Νέα έρευνα για διακοπή του καπνίσματος:  Ενδέχεται να αφήνει μόνιμο «αποτύπωμα» στους πνεύμονες

Η διακοπή του καπνίσματος παραμένει ένα από τα πιο σημαντικά μέτρα που μπορεί να λάβει κάποιος για να προστατεύσει την υγεία του. Ωστόσο, νέα έρευνα υποδεικνύει ότι, αν και οι πνεύμονες μπορούν να αναρρώσουν με διάφορους τρόπους μετά τη διακοπή του καπνίσματος, ορισμένες βιολογικές αλλαγές ενδέχεται να παραμείνουν για χρόνια.

Μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου McGill στο Μόντρεαλ εξέτασε τι συμβαίνει μέσα στους πνεύμονες των πρώην καπνιστών, προσπαθώντας να εξηγήσει γιατί ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) παραμένει υψηλότερος σε σχέση με αυτόν των ατόμων που δεν έχουν καπνίσει ποτέ.

«Ενώ ορισμένες βλάβες φαίνονται αναστρέψιμες, άλλες αλλαγές παραμένουν πολύ καιρό μετά τη διακοπή του καπνίσματος», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Carolyn Baglole, καθηγήτρια στο Τμήμα Φαρμακολογίας και Θεραπευτικής του Πανεπιστημίου McGill και ερευνήτρια στο Ερευνητικό Ινστιτούτο του Κέντρου Υγείας του Πανεπιστημίου McGill.

Το κάπνισμα βλάπτει τον πνευμονικό ιστό, επηρεάζει την ανοσολογική λειτουργία και αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του πνεύμονα και της ΧΑΠ. Η διακοπή του καπνίσματος μειώνει σημαντικά αυτούς τους κινδύνους με την πάροδο του χρόνου, αλλά οι πρώην καπνιστές παραμένουν πιο ευάλωτοι σε σύγκριση με άτομα που δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Οι λόγοι γι’ αυτόν τον διαρκή κίνδυνο δεν έχουν γίνει πλήρως κατανοητοί.

Για να διερευνήσουν το θέμα, οι ερευνητές ανέλυσαν δημόσια διαθέσιμα μοριακά δεδομένα από περισσότερα από 100.000 πνευμονικά κύτταρα. Τα δείγματα προήλθαν από 9 άτομα που δεν είχαν καπνίσει ποτέ, 7 πρώην καπνιστές και 5 τρέχοντες καπνιστές. Η ανάλυση κάλυψε περισσότερους από 40 διαφορετικούς τύπους πνευμονικών κυττάρων, επιτρέποντας στους επιστήμονες να εξετάσουν πώς το κάπνισμα επηρεάζει μεμονωμένα κύτταρα και ποιες αλλαγές ενδέχεται να αναστραφούν μετά τη διακοπή του καπνίσματος.

Ορισμένα κύτταρα αναρρώνουν, άλλα παραμένουν αλλοιωμένα

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Translational Research, έδειξαν ότι ορισμένα πνευμονικά κύτταρα φαινόταν να αναρρώνουν μετά τη διακοπή του καπνίσματος, άλλα όμως εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν αλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται με τη δομή των ιστών, τις ανοσολογικές αντιδράσεις και την υγεία των αιμοφόρων αγγείων.

Οι πρώην καπνιστές παρουσίασαν επίσης ορισμένα μοριακά χαρακτηριστικά που δεν παρατηρούνταν ούτε στους τρέχοντες καπνιστές, ούτε σε άτομα που δεν είχαν καπνίσει ποτέ. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι η διακοπή του καπνίσματος αφήνει ένα ξεχωριστό βιολογικό αποτύπωμα στους πνεύμονες.

«Η διακοπή του καπνίσματος επιτρέπει σε ορισμένα κύτταρα των πνευμόνων να αναρρώσουν, ωστόσο άλλες αλλαγές παραμένουν για χρόνια, υπογραμμίζοντας τη μακροχρόνια επίδραση του καπνίσματος», δήλωσε ο Baglole.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα δεν πρέπει να αποθαρρύνουν τους καπνιστές από το να σταματήσουν το κάπνισμα. Η διακοπή του καπνίσματος εξακολουθεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία και μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών. Αντίθετα, η μελέτη προσφέρει μια σαφέστερη εικόνα για το ποιες βλάβες στους πνεύμονες μπορούν να θεραπευτούν και ποιες ενδέχεται να απαιτούν περαιτέρω ιατρική φροντίδα.

«Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατανόηση του ποια βλάβη του καπνίσματος μπορεί να θεραπευτεί και ποια ενδέχεται να είναι μόνιμη», δήλωσε η συγγραφέας της μελέτης και διδακτορική ερευνήτρια του Πανεπιστημίου McGill, Nicole Heimbach.

Το επόμενο στάδιο της έρευνας θα επικεντρωθεί στο γιατί ορισμένα πνευμονικά κύτταρα δεν επανέρχονται πλήρως στην προηγούμενη κατάστασή τους. Προσδιορίζοντας τους μηχανισμούς που προκαλούν αυτές τις μόνιμες αλλαγές, οι επιστήμονες ελπίζουν να αναπτύξουν θεραπείες που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την αποκατάσταση των πνευμόνων και να μειώσουν περαιτέρω τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με το κάπνισμα στους πρώην καπνιστές.

Ygeiamou