ΜΕΘ: 1 στους 10 ασθενείς με νοσοκομειακή λοίμωξη-«Καμπανάκι» για την μικροβιακή αντοχή

Ανησυχητικά είναι τα νεότερα ευρωπαϊκά στοιχεία για τις νοσοκομειακές λοιμώξεις στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), καθώς περίπου 1 στους 10 ασθενείς εμφανίζει λοίμωξη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του.

Σύμφωνα με την ετήσια επιδημιολογική έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) για το 2022, το 9,8% των ασθενών που νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ για περισσότερες από δύο ημέρες εμφάνισαν τουλάχιστον μία λοίμωξη.

Τα δεδομένα προέρχονται από περισσότερες από 1.500 ΜΕΘ σε χώρες όπως η Αυστρία, η Εσθονία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Λιθουανία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία και η Ισπανία.

Οι συχνότερες λοιμώξεις

Η πνευμονία αποτελεί τη συχνότερη λοίμωξη στις ΜΕΘ, επηρεάζοντας περίπου το 6% των ασθενών. Ακολουθούν οι λοιμώξεις του αίματος (4,3%) και οι ουρολοιμώξεις (2,7%).

Πίσω από τα ποσοστά κρύβεται ένας κοινός παρονομαστής: οι επεμβατικές ιατρικές πράξεις που είναι απαραίτητες για τη στήριξη των βαρέως πασχόντων.

Συγκεκριμένα:

Το 83% των πνευμονιών σχετίζεται με διασωλήνωση.
Το 43% των λοιμώξεων του αίματος συνδέεται με κεντρικό φλεβικό καθετήρα.
Το 95% των ουρολοιμώξεων σχετίζεται με ουροκαθετήρα.

Οι συσκευές αυτές είναι σωτήριες, ωστόσο αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών όταν η χρήση τους παρατείνεται ή δεν τηρούνται αυστηρά τα πρωτόκολλα πρόληψης.

Μεγάλη διακύμανση μεταξύ χωρών

Η έκθεση καταγράφει σημαντικές διαφορές στα ποσοστά λοιμώξεων μεταξύ των χωρών.

Σε ορισμένα συστήματα υγείας οι δείκτες είναι χαμηλότεροι, γεγονός που αποδίδεται σε οργανωμένες στρατηγικές πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων.

Σε άλλες περιπτώσεις τα ποσοστά είναι υψηλότερα, κάτι που ενδέχεται να σχετίζεται με τη βαρύτητα των περιστατικών ή με διαφορές στις πρακτικές καταγραφής και επιτήρησης.

Το «βαρύ» αποτύπωμα της μικροβιακής αντοχής

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα υψηλά επίπεδα ανθεκτικών μικροβίων στα αντιβιοτικά.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι:

14% των στελεχών χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου είναι ανθεκτικά.
34% των Klebsiella εμφανίζουν αντοχή σε βασικές κατηγορίες αντιβιοτικών.
23% των Pseudomonas είναι ανθεκτικά σε καρβαπενέμες.

Σχεδόν 3 στα 4 στελέχη Acinetobacter baumannii είναι ανθεκτικά στις καρβαπενέμες.

Τα ποσοστά αυτά δυσκολεύουν σημαντικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση, ειδικά σε ασθενείς που ήδη βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση.

Η έκθεση καταγράφει επίσης εκτεταμένη χρήση ευρέος φάσματος αντιβιοτικών στις ΜΕΘ, με πάνω από τις μισές θεραπείες (55%) να χορηγούνται εμπειρικά, δηλαδή πριν υπάρξει σαφής μικροβιολογική ταυτοποίηση. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ορθολογική χρήση αντιβιοτικών αποτελεί βασικό εργαλείο για τον περιορισμό της αντοχής.

Μετά την αύξηση που είχε καταγραφεί την περίοδο της πανδημίας COVID-19, το 2022 σημειώθηκε μείωση στους δείκτες λοιμώξεων. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι κατά τα έτη της πανδημίας οι βαρύτεροι ασθενείς, η παρατεταμένη διασωλήνωση και η πίεση στα νοσοκομεία συνέβαλαν στην επιδείνωση των δεικτών.

Πόσο επηρεάζουν την επιβίωση;

Σε χώρες που κατέγραψαν λεπτομερώς την έκβαση των περιστατικών, περίπου 1 στις 3 λοιμώξεις εκτιμήθηκε ότι συνέβαλε πιθανώς ή σίγουρα στον θάνατο του ασθενούς. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη σοβαρότητα του προβλήματος και την ανάγκη διαρκούς επιτήρησης.

Συμπέρασμα

Οι ΜΕΘ παραμένουν το τμήμα του νοσοκομείου με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από νοσοκομειακές λοιμώξεις. Παρά τις βελτιώσεις που καταγράφονται μετά την πανδημία, η πρόληψη, η σωστή χρήση καθετήρων και διασωλήνωσης, καθώς και η συνετή χορήγηση αντιβιοτικών, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τον περιορισμό μιας «σιωπηλής» αλλά ιδιαίτερα σοβαρής απειλής για τη δημόσια υγεία.

Πηγή ygeiamou.gr