Welt: Γιατί η Γερμανία ξεμένει από φάρμακα-Γιατροί εξηγούν τι συμβαίνει

Η προμήθεια φαρμάκων βρίσκεται σε κίνδυνο, αναφέρει δημοσίευμα της Welt. Η έλλειψη επηρεάζει όλο και περισσότερους ανθρώπους. Και αυτό συμβαίνει από όλα τα μέρη στη Γερμανία, που κάποτε ήταν το φαρμακείο του κόσμου και εξακολουθεί να φιλοξενεί μια φαρμακοβιομηχανία παγκόσμιας κλάσης. Τρεις γιατροί αναφέρουν πόσο επισφαλής είναι η κατάσταση - και πού βρίσκονται οι λόγοι.

Όταν ο Γιαν Ντίκεν βρίσκεται στο δρόμο, είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Από τη στιγμή που ο γιατρός έκτακτης ανάγκης πετάει με ελικόπτερο στις πλατφόρμες αιολικών πάρκων στη Βόρεια Θάλασσα, κάθε δευτερόλεπτο μετράει. Κάθε λαβή πρέπει να είναι σωστή. Κάθε φάρμακο πρέπει να είναι διαθέσιμο. Ακόμη και στο ασθενοφόρο με το οποίο ο Ντίκεν βρίσκεται στο δρόμο στην περιοχή Άουριχ, πρέπει να βασίζεται στο ότι όλα είναι στη θέση τους. Εκπλήχθηκε ακόμη περισσότερο όταν ο επικεφαλής του ασθενοφόρου του τον ενημέρωσε ότι τα σημαντικά φάρμακα για τη θεραπεία των εμφραγμάτων, από όλα τα πράγματα, είναι σε έλλειψη και χρησιμοποιούνται μόνο σε εθνικό επίπεδο σύμφωνα με "αυστηρές ενδείξεις". Ο γιατρός των επειγόντων περιστατικών εξεπλάγη πολύ. Πώς είναι δυνατόν να μην είναι διαθέσιμα τόσο σημαντικά φάρμακα;

Σχεδόν 300 χιλιόμετρα μακριά, ο ειδικός πυρηνικής ιατρικής Ντέτλεφ Μόκα πέρασε μερικές εξαντλητικές εβδομάδες. Στο ιατρείο του στο Έσσεν, ο ίδιος και οι συνάδελφοί του φροντίζουν πολλούς ανθρώπους που χρειάζονται έλεγχο μετά τη διάγνωση του καρκίνου, προκειμένου να εντοπιστούν μεταστάσεις ή προσβεβλημένοι λεμφαδένες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, στους ασθενείς χορηγούνται ραδιενεργές ουσίες που καθιστούν ορατές τις παθολογικές διεργασίες στο σώμα. Όμως, οι γεννήτριες ραδιονουκλιδίων με τη ραδιενεργό ουσία τεχνήτιο-99m που απαιτούνται για το σκοπό αυτό δεν είναι διαθέσιμες.

Ο Mόκα, ο οποίος είναι επίσης πρόεδρος της Επαγγελματικής Ένωσης Γερμανών Πυρηνικών Ιατρών, έχει ως εκ τούτου τεθεί σε λειτουργία έκτακτης ανάγκης με τις υπάρχουσες γεννήτριες του. Επειδή η ακτινοβολία τους εξασθενεί μέσα σε δύο εβδομάδες, ο γιατρός άνοιξε το ιατρείο του και τα βράδια και τα Σαββατοκύριακα για να μπορεί να αντιμετωπίζει όσο το δυνατόν περισσότερα επείγοντα περιστατικά. "Ενώ η αγορά αποτυγχάνει, εμείς έχουμε φτάσει στα όριά μας για να βοηθήσουμε τους ασθενείς μας", λέει.

Η γενική γιατρός, Νίκολα Μπούλινγκερ - Γκέπφαρθ, η οποία είναι επίσης πρώτη αναπληρώτρια πρόεδρος της Γερμανικής Ένωσης Γενικών Ιατρών, έχει επίσης πολλές εξηγήσεις και παρηγοριά να δώσει αυτές τις εβδομάδες. Ξανά και ξανά, τα φάρμακα που συνταγογραφεί για τους ασθενείς της δεν είναι διαθέσιμα. "Η κατάσταση είναι τεταμένη", λέει ο γιατρός από το Πφορτζχάιμ.

"Το χειρότερο ήταν όταν το φάρμακο για τον καρκίνο του μαστού Tamoxifen δεν ήταν προσωρινά διαθέσιμο. Το γεγονός ότι οι ασθενείς δεν μπορούσαν να βασιστούν στο ότι θα έπαιρναν τα φάρμακά τους σε μια τόσο αγχωτική στιγμή της ζωής τους ήταν φυσικά δύσκολο, ειδικά για τους πληγέντες, αλλά και για εμάς ως ομάδα του ιατρείου".

"Η πολιτική υγείας έχει χάσει τη φαρμακευτική της πυξίδα", αναφέρει οργισμένος ο πρόεδρος της Ένωσης Φαρμακευτικών Εταιρειών που βασίζονται στην έρευνα, Χαν Στόιτελ. Και ο Μπορκ Μπρέτχάουερ, διευθύνων σύμβουλος της ένωσης ProGenerika, η οποία ενώνει τους παραγωγούς απομιμητικών φαρμάκων (γενόσημα), προειδοποιεί: "Εάν οι εταιρείες γλιστρήσουν στο κόκκινο με την παραγωγή φαρμάκων, πρέπει να σταματήσουν την παραγωγή".

Οι λόγοι της έλλειψης είναι τόσο ποικίλοι όσο και η ίδια η έλλειψη παρασκευασμάτων. Υπάρχει η συνεχιζόμενη πίεση της πανδημίας, η οποία έχει βλάψει τις αλυσίδες εφοδιασμού και έχει πλήξει τον κλάδο. Ή υπάρχει η αυξανόμενη πίεση του κόστους, που τροφοδοτείται από την ενεργειακή κρίση και τον πληθωρισμό, η οποία οδήγησε σε μια ανθυγιεινή συγκέντρωση της αγοράς με την πάροδο των ετών. Το σύστημα δεν είναι ρυθμισμένο για αποτυχίες. Ως εκ τούτου, ο αριθμός των κρίσεων εφοδιασμού αυξάνεται.

Ο γιατρός επειγόντων περιστατικών, Ντίκεν είναι μπερδεμένος από τη συνεχή έλλειψη. Μακριά από κλινικές και εργαστήρια καρδιακού καθετηριασμού, η χορήγηση ενός θρομβολυτικού φαρμάκου σε περίπτωση καρδιακής προσβολής ή πνευμονικής εμβολής μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου. Πώς είναι δυνατόν ένα τέτοιο φάρμακο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, επειδή ακόμη και το υποκατάστατο φάρμακο δεν είναι επαρκώς διαθέσιμο; "Είμαστε στην πρώτη γραμμή του τι πάει στραβά στην αγορά φαρμάκων αυτή τη στιγμή", λέει.

Ο λόγος για την έλλειψη του φαρμάκου έκτακτης ανάγκης και του υποκατάστατου του μπορεί να βρεθεί στην Boehringer Ingelheim, τον κατασκευαστή και των δύο φαρμάκων. Η εταιρεία δεν μπορεί πλέον να συμβαδίσει με την παραγωγή μπροστά στην αυξανόμενη ζήτηση. Η Boehringer είναι η μόνη εταιρεία στον κόσμο που παράγει τα φάρμακα, αν και η προστασία της πατέντας έχει λήξει προ πολλού. Μέχρι να είναι έτοιμο το νέο εργοστάσιο στη Βιέννη, ενδέχεται να υπάρξουν ξανά και ξανά συμφορήσεις στον εφοδιασμό.

Το γεγονός ότι οι ασθενείς του Μόκα πρέπει να περιμένουν για τις εξετάσεις τους, ωστόσο, έχει άλλους λόγους. Το ραδιοϊσότοπο που απαιτείται γι' αυτό παράγεται μόνο σε έξι αντιδραστήρες παραγωγής παγκοσμίως. Ένας από αυτούς, ο βελγικός αντιδραστήρας, μόλις κατέρρευσε. Ο Μόκα αναμένει ότι η έλλειψη θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι το τέλος Νοεμβρίου. "Τα περισσότερα χειρουργεία και νοσοκομεία είναι ήδη εκτός λειτουργίας για επείγουσα χρήση", λέει. Για τους ασθενείς, αυτό σημαίνει ότι θα περάσει ακόμη περισσότερος πολύτιμος χρόνος πριν από τη χειρουργική επέμβαση.

Επικίνδυνη εξάρτηση από τα γενόσημα φάρμακα από την Ασία

Αυτό που έχουν κοινό και οι δύο περιπτώσεις είναι ότι η παραγωγή φαρμάκων είναι πλέον τόσο συγκεντρωμένη, ώστε η βλάβη ενός εργοστασίου συχνά θέτει σε κίνδυνο το σύνολο του εφοδιασμού μιας χώρας, ενίοτε και του κόσμου. Η επικίνδυνη έλλειψη πλήττει περισσότερο τα γενόσημα φάρμακα. Τα χαμηλού κόστους αντίγραφα φαρμάκων για τα οποία έχει λήξει η προστασία της πατέντας αντιπροσωπεύουν το 80% των συνταγών φαρμάκων στη Γερμανία. Ωστόσο, τα ασφαλιστικά ταμεία επιστρέφουν την τιμή πολλών από αυτά τα φάρμακα μόνο μέχρι ένα συγκεκριμένο ποσό, το οποίο καθορίζεται μία φορά το χρόνο. Επιπλέον, τα ασφαλιστικά ταμεία συμφωνούν σε συμβάσεις έκπτωσης με ορισμένους κατασκευαστές.

Τα αυστηρά μέτρα λιτότητας αποσκοπούν στη διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητας του συστήματος αλληλεγγύης των ταμείων υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών έχει αρχίσει μια καθοδική πορεία, στην οποία όλα αφορούν την τιμή. Ως αποτέλεσμα, η παραγωγή έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό σε χώρες με χαμηλούς μισθούς, όπως η Κίνα ή η Ινδία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παγκόσμια προμήθεια δραστικών συστατικών για αντιβιοτικά ή αντιυπερτασικά εξαρτάται από έναν μόνο κατασκευαστή στην Άπω Ανατολή.

Μερικές φορές πρόκειται για αντιβιοτικά ευρέος φάσματος που δεν είναι διαθέσιμα, μερικές φορές για δισκία επιληψίας ή ακόμη και για αντικαρκινικά φάρμακα. Και μερικές φορές, όπως τώρα, στην αρχή της περιόδου γρίπης, υπάρχει ακόμη και έλλειψη χυμού πυρετού για τα παιδιά. Η αρχή BfarM της Βόννης, η οποία παρακολουθεί τον εφοδιασμό, καταγράφει σήμερα ελλείψεις για 306 φάρμακα, δηλαδή υπερτριπλάσιες από ό,τι πριν από πέντε χρόνια. Ακόμη και αυτό το ποσοστό είναι μόνο ένα κομμάτι της πραγματικής κατάστασης, επειδή δεν υπάρχει υποχρέωση συνολικής αναφοράς.

Η κυβέρνηση απορρίπτει την ιδέα και αναζητά λύσεις

Η ένωση γενικών γιατρών θα ήθελε επομένως να απομακρυνθεί από την αρχή του φθηνού φαρμάκου: "Ο πρωταρχικός στόχος δεν πρέπει να είναι η τιμή, αλλά η ασφάλεια του εφοδιασμού, ιδίως για τις ιδιαίτερα σημαντικές ουσίες", λέει ο γενικός γιατρός Μπούλινγκερ - Γκεπφαρθ. Όσον αφορά όμως συγκεκριμένες λύσεις, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας έχει κρατήσει μέχρι στιγμής χαμηλούς τόνους. Εξετάζονται μέτρα για τη διασφάλιση της προμήθειας φαρμάκων και την ενίσχυση της Γερμανίας και της ΕΕ ως τόπων παραγωγής", αναφέρει αόριστα σε απάντηση σε ερώτηση της Welt.

Βρίσκονται σε "διάλογο" με ενώσεις και εταιρείες. Στις αρχές του έτους πρόκειται να υποβληθεί πρόταση για τη βελτίωση της κατάστασης. Ωστόσο, το υπουργείο απορρίπτει το αίτημα των κατασκευαστών γενοσήμων για προσαρμογή του πληθωρισμού ώστε να αμβλυνθεί τουλάχιστον μέρος της αύξησης του κόστους λόγω της ενεργειακής κρίσης στο άκαμπτο σύστημα σταθερών τιμών: "Μια ετήσια προσαρμογή του πληθωρισμού θα ήταν αντίθετη με το σύστημα σταθερών τιμών".

Ο γιατρός έκτακτης ανάγκης Nτίκεν έχει μια επιθυμία πάνω απ' όλα για τους πολιτικούς: να είναι αξιόπιστα διαθέσιμα τα σημαντικά φάρμακα. "Η προμήθεια φαρμάκων πρέπει επιτέλους να βγει από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Οι πολιτικοί το οφείλουν αυτό στους ασθενείς".