν πιο συμφέρουσα για τους εμπόρους την πώληση φυσικού αερίου το καλοκαίρι, αντί της αποθήκευσής του για τον χειμώνα.

Με τις τιμές του φυσικού αερίου να βρίσκονται κοντά στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών και την προσφορά να περιορίζεται εξαιτίας του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή, οι επιλογές της Ευρώπης για την εξασφάλιση προμηθειών είναι περιορισμένες, εάν ο επερχόμενος χειμώνας αποδειχθεί εξίσου ψυχρός με τον προηγούμενο, διαπίστωσε το IEEFA.

«Αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκην ότι η Ένωση θα ξεμείνει από φυσικό αέριο. Σημαίνει, ωστόσο, ότι θα μπορούσε να διαθέτει 7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα λιγότερου αποθηκευμένου αερίου για να καλύψει τις ανάγκες της. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να αναγκάσει τις χώρες να αγοράσουν φυσικό αέριο σε υψηλές τιμές από τις ολοένα και πιο ασταθείς διεθνείς αγορές ή ακόμη και να απαιτήσει από τους καταναλωτές να περιορίσουν την κατανάλωσή τους, εάν δεν είναι διαθέσιμες νέες προμήθειες» αναφέρει το Politico.

Όπως σημειώνει η επικεφαλής αναλύτρια του IEEFA για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, Άνα Χάλερ-Μακαρέβιτς, τα ιστορικά χαμηλά αποθέματα αφήνουν την ΕΕ «με μικρότερο περιθώριο ασφαλείας» απέναντι στις διαταραχές του παγκόσμιου εφοδιασμού, καθιστώντας την «ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις των τιμών». Εάν οι χώρες αναγκαστούν να εξαντλήσουν τα αποθέματά τους φέτος, θα έχουν επίσης μεγαλύτερες ποσότητες να αναπληρώσουν την επόμενη χρονιά, διαιωνίζοντας τον φαύλο κύκλο των χαμηλών αποθεμάτων και των υψηλότερων τιμών, πρόσθεσε.

Οι ίδιοι κίνδυνοι επισημαίνονται στην έκθεση για τις προοπτικές εφοδιασμού κατά τον χειμώνα 2026-2027, που δημοσίευσε την Πέμπτη το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου (ENTSO-G), ένας οργανισμός που εκπροσωπεί διαχειριστές δικτύων φυσικού αερίου. Η έκθεση προειδοποιεί ότι, εάν οι εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) είναι περιορισμένες ή ακόμη και «βέλτιστες» σε συνθήκες ψυχρού χειμώνα, τα επίπεδα των αποθεμάτων θα μπορούσαν να υποχωρήσουν έως και στο 11%, ποσοστό που αποτελεί το κατώτατο όριο για τα στρατηγικά αποθέματα, τα οποία δεν είναι εύκολο να αξιοποιηθούν.

Εάν οι χώρες επιδιώξουν να επαναφέρουν τα αποθέματά τους στο 30% έως το τέλος του χειμώνα, ώστε να μην εκτεθούν περισσότερο σε μελλοντικά κύματα ψύχους, θα πρέπει είτε να περιοριστεί η κατανάλωση είτε να μη διατεθούν στους καταναλωτές ποσότητες που αντιστοιχούν στο 7% της ζήτησης, προειδοποιεί το ENTSO-G.

Την κατάσταση έχει επιδεινώσει η επικείμενη απαγόρευση σε επίπεδο ΕΕ των μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας ρωσικού LNG, η οποία πρόκειται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο και θα μειώσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατά επιπλέον 7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, σύμφωνα με την έκθεση του IEEFA. Όπως επισημαίνεται, το ρωσικό φυσικό αέριο χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά για την κάλυψη των «διακυμάνσεων της ζήτησης» κατά τη διάρκεια του χειμώνα. «Τώρα η Ευρώπη βασίζεται στα αποθέματα για να βγάλει τον χειμώνα».

Σύμφωνα με την έκθεση του IEEFA, η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η ζήτηση φυσικού αερίου κατά τους χειμερινούς μήνες αυξάνεται σταδιακά τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ οι εισαγωγές στην Ένωση παραμένουν ουσιαστικά στάσιμες. Ως αποτέλεσμα, η ΕΕ εξαρτάται όλο και περισσότερο από τα αποθέματά της κατά τη χειμερινή περίοδο, με τις καθαρές αποσύρσεις φυσικού αερίου από τις αποθήκες να ανέρχονται τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους στα 22,6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, έναντι 18,8 δισεκατομμυρίων τον Ιανουάριο του 2025 και 17,8 δισεκατομμυρίων τον Ιανουάριο του 2024.

Η εναλλακτική λύση θα ήταν η εισαγωγή νέων ποσοτήτων LNG, ενός καυσίμου που μεταφέρεται διά θαλάσσης και το οποίο η ΕΕ προμηθεύεται σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, με τις σημερινές τιμές, η εισαγωγή των ποσοτήτων που θα λείψουν θα κόστιζε στους Ευρωπαίους επιπλέον 3 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή 12% περισσότερο από όσο θα κόστιζε η ίδια ποσότητα πέρυσι, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους ήδη εξαιρετικά υψηλούς λογαριασμούς, σύμφωνα με την έκθεση. Παράλληλα, η παραγωγή LNG στις ΗΠΑ βρίσκεται κοντά στη μέγιστη δυναμικότητά της, γεγονός που σημαίνει ότι οι πρόσθετες εισαγωγές θα ασκούσαν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στην προσφορά, δήλωσε στο Politoco η Χάλερ-Μακαρέβιτς.