Ηλικία μετά τα 50: Τι σημαίνει να αισθανόμαστε ότι έχουμε επιλογές

Νέα μελέτη εξετάζει πώς η πεποίθηση ότι μπορούμε να επηρεάσουμε τη ζωή μας συνδέεται με την καλύτερη διαχείριση των αλλαγών που φέρνει το πέρασμα του χρόνου

Το αίσθημα ότι μπορούμε να επηρεάσουμε την καθημερινότητά μας φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία για την ευτυχία όσο μεγαλώνουμε. Νέα μελέτη συνδέει την αίσθηση ελέγχου με μικρότερη συναισθηματική επιβάρυνση από τις αλλαγές που αποδίδουμε στην ηλικία.

Την έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Psychology and Aging, παρουσιάζει η αναλύτρια συμπεριφοράς, Δρ. Wendy L. Patrick στο Psychology Today.

Τι έδειξαν οι καθημερινές καταγραφές

Στη μελέτη συμμετείχαν 268 ενήλικες ηλικίας 50 έως 91 ετών, οι οποίοι κρατούσαν ημερολόγιο για 14 ημέρες. Κατέγραφαν τις αλλαγές που αντιλαμβάνονταν ως απώλειες ή οφέλη της ηλικίας, πόσο ευτυχισμένοι αισθάνονταν και σε ποιον βαθμό θεωρούσαν ότι μπορούσαν να επηρεάσουν τη ζωή τους.

Τις ημέρες που αναγνώριζαν περισσότερες απώλειες ή λιγότερα οφέλη από το πέρασμα του χρόνου, ανέφεραν χαμηλότερα επίπεδα ευτυχίας. Η σύνδεση αυτή ήταν εντονότερη όταν ένιωθαν ότι είχαν μικρότερο έλεγχο στην καθημερινότητά τους.

Τι σημαίνει να αισθανόμαστε ότι έχουμε επιλογές

Η αίσθηση ελέγχου αφορά την πεποίθηση ότι οι πράξεις και οι αποφάσεις μας μπορούν να επηρεάσουν όσα συμβαίνουν στη ζωή μας. Όπως εξηγεί η Δρ. Patrick, αυτή η αντίληψη μπορεί να κινητοποιεί την ενεργή αντιμετώπιση των δυσκολιών και την προσαρμογή στις αλλαγές της ηλικίας.

Στο άρθρο της αναδεικνύει και έναν πιθανό φαύλο κύκλο: ο φόβος ενός τραυματισμού μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της σωματικής δραστηριότητας, στερώντας ευκαιρίες διατήρησης της φυσικής κατάστασης. Αντίστοιχα, η απομάκρυνση από ευχάριστες ασχολίες μπορεί να περιορίσει τις πηγές καθημερινής ικανοποίησης.

Χώρος και για όσα κερδίζουμε μεγαλώνοντας

Η Δρ. Patrick στρέφει την προσοχή και στις θετικές πλευρές της ηλικίας, όπως η εμπειρία, η υπομονή και η μεγαλύτερη εκτίμηση των σχέσεων. Η αναγνώρισή τους μπορεί να διευρύνει την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας πέρα από τις δυσκολίες και τους περιορισμούς.

Οι ερευνητές προτείνουν να εξεταστεί η ενίσχυση της αίσθησης ελέγχου, μαζί με μια θετικότερη αντίληψη για τη γήρανση, στον σχεδιασμό παρεμβάσεων υποστήριξης των μεγαλύτερων ενηλίκων. Παρόλο που τα ευρήματα καταγράφουν συσχετίσεις σε διάστημα δύο εβδομάδων, χωρίς να αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος, αναδεικνύουν τη σημασία του να αισθάνεται κανείς ότι εξακολουθεί να έχει λόγο στις επιλογές της ζωής του.