Συνταξιούχοι: Τα σενάρια για μικρότερες κρατήσεις και αυξήσεις στις αποδοχές από το 2027

Οι συντάξεις μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο του κυβερνητικού σχεδιασμού ενόψει της ΔΕΘ, με το οικονομικό επιτελείο να επεξεργάζεται ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων που στόχο έχει να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων χωρίς οριζόντιες αυξήσεις στα ποσά των αποδοχών. Το βασικό σχέδιο επικεντρώνεται στη μείωση ασφαλιστικών κρατήσεων που εξακολουθούν να επιβαρύνουν κύριες και επικουρικές συντάξεις, δημιουργώντας ουσιαστικά έμμεσες αλλά μόνιμες αυξήσεις στις καθαρές απολαβές από το 2027 και μετά.

Η αύξηση του μόνιμου επιδόματος για τους συνταξιούχους από τα 250 στα 300 ευρώ θεωρείται μόνο το πρώτο βήμα. Στο παρασκήνιο εξετάζονται πλέον βαθύτερες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν ή ακόμη και να καταργήσουν συγκεκριμένες κρατήσεις, οι οποίες εδώ και χρόνια μειώνουν αισθητά τα τελικά ποσά που καταλήγουν κάθε μήνα στους λογαριασμούς των συνταξιούχων.

Στο στόχαστρο η ΕΑΣ

Το πρώτο βασικό σενάριο αφορά την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων στις κύριες συντάξεις. Το σχέδιο που εξετάζεται προβλέπει αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της κράτησης, με στόχο να πάψει να επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης όταν ξεπερνιέται ένα όριο.

Σύμφωνα με τις σκέψεις που βρίσκονται στο τραπέζι, τα σημερινά οκτώ κλιμάκια θα μπορούσαν να περιοριστούν σε τρεις ή τέσσερις βαθμίδες, ενώ η κράτηση θα εφαρμόζεται μόνο στο επιπλέον ποσό κάθε κλίμακας, με λογική αντίστοιχη της φορολογίας εισοδήματος. Με αυτόν τον τρόπο, αποφεύγονται οι μεγάλες απώλειες που προκαλεί σήμερα η υπέρβαση ενός ορίου έστω και για λίγα ευρώ.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση είχε εξεταστεί και στο παρελθόν, χωρίς τελικά να προχωρήσει λόγω του υψηλού δημοσιονομικού κόστους, το οποίο είχε υπολογιστεί περίπου στα 150 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το σενάριο επανέρχεται πλέον δυναμικά στις συζητήσεις για τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ.

Η εισφορά ασθένειας στις επικουρικές

Το δεύτερο σενάριο, το οποίο θεωρείται από αρκετούς και πιο πιθανό, αφορά την εισφορά ασθένειας 6% στις επικουρικές συντάξεις. Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται είτε η μείωση της κράτησης στο μισό είτε ακόμη και η πλήρης κατάργησή της.

Σε περίπτωση που η εισφορά περιοριστεί από το 6% στο 3%, οι αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις εκτιμάται ότι θα κινούνται περίπου από 6 έως 12 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης. Εάν τελικά αποφασιστεί πλήρης κατάργηση της κράτησης, τότε το όφελος για τους συνταξιούχους θα είναι σημαντικά μεγαλύτερο.

Το κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται περίπου στα 80 εκατ. ευρώ για μερική μείωση της εισφοράς και κοντά στα 150 εκατ. ευρώ για οριστική κατάργησή της. Η συγκεκριμένη κράτηση εφαρμόζεται από το 2015 και εξακολουθεί να παραμένει ενεργή, παρά το γεγονός ότι οι επικουρικές συντάξεις δεν έχουν δει ουσιαστικές αυξήσεις εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.

Μόνιμες ενισχύσεις αντί για εφάπαξ παροχές

Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι οι παρεμβάσεις μέσω μείωσης κρατήσεων λειτουργούν ως πιο σταθερές και διαρθρωτικές λύσεις σε σχέση με τις έκτακτες ενισχύσεις ή τις οριζόντιες παροχές. Η φιλοσοφία του σχεδιασμού βασίζεται στη λογική ότι η αύξηση του καθαρού ποσού που λαμβάνει ο συνταξιούχος κάθε μήνα έχει πιο μόνιμο χαρακτήρα, χωρίς να μεταβάλλεται το βασικό ποσό της σύνταξης.

Παράλληλα, τα μέτρα στοχεύουν κυρίως σε συνταξιούχους που συνεχίζουν να επιβαρύνονται με κρατήσεις, παρά τις πολυετείς μειώσεις που επιβλήθηκαν την προηγούμενη δεκαετία. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν τους επόμενους μήνες, καθώς το οικονομικό επιτελείο θα αξιολογήσει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και την πορεία των κρατικών εσόδων πριν κλειδώσει το τελικό πακέτο παρεμβάσεων.