Μελέτη ΗΠΑ - Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Άκρως επικίνδυνα ορισμένα φάρμακα

Μια από τις μεγαλύτερες μελέτες για τη μακροχρόνια ασφάλεια των θεραπειών στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) εγείρει ερωτήματα για ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πράξη.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Communications Medicine στις ΗΠΑ και βασίστηκε σε ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία από το 2005 έως το 2023, ανέλυσε δεδομένα 669.083 ενηλίκων 18 έως 65 ετών στις ΗΠΑ με σχετική διάγνωση.

Τι έδειξε η μελέτη

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η χρήση αντικαταθλιπτικών συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία, με ποσοστό θνησιμότητας 1,6% έναντι 1,0% στους μη χρήστες. Αντίθετα, τα αντισπασμωδικά δεν παρουσίασαν παρόμοια τάση.

Στην υποομάδα των ασθενών με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και διάρροια, υψηλότερος κίνδυνος καταγράφηκε επίσης για τη λοπεραμίδη και τη διφαινοξυλάτη, ενώ δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη πορεία για τη ριφαξιμίνη, την ελουξαδολίνη, τη χολεστυραμίνη ή την κολεστιπόλη.

Στους ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και δυσκοιλιότητα, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν στατιστικά σημαντική αύξηση της θνησιμότητας για την PEG-3350, τα αντισπασμωδικά και τις εκκριταγωγές ουσίες , ενώ ανεβασμένος ήταν ο κίνδυνος στην ομάδα που έλαβε αντικαταθλιπτικά.

Ωστόσο, οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση. Πρόκειται για αναδρομική παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα «προκαλούν» τον θάνατο.

Ψυχραιμία αλλά με προσοχή

«Πολλοί ασθενείς διαγιγνώσκονται με το σύνδρομο σε νεαρή ηλικία και ενδέχεται να λαμβάνουν φάρμακα για χρόνια», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας Ali Rezaie, υπογραμμίζοντας ότι οι περισσότερες κλινικές δοκιμές για τέτοιες θεραπείες διαρκούν λιγότερο από ένα έτος. Όπως σημείωσε, η παρούσα ανάλυση επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό όσον αφορά τη μακροχρόνια ασφάλεια.

Σε κάθε περίπτωση, οι ερευνητές τονίζουν ότι οι ασθενείς δεν πρέπει να πανικοβληθούν. «Τα άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου δεν πρέπει να πανικοβληθούν, αλλά να κατανοήσουν και να σταθμίσουν τους μικρούς μεν – σημαντικούς δε κινδύνους, όταν εξετάζουν μακροχρόνιες θεραπείες», ανέφερε ο Rezaie, καλώντας τους να συζητούν με τον θεράποντα ιατρό τους τις ασφαλέστερες και αποτελεσματικότερες επιλογές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι η μελέτη ξεχωρίζει ορισμένα φάρμακα που δεν συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και θεραπείες εγκεκριμένες από τον αμερικανικό FDA, όπως η ριφαξιμίνη, η ελουξαδολίνη, η λινακλοτίδη, η πλεκανατίδη, η λιουμπιπροστόνη και η τεναπανόρ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αν και τα αντικαταθλιπτικά δεν έχουν το αντίστοιχο «πράσινο φως» για το σύνδρομο, συνταγογραφούνται συνήθως για να βοηθήσουν στη μείωση του πόνου, στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη διευκόλυνση της διαχείρισης της πάθησης.

Συμπέρασμα

Απαιτείται προσοχή στη μακροχρόνια συνταγογράφηση αντικαταθλιπτικών στο σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου. Ταυτόχρονα, όμως, χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να προσδιοριστεί ποιοι ασθενείς μπορεί να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. «Η θεραπεία των ασθενών με την πάθηση πρέπει να επικεντρώνεται στον εντοπισμό των υποκείμενων αιτίων και στη χρήση των ασφαλέστερων, τεκμηριωμένων επιλογών που διατίθενται, αντί να βασίζεται σε μία μόνο κατηγορία φαρμάκων για τη μακροπρόθεσμη διαχείριση», κατέληξε ο Rezaie.

ygeiamou