Tέλος οι φθηνές διακοπές στην Τουρκία - Ακόμα και οι Τούρκοι επιλέγουν Ελλάδα

Η εποχή που η Τουρκία αποτελούσε συνώνυμο των φθηνών διακοπών για εκατομμύρια Ευρωπαίους ταξιδιώτες ανήκει πλέον στο παρελθόν. Οι αυξημένες τιμές στα ξενοδοχεία, στην εστίαση και στις δραστηριότητες αναψυχής, σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη συναλλαγματική πολιτική της χώρας, περιορίζουν ένα από τα σημαντικότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα του τουρκικού τουρισμού: το χαμηλό κόστος.

Η αλλαγή γίνεται πλέον αισθητή στους ίδιους τους επισκέπτες σημειώνει το ρεπορτάζ του Bloomberg. Η Ντόνα και ο Ντέιβ Νίνταμ από τη Βρετανία είχαν μετατρέψει τα τελευταία χρόνια την Τουρκία σε έναν από τους σταθερούς προορισμούς των οικογενειακών τους διακοπών. Από το 2021 έχουν επισκεφθεί τη χώρα μαζί με τα παιδιά τους πέντε φορές, εκμεταλλευόμενοι την εικόνα της ως ενός προσιτού μεσογειακού προορισμού.

Το φετινό καλοκαίρι, ωστόσο, βρήκαν μία εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Το θέρετρο στο οποίο είχαν μείνει παλαιότερα είχε γίνει πλέον υπερβολικά ακριβό για τον προϋπολογισμό τους, ενώ ακόμη και συνηθισμένες δραστηριότητες κόστιζαν πολλαπλάσια σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Χαρακτηριστικό είναι το κόστος μιας 15λεπτης βόλτας με τζετ σκι, το οποίο, σύμφωνα με τους ίδιους, εκτινάχθηκε στις 90 λίρες από μόλις 20 λίρες έναν χρόνο νωρίτερα.

Η Ντόνα Νίνταμ, η οποία μαζί με τον σύζυγό της εργάζεται στην εκπαίδευση και παράλληλα διατηρεί μικρό ταξιδιωτικό γραφείο, δηλώνει πλέον ότι η Τουρκία δεν θα βρίσκεται στην κορυφή των επιλογών τους για το επόμενο καλοκαίρι.

Πώς η πολιτική για τη λίρα κάνει ακριβότερη την Τουρκία

Πίσω από αυτή τη μεταβολή βρίσκεται σε σημαντικό βαθμό η συναλλαγματική πολιτική της Άγκυρας. Οι τουρκικές αρχές επιδιώκουν η υποτίμηση της λίρας να πραγματοποιείται με βραδύτερο ρυθμό από τον πληθωρισμό.

Η στρατηγική αποσκοπεί στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων και στη συγκράτηση του κόστους για τους Τούρκους καταναλωτές, καθώς η συναλλαγματική ισοτιμία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τις τιμές σε μία οικονομία που εξαρτάται σημαντικά από τις εισαγωγές.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά: όταν οι εγχώριες τιμές αυξάνονται ταχύτερα από την υποτίμηση του νομίσματος, η χώρα γίνεται σταδιακά ακριβότερη σε όρους ξένου νομίσματος. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρώ και οι στερλίνες των ξένων ταξιδιωτών δεν έχουν πλέον την ίδια αγοραστική δύναμη που είχαν στην Τουρκία πριν από λίγα χρόνια.

Για έναν προορισμό που επί χρόνια έχτισε σημαντικό μέρος της διεθνούς τουριστικής του επιτυχίας στην εξαιρετικά ανταγωνιστική σχέση ποιότητας-τιμής, η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντική πρόκληση.

«Πολλοί θεωρούσαν την Τουρκία φθηνό προορισμό», αναφέρει ο Τόνι Μπάσογλου, ο οποίος δραστηριοποιείται επιχειρηματικά και εκμισθώνει βίλες στην επαρχία της Αττάλειας. Όπως επισημαίνει, οι επισκέπτες εξακολουθούν να περνούν όμορφα, όμως η χώρα απλώς δεν είναι πια τόσο φθηνή.

Πτώση 11% στους Βρετανούς τουρίστες

Οι συνέπειες αρχίζουν να αποτυπώνονται και στα επίσημα στοιχεία των αφίξεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, οι συνολικές τουριστικές αφίξεις μειώθηκαν σε ετήσια βάση κατά 3,6% τον Μάιο, κατά 4% τον Ιούνιο και κατά ακόμη 0,3% τον Ιούλιο.

Ιδιαίτερα αισθητή είναι η υποχώρηση από ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές. Τον Ιούλιο οι αφίξεις ταξιδιωτών από το Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκαν κατά 11% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς οι Βρετανοί αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη αγορά ξένων επισκεπτών για την Τουρκία.

Ταυτόχρονα, ταξιδιωτικές εταιρείες στη Βρετανία διαπιστώνουν ότι μέρος της ζήτησης που παραδοσιακά κατευθυνόταν προς τα τουρκικά θέρετρα μετακινείται πλέον σε άλλες αγορές με χαμηλότερο κόστος.

Μεταξύ των προορισμών που εμφανίζονται να κερδίζουν έδαφος βρίσκονται η Σλοβενία, το Μαυροβούνιο και η Τυνησία, καθώς οι ταξιδιώτες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις με καλύτερη σχέση κόστους και προσφερόμενων υπηρεσιών.

Οι Τούρκοι αναζητούν φθηνότερες διακοπές στην Ελλάδα

Η ακρίβεια δεν επηρεάζει μόνο τους ξένους επισκέπτες. Όλο και περισσότεροι Τούρκοι επιλέγουν διακοπές στο εξωτερικό, εφόσον μπορούν να εξασφαλίσουν την απαραίτητη βίζα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι διακοπές εκτός Τουρκίας μπορεί να αποδειχθούν οικονομικότερες από την παραμονή στα δημοφιλή εγχώρια θέρετρα. Σε αυτή την τάση έχει επανειλημμένα βρεθεί στο επίκεντρο και η Ελλάδα, ιδιαίτερα τα νησιά που βρίσκονται κοντά στα τουρκικά παράλια.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της τουρκικής στατιστικής υπηρεσίας δείχνουν μάλιστα ότι ο αριθμός των ταξιδιών εσωτερικού για διακοπές μειώθηκε το 2025 σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Ήταν η πρώτη τέτοια υποχώρηση μετά την περίοδο της πανδημίας.

Η εικόνα αναδεικνύει μία ιδιόμορφη κατάσταση: ένας από τους μεγαλύτερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου αντιμετωπίζει πλέον την πρόκληση να παραμένει ανταγωνιστικός όχι μόνο απέναντι στους ξένους επισκέπτες, αλλά ακόμη και για τους ίδιους τους κατοίκους του.

Λιγότεροι τουρίστες, αλλά περισσότερα έσοδα

Η μείωση των αφίξεων δεν έχει, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, προκαλέσει αντίστοιχο πλήγμα στα τουριστικά έσοδα. Οι ξένοι επισκέπτες που εξακολουθούν να ταξιδεύουν στην Τουρκία φαίνεται ότι δαπανούν περισσότερα ανά ταξίδι, αντισταθμίζοντας την υποχώρηση του αριθμού των τουριστών.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την τουρκική οικονομία. Ο τουρισμός αντιστοιχούσε το 2025 περίπου στο 4,1% του ΑΕΠ, ενώ αποτελεί κρίσιμη πηγή εισροών ξένου συναλλάγματος.

Τα τουριστικά έσοδα συμβάλλουν στη χρηματοδότηση του εξωτερικού ισοζυγίου και παρέχουν πολύτιμη στήριξη στη λίρα, γεγονός που καθιστά την πορεία του κλάδου σημαντική παράμετρο της ευρύτερης οικονομικής στρατηγικής της Άγκυρας.

Η μεγαλύτερη ανησυχία των ξενοδόχων

Για τις τουριστικές επιχειρήσεις, πάντως, το βασικό πρόβλημα δεν περιορίζεται στον αριθμό των επισκεπτών. Η μεγαλύτερη πίεση αφορά πλέον τα περιθώρια κέρδους, καθώς το λειτουργικό κόστος αυξάνεται, ενώ η συναλλαγματική πολιτική περιορίζει τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να επωφεληθούν από μία ταχύτερη υποτίμηση της λίρας.

Ο Εμρέ Ναρίν, αντιπρόεδρος της Marti Otel Isletmeleri, η οποία διαχειρίζεται ξενοδοχειακές μονάδες στην τουρκική Ριβιέρα, επισημαίνει ότι για τους επενδυτές του κλάδου το πραγματικό ζήτημα είναι η δυνατότητα διατήρησης ικανοποιητικών περιθωρίων μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχώς αυξανόμενου κόστους.

Πρόσθετη επιβάρυνση αποτέλεσε ο πόλεμος με το Ιράν, ο οποίος ξέσπασε ακριβώς στην κορύφωση της περιόδου των πρώιμων κρατήσεων. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα επηρέασε τη διάθεση ορισμένων ταξιδιωτών να επιλέξουν την Τουρκία και δυσκόλεψε τους tour operators να προωθήσουν τα τουρκικά πακέτα με την ίδια ευκολία όπως στο παρελθόν.

Η τουριστική περίοδος ξεκίνησε έτσι με σημαντικές δυσκολίες και, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, ουσιαστική ανάκαμψη της δραστηριότητας εμφανίστηκε μόλις τον Ιούλιο.

Το ερώτημα πλέον είναι εάν η Τουρκία μπορεί να διατηρήσει την τεράστια τουριστική της βιομηχανία χωρίς το πλεονέκτημα που τη συνόδευε επί χρόνια: την εικόνα ενός ποιοτικού αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα φθηνού μεσογειακού προορισμού.