Η στεγαστική κρίση και οι πολιτικές παρέμβασης με στόχο η κατοικία να παραμείνει δικαίωμα

Η στεγαστική κρίση στη χώρα μας έχει εξελιχθεί σε μια από τις πιο οξείες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις της εποχής μας. Σήμερα, ένα μεγάλο μέρος των νοικοκυριών δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο, ενώ ο αντίστοιχος μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι στο 20%. Για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, η στέγη απορροφά πόρους που θα έπρεπε να καλύπτουν βασικές ανάγκες και να διασφαλίζουν μια αξιοπρεπή ζωή.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία μετά την άρση της ουσιαστικής προστασίας της πρώτης κατοικίας και την εφαρμογή του νέου πτωχευτικού νόμου το 2020. Χιλιάδες άνθρωποι έχασαν και συνεχίζουν να χάνουν τα σπίτια τους μέσω πλειστηριασμών, ενώ η χώρα μετατρέπεται σταδιακά από χώρα ιδιοκατοικούντων σε χώρα ενοικιαστών. Αποτέλεσμα των πολιτικών επιλογών της Κυβέρνησης της Ν.Δ. και σε αυτό το πεδίο είναι η φτωχοποίηση των εργαζομένων και η όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Με απλά λόγια οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

Ιδιαίτερα οξυμένο είναι το πρόβλημα σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες που εργάζονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, όπως οι εκπαιδευτικοί,  οι υγειονομικοί, οι ένστολοι,  που καλούνται να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους με μισθούς καθηλωμένους, οι φοιτητές με αποτέλεσμα πολλοί απ’ αυτούς να μην μπορούν να σπουδάσουν και οι νέοι, πολλοί από τους οποίους εξακολουθούν να διαμένουν με τις οικογένειές τους. Τα ενοίκια – ειδικά σε νησιά και τουριστικές περιοχές, όπως το Ηράκλειο, όπου η βραχυχρόνια μίσθωση έχει περιορίσει δραματικά την προσφορά κατοικιών για μόνιμη διαμονή – έχουν εκτοξευθεί.

Μέσα σ’ αυτό το δυσμενές πλαίσιο, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη έχει καταθέσει ένα σαφές πλέγμα μέτρων με στόχο η κατοικία να παραμείνει δικαίωμα για όλους και όχι προνόμιο για λίγους. Συγκεκριμένα, αποτελεί προτεραιότητα η δημιουργία μη κερδοσκοπικού δημόσιου φορέα για τη διαχείριση στεγαστικών δανείων και δημόσιας ακίνητης περιουσίας, με στόχο την αξιοποίηση κλειστών ακινήτων για κοινωνική κατοικία, ιδίως για νέους.

Παράλληλα, η θέσπιση φορολογικών αντικινήτρων για τη διατήρηση ακινήτων που παραμένουν κενά, η επιβολή ιδιαίτερα υψηλής φορολογίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων προς εταιρείες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, o αυστηρότερος έλεγχος και περιορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb, ειδικά σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση και η κατάργηση του προγράμματος Golden Visa, συμπληρώνουν τις άμεσες πολιτικές παρέμβασης για τη στεγαστική κρίση. Ειδικότερα, δε, η στοχευμένη πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. για φοιτητική υποτροφία των 500 ευρώ για 10 μήνες σε φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, θα δώσει τεράστια ανάσα στους νέους, όσο και στις οικογένειές τους.

Η στέγη αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και προϋπόθεση αξιοπρεπούς εργασίας, προοπτικής και ζωής. Υπό το πρίσμα αυτό, απαιτούνται άμεσες πολιτικές παρέμβασης και η ΕΛ.Α.Σ. διαθέτει, εκτός από τις προτάσεις, την απαραίτητη πολιτική βούληση να τις υλοποιήσει με σκοπό τη στήριξη των πολλών.

*ο Γιώργος Μακράκης, ειναι Μέλος Εθνικού Συμβουλίου ΕΛΑΣ