SOS για 33 σοβαρές επιπτώσεις του καύσωνα στην υγεία

Όταν ο υδράργυρος ανεβαίνει επικίνδυνα, η σκέψη πηγαίνει συνήθως στην αφυδάτωση, τη θερμική εξάντληση και τη θερμοπληξία. Η επίδραση της ακραίας ζέστης στην υγεία, ωστόσο, φαίνεται ότι είναι πολύ ευρύτερη και σε ορισμένες περιπτώσεις εντελώς απρόσμενη.

Νέα μελέτη του Northwestern University εντόπισε 33 διαφορετικές διαγνώσεις που σχετίζονταν με ημέρες καύσωνα, αποκαλύπτοντας ένα πολύ μεγαλύτερο αποτύπωμα των υψηλών θερμοκρασιών στις επισκέψεις στα επείγοντα και στα κέντρα άμεσης φροντίδας. Στη λίστα δεν βρίσκονται μόνο τα αναμενόμενα προβλήματα υγείας, αλλά και δερματικές παθήσεις, οξεία νεφρική ανεπάρκεια, πολλαπλή σκλήρυνση, ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές, τσιμπήματα εντόμων, τροχαία ατυχήματα, επιθέσεις και τραυματισμοί που σχετίζονται με όπλα.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, επιχειρεί να αποτυπώσει ένα πρόβλημα το οποίο συχνά παραμένει «αόρατο» στα ιατρικά αρχεία: Ένα άτομο μπορεί να φτάσει στο νοσοκομείο με μία συγκεκριμένη διάγνωση, χωρίς, ωστόσο, να καταγράφεται κάπου ότι η υπερβολική ζέστη ενδέχεται να συνέβαλε στην εκδήλωσή της.

Σχεδόν ένα εκατομμύριο επισκέψεις στα επείγοντα

Οι ερευνητές ανέλυσαν 1.803 διαφορετικές διαγνώσεις που καταγράφηκαν σε σχεδόν ένα εκατομμύριο επισκέψεις σε Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και δομές άμεσης φροντίδας στο Σικάγο, από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο των ετών 2011-2023. Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 372.140 ενήλικες ασθενείς, με μέση ηλικία τα 52 έτη. Το 57,9% ήταν γυναίκες, ενώ η πολυπληθέστερη ηλικιακή ομάδα ήταν εκείνη των 25-44 ετών.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου που εξετάστηκε καταγράφηκαν 100 ημέρες ακραίας ζέστης, κατά τις οποίες η θερμοκρασία έφτασε ή ξεπέρασε τους 33,7°C. Οι περισσότερες τέτοιες ημέρες σημειώθηκαν τον Ιούλιο και ακολούθησαν ο Αύγουστος και ο Ιούνιος.

Το διαφορετικό στοιχείο της συγκεκριμένης μελέτης είναι ότι οι επιστήμονες δεν ξεκίνησαν αναζητώντας εκ των προτέρων συγκεκριμένες ασθένειες. Αντίθετα, χρησιμοποίησαν μια προσέγγιση εμπνευσμένη από τις λεγόμενες μελέτες συσχέτισης σε ολόκληρο το γονιδίωμα, αφήνοντας ουσιαστικά τα ίδια τα δεδομένα να αναδείξουν ποιες διαγνώσεις εμφανίζονταν συχνότερα τις πολύ ζεστές ημέρες.

Με αυτόν τον τρόπο προέκυψαν οι 33 συσχετίσεις, αρκετές από τις οποίες δεν είχαν μελετηθεί επαρκώς στο παρελθόν.

Από τα εξανθήματα έως τη νεφρική ανεπάρκεια

Ορισμένα ευρήματα μπορούν να ερμηνευθούν σχετικά εύκολα. Η υψηλή θερμοκρασία, για παράδειγμα, μπορεί να επιβαρύνει τη λειτουργία των νεφρών, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει αφυδάτωση. Παράλληλα, η ζέστη και η αυξημένη εφίδρωση μπορούν να επιδεινώσουν δερματικά προβλήματα, εξανθήματα και οιδήματα.

Άλλες συσχετίσεις είναι πιο σύνθετες. Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες είναι γνωστό ότι μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα ανθρώπων με πολλαπλή σκλήρυνση, ενώ ολοένα περισσότερες μελέτες διερευνούν τη σχέση της ζέστης με την ψυχική υγεία και τη συμπεριφορά.

Η νέα έρευνα εντόπισε επίσης περισσότερα περιστατικά που σχετίζονταν με τροχαία ατυχήματα, επιθέσεις και τραυματισμούς κατά τις ημέρες ακραίας ζέστης.

Ο Daniel Horton, αναπληρωτής καθηγητής Επιστημών της Γης, του Περιβάλλοντος και των Πλανητών στο Northwestern, επισημαίνει ότι προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες με μεγαλύτερη επιθετικότητα. Παράλληλα, η σωματική και ψυχική καταπόνηση που προκαλεί η ζέστη μπορεί να επηρεάζει την προσοχή και τη συμπεριφορά, αυξάνοντας ενδεχομένως τον κίνδυνο ατυχημάτων.

Οι συσχετίσεις αυτές, ωστόσο, δεν αποδεικνύουν ότι η ζέστη προκαλεί άμεσα κάθε μία από αυτές τις καταστάσεις. Δείχνουν ότι τα περιστατικά εμφανίζονται συχνότερα σε συνθήκες ακραίας θερμοκρασίας και επομένως αποτελούν πεδίο για περαιτέρω έρευνα.

Το πραγματικό φορτίο της ζέστης μπορεί να υποτιμάται

Για τους ερευνητές, ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα της μελέτης είναι ότι η υγειονομική επιβάρυνση από τους καύσωνες πιθανόν να είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που καταγράφουν οι επίσημες διαγνώσεις.

«Αν παρακολουθούμε μόνο τις ευρέως γνωστές ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη, θα υποεκτιμήσουμε το πραγματικό φορτίο της», προειδοποιεί η Hyojung Jang, υποψήφια διδάκτωρ Βιοστατιστικής στην Ιατρική Σχολή Feinberg του Northwestern και επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας. Μια τέτοια υποεκτίμηση, σημειώνει, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να παραβλέπονται οι άνθρωποι και οι κοινότητες που είναι περισσότερο ευάλωτοι.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς τα κύματα καύσωνα γίνονται συχνότερα και εντονότερα στο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης. Για τα νοσοκομεία και τα συστήματα υγείας, αυτό σημαίνει ότι η προετοιμασία για ένα επεισόδιο ακραίας ζέστης δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση περιστατικών θερμοπληξίας.

Η προστασία από τη ζέστη δεν είναι μόνο θέμα κλιματισμού

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν τις πόλεις και τις υγειονομικές αρχές να σχεδιάσουν πιο ολοκληρωμένα μέτρα προστασίας.

Στο Σικάγο, για παράδειγμα, έχει ήδη δημιουργηθεί ένας Δείκτης Ευαλωτότητας στη Ζέστη, ο οποίος χρησιμοποιείται για να εντοπίζονται οι γειτονιές όπου απαιτούνται κατά προτεραιότητα παρεμβάσεις, όπως εγκατάσταση ή αναβάθμιση κλιματισμού σε δημόσιους χώρους.

Οι προτάσεις των ειδικών περιλαμβάνουν ακόμη περισσότερα δέντρα και σκίαση στις πόλεις, στέγαστρα σε στάσεις λεωφορείων, ειδική προστασία για όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους και επαρκή ψύξη των κατοικιών.

Το κεντρικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι ο καύσωνας δεν αποτελεί μόνο ένα μετεωρολογικό φαινόμενο ούτε απλώς κίνδυνο θερμοπληξίας. Μπορεί να λειτουργεί ως ένας πολλαπλός στρεσογόνος παράγοντας για τον οργανισμό και την κοινωνία, με συνέπειες που εμφανίζονται σε πολύ περισσότερα σημεία από όσα μέχρι σήμερα συνηθίζαμε να αναζητούμε.

ygeiamou.gr