Τα έργα οδοποιίας και υποδομών που άλλαξαν την Κρήτη. Τι κάναμε την τετραετία που πέρασε

 Από τον Ιούνιο του 2022, συμπληρώθηκαν τέσσερα και πλέον χρόνια που θήτευσα ως Αντιπεριφερειάρχης «Συντονισμού και Υποστήριξης της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Κρήτης».

Επρόκειτο για μια ενδιάμεση συνδρομητική θέση. Για έναν ρόλο, ανάμεσα στην κύρια πολιτική δράση του Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Αρναουτάκη και το διοικητικό υπόβαθρο των υπαλλήλων της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας.

Τέσσερα και πλέον έτη παρουσίας σε περιβάλλον μηχανικών και έργων. Προεχόντως, τέσσερα έτη αποτελέσματος.

Σε αυτό το διάστημα, η Διεύθυνσή μας, ολοκλήρωσε, μελετά και διεξάγει εκατοντάδες μικρά και μεγάλα έργα, εκατοντάδων εκατομμυρίων. Παρεμβάσεις που ανέβασαν εκθετικά τον πήχη της οδικής ασφάλειας και των υποδομών στην Κρήτη.

Τα παρατιθέμενα στοιχεία αποτελούν ενδεικτική και όχι εξαντλητική απαρίθμηση του όγκου δουλειάς. 

Επαρχιακό οδικό δίκτυο σε όλη την Κρήτη.

-Αποκαταστάθηκαν 432 σημεία του επαρχιακού δικτύου όλης της Κρήτης με ασφαλτοστρώσεις, στηθαία και πινακίδες  . Αυτά  που επισημάνθηκε ότι χρειάζονταν αποκατάσταση. Διατέθηκαν πάνω από 45.000.000 € από το ΕΣΠΑ για αυτή την παρέμβαση που ολοκληρώνεται τις επόμενες εβδομάδες.

Βόρειος Οδικός Άξονας (ΒΟΑΚ).

-Διατέθηκαν 16.500.000€  στην  οδική ασφάλεια του ΒΟΑΚ από εθνικούς πόρους.

-Το οδόστρωμα του εθνικού δικτύου περιμετρικά του Ηρακλείου από την Λεωφ, Παπαναστασίου έως τα Λινοπεράματα και τον κόμβο Γαζίου εκσυγχρονίστηκε με αντιολισθητική άσφαλτο και ομαλοποιήθηκε.

-Το ίδιο συνέβη με παρεμβάσεις στο Παλιόκαστρο, στο Μπαλί, και στο Ρέθυμνο από τον κόμβο Αμαρίου έως την Σκαλέτα.

Παλαιά Εθνική Οδός (Π.Ε.Ο.).

-Η Παλαιά Εθνική Οδός άλλαξε όψη με χρηματοδότηση 27.300.000€ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

-Από την γέφυρα στο Γάζι έως τον Σταυρωμένο Ρεθύμνου, από τα Μάλλια έως την Νεάπολη, από τον Άγιο Νικόλαο έως την Παχειά Άμμο και από το Κολυμπάρι έως το Κολένι η όψη της ασφάλτου, των στηθαίων, των οδοσημάνσεων και του φωτισμού δείχνουν το μέγεθος της παρέμβασης.

-Στην παλαιά εθνική οδό στον Δήμο Σητείας ολοκληρώνεται η αποκατάσταση κατολισθήσεων και καθιζήσεων,  προϋπολογισμού 7.900.000€ με μία επιπλέον θέση στην Σκεπαστή Ρεθύμνου να έχει περαιωθεί.

-Στην Σητεία μελετάται με χρηματοδότηση ΕΣΠΑ και η ανατολική παράκαμψη της πόλης, στην διαδρομή Πισκοκέφαλο – Σητεία.

Άξονας Ηράκλειο – Βιάννος.

-Ο οδικός άξονας Ηράκλειο – Βιάννος άλλαξε όψη. Ολοκληρώθηκε ο κόμβος των Κουνάβων τον Ιούλιο του 2022 με κόστος 4.000.000€.

-Δόθηκε σε κυκλοφορία  η παράκαμψη Αρκαλοχωρίου την άνοιξη του 2025 με προϋπολογισμό 12.500.000€.

-Εγκαταστάθηκε το 2026 εργολάβος για την κατασκευή του κόμβου των Πεζών κόστους 5.400.000€ με χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης ενάμιση έτους και σημειώνεται πρόοδος των εργασιών.

-Απορροφήθησαν  4.000.000€ για το αντιπλημμυρικό έργο του άξονα Καλλιθέας – Αλικαρνασσού που παραδόθηκε το καλοκαίρι του 2023. Το έργο  άλλαξε και την όψη της διαδρομής   υπόγεια με την παροχέτευση των ομβρίων υδάτων στο ρέμα του Κατσαμπά και υπέργεια με αλλαγή οδοστρώματος, στηθαίων και φωτισμού. 

-Διατέθηκαν από εθνικούς πόρους 6.600.000€ σε σημεία που υπάρχουν  κατολισθήσεις και καθιζήσεις κυρίως μεταξύ Βιάννου και Αρκαλοχωρίου, έργο που ολοκληρώνεται προσεχώς.

-Αποκαταστάθηκε ο φωτισμός του κόμβου της Βιάννου.

-Εξελίσσεται διαγωνισμός για την διαγράμμιση όλης της οδού από Ηράκλειο έως την Βιάννο.

-Επίσης για την τοποθέτηση έξυπνων φαναριών σε επτά κόμβους από το Τελωνείο Ηρακλείου έως το Σκαλάνι και για τρία επιπλέον στον κόμβο Παπαναστασίου επί της Λεωφ. Κνωσού μέσα στην πόλη.

Άξονας Ηράκλειο – Αγία Γαλήνη ΕΟ97.

-Στον άξονα Ηράκλειο- Αγία Γαλήνη απορροφήθησαν 2.600.000€ για ασφαλτικά σε επισφαλή σημεία κυρίως μετά την Αγία Βαρβάρα, στα Καπαριανά και έως το Τυμπάκι το 2023.

-Εκτελείται ήδη εργολαβία ποσού 2.300.000 € που αποκατέστησε ένα επισφαλές σημείο στον Άγιο Αντώνιο και στην Αυγενική και ένα μεγάλο τμήμα πέριξ του Βουρβουλίτη που είχε καθιζήσεις. Αποκαταστάθηκε επίσης τμήμα και του τοπικού δικτύου.

-Αναμένεται τέλος η διαγράμμιση όλου του άξονα από Ηράκλειο έως Αγία Γαλήνη εντός του έτους, με τον διαγωνισμό να είναι σε τελική φάση.

-Στον ίδιο άξονα, είναι σε προχωρημένο στάδιο η μελέτη  παράκαμψης του Τυμπακίου από τον κόμβο των Βόρρων έως το δέλτα του Κόκκινου Πύργου.

-Επιπλέον,  ωριμάζει η μελέτη παράκαμψης Μοιρών από το μηχανοστάσιο της «Λατομικής» έως τον κόμβο στο Καστέλι Φαιστού όπου καταλήγει ο νέος δρόμος της Μεσσαράς.

-Τέλος, διενεργείται η μελέτη του ίδιου άξονα από τις Γούρνες Τεμένους έως και τον κόμβο προς Σταυράκια μήκους 8 χιλιομέτρων. Η υλοποίηση του έργου, θα αποκαταστήσει την οδική ασφάλεια σε αυτό το ιδιαίτερα επισφαλές τμήμα. 

Παλαιά Εθνική Οδός Δήμου Χερσονήσου.

Το βόρειο παράλιο μέτωπο του Δήμου Χερσονήσου αποκαταστάθηκε σε σημαντικά σημεία κυρίως στην Π.Ε.Ο.

-Διατέθηκαν 10.000.000€ σε έργα οδικής ασφάλειας που συμπεριελάμβαναν την αποκατάσταση της ΠΕΟ Καρτερού έως και την οδό Ικάρου στο Ηράκλειο. Από το ίδιο έργο έγιναν παρεμβάσεις και στον άξονα Ηράκλειο – Αγία Γαλήνη. 

-Από αυτά προέκυψε και η  κατασκευή του Κόμβου των Γουβών το 2023, που έδωσε το πρότυπο τοπικής κυκλοφορίας για όλο τον άξονα που μελετάται έως τα Μάλλια.

-Με έτερο έργο προϋπολογισμού 1.300.000€ αποκαταστάθηκε η ΠΕΟ από το «Αρίνα» στο Κοκκίνη Χάνι έως το ΠΙΚΠΑ πριν τις Γούρνες.

- Με τρίτη πηγή χρηματοδότησης, άλλαξε ο ασφαλτοτάπητας από τον Ιππικό Όμιλο στον Καρτερό έως και τον Σταυρωμένο μετά το Κακό Όρος.

-Αντικαταστάθηκαν τα βαλλόμενα από την θάλασσα στηθαία της ίδιας περιοχής το 2025.

-Εκτελείται ήδη έργο σήμανσης τριών προσωρινών νέων κόμβων στο «Αρίνα» μετά το Κακό Όρος, στην Σταλίδα και εντός Χερσονήσου. Έπονται τρεις επιπλέον, στην Ανάληψη, στην είσοδο Μαλλίων και στο «Λυττός» με σκοπό την μείωση της ταχύτητας κυκλοφορίας και την συνακόλουθη αύξηση της οδικής ασφάλειας.

-Στην ίδια λογική, εξελίσσονται δύο μελέτες από το ΕΣΠΑ για την ΠΕΟ από τις Γούρνες έως τα Μάλλια. Αυτές προβλέπουν, δεκαπέντε κυκλικούς κόμβους, μονοδρόμηση των παραδρόμων, πεζοδρόμια και ήπια φιλική στους χρήστες κυκλοφορία στην κατ’ εξοχήν τουριστική όδευση της Κρήτης. 

Ο δρόμος του Ψηλορείτη.

Ο δρόμος του Ψηλορείτη είναι ένα απτό και εξελισσόμενο όραμα.

-Παραδώσαμε το τμήμα Στρούμπουλας – Αστυράκι μήκους 8χλμ τον Αύγουστο του 2022.

- Με όμοια τεχνικά χαρακτηριστικά κατασκευάζεται από το 2024 και το ορεινότερο τμήμα Σίσαρχα – Ανώγεια μήκους 2,5χλμ και προϋπολογισμού 7.800.000€ από εθνικούς πόρους.

- Στον ίδιο άξονα και με ομοιόμορφα στοιχεία, η υπηρεσία μας διεξάγει μελέτη για το τμήμα από Κουμπέδες έως Κόμβο Στρούμπουλα μήκους 5 χλμ. Η μελέτη θα συμπεριλαμβάνει και το τμήμα από το ΒΙΟ.ΠΑ. Τυλίσσου έως και το Γυμνάσιο Τυλίσσου.

-Επίσης, έχοντας λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση, ολοκληρώνεται τους επόμενους μήνες η μελέτη του δρόμου για το τμήμα από το Αστυράκι έως τα Σίσαρχα μήκους 6,4 χλμ.

-Στον ίδιο άξονα διατέθηκαν 990.000 € για την ασφαλέστερη όδευση με περιφράξεις λόγω κτηνοτροφίας, καθώς και για την διαπλάτυνση και την αντικατάσταση του ασφαλτοτάπητα στον οικισμό Αστυράκι. 

-Ευκταία έως επιβεβλημένη είναι η ενιαία προκήρυξη διαγωνισμού εκτέλεσης έργου για αυτά τα δύο τμήματα του δρόμου του Ψηλορείτη, μετά την ωρίμανση των δύο  μελετών της υπηρεσίας μας.

- Το τμήμα από κόμβο Γαζίου έως Κουμπέδες έχει αναβαθμιστεί εκθετικά με νέα άσφαλτο, στηθαία, σήμανση και φωτισμό τα έτη 2024-2026.

Γέφυρες - Έργα Δήμων.

-Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων με έτοιμες μελέτες από ετών,  απέσπασε από το Υπουργείο 10.000.000 € για την επισκευή των 21 ιεραρχημένων σε φθορά γεφυρών του ΒΟΑΚ.

-Εκτελείται ήδη η εργολαβία για τις 11 γέφυρες των Π.Ε. Ηρακλείου –Ρεθύμνου και υπάρχει δικαστική εκκρεμότητα των διαγωνιζομένων για τις υπόλοιπες σε Ρέθυμνο και Χανιά. –

-Έχουν ήδη παραδοθεί σε χρήση το 2026 η γέφυρα στον κόμβο Επισκοπής, στο Τομπρούκ και στο Φόδελε. Παρεμβλήθη εκτάκτως και η αποκατάσταση της γέφυρας του Παλαιοκάστρου από την ίδια εργολαβία.

-Η Υπηρεσία μας, έχει την εποπτεία των αστικών αναπλάσεων που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Τρίτσης» του Υπουργείου. Από αυτό, εξελίσσεται το έργο ανάπλασης στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου στο Γάζι και στην ΠΕΟ Χανίων στην διαδρομή Πλατανιάς – Κολυμπάρι. Επίσης προβλέπεται  η ανάπλαση στην κεντρική πλατεία Μοιρών.

-Συνδράμει επίσης στην προσεχή ολοκλήρωση της  αποκατάστασης της Πλατείας Ευρώπης και του μονοπατιού προς το Δικταίο Άντρο στο Οροπέδιο Λασιθίου προϋπολογισμού 1.200.000€.

Φράγματα & δίκτυα.

-Τον Απρίλιο του 2025 παραδόθηκε το εμβληματικό έργο του Φράγματος της Πλακιώτισσας προϋπολογισμού 24.000.000€ που εκτελέστηκε με διευθύνουσα υπηρεσία την Διεύθυνσή μας. Ήδη το φράγμα αποταμιεύει περίπου 7.000.000 κυβικά νερό και βουλεύεται η διάθεσή του στις τοπικές κοινωνίες.

-Η υπηρεσία μας έχει υποβάλλει μελέτες της για τα δίκτυα του φράγματος στο Υπουργείο για ένταξη στο πρόγραμμα «Ύδωρ». Τα δίκτυα, θα αρδεύουν 37.000 στρέμματα από τον Σωκαρά και τον Χάρακα έως τον Πύργο, την Λιγόρτυνο και το Τεφέλι.

-Στο ίδιο πρόγραμμα έχουν υποβληθεί για χρηματοδότηση οι έτοιμες μελέτες μας για το φράγμα των Αμιρών στην Βιάννο, προϋπολογισμού 22.000.000€.

-Αποπερατώθηκε το αρδευτικό δίκτυο του φράγματος του Έλους στα Χανιά.

-Αποκαταστάθηκε ο αγωγός υδροληψίας στο φράγμα Ινίου στην Πεδιάδα.

-Ολοκληρώθηκε ο βιολογικός της Γεωργιούπολης στον Αποκόρωνα. Τα αποχετευτικά του δίκτυα και τα αντλιοστάσιά του είναι στο μεγαλύτερο μέρος τους περαιωμένα.

-Αναμένονται περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις για την αποκατάσταση του φράγματος Αγίων Θεοδώρων στα Χανιά και Βασιλικών Ανωγείων στην Μεσσαρά.

-Μελετάται η αποκατάσταση των λιμνοδεξαμενών Σκινιά και Καραβάδου.

-Διευθετήθηκε, τέλος η κοίτη του χειμάρρου «Πατέλη» στην Σητεία.

Αποκατάσταση δημοσίων κτηρίων - Συντήρηση οδών της αρμοδιότητάς μας. 

-Αποκαταστάθηκε από την Υπηρεσία μας η εκκλησία της Παναγίας Φανερωμένης στην Παχιά Άμμο και η ομώνυμη στις Αρχάνες.

-Επίσης αναπαλαιώθηκε ο παλαιός ναός του Αγίου Τίτου με τον περιβάλλοντα χώρο του στο Τυμπάκι.

-Ανακαινίστηκε εκ βάθρων το «Σταυράκειο Γυμνάσιο – Λύκειο» Ανωγείων με προϋπολογισμό 1.000.000€.

-Ενισχύσαμε την «Στέγη Ανηλίκων» Ηρακλείου.

-Λειτούργησε για πρώτη φορά η Λέσχη του Αστυνομικού Μεγάρου Ηρακλείου.

-Η υπηρεσία μας, στεγάζεται από το 2024 σε ριζικά ανακαινισμένο περιβάλλον στο ίδιο κτήριο, με σύγχρονες υποδομές προσαρμοσμένες στις ανάγκες της.

-Το «Τμήμα Συντήρησης & Μηχανολογικού Εξοπλισμού» της υπηρεσίας μας, συντηρεί αυτά τα χρόνια, σε κινδυνώδεις συνθήκες πάνω από  700 χιλιόμετρα οδικών αξόνων της αρμοδιότητάς του. Με κλαδοκοπές, καθαρισμούς, αποφράξεις και αποκαταστάσεις βραχοπτώσεων και φερτών υλικών.

-Αποκαθιστούσε τον φωτισμό σε άξονες, σήραγγες και κόμβους.

-Ανταποκρίθηκε ευδόκιμα, τακτικά και έκτακτα,  άμεσα, παντού όπου εκλήθη, διαθέτοντας σε στοιχισμένη τάξη τα εργαλεία και τα μηχανήματά του.

-Μεθοδεύσαμε από το 2022 την εκτέλεση νυκτερινών εργασιών σε έργα αστικού φόρτου και όχλησης. Αυτή η δράση ζητά μιμητές στις περιαστικές εργολαβίες του ΒΟΑΚ προσεχώς.

Επίλογος.

Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων, πρέπει να ενισχυθεί με μόνιμο στελεχικό  δυναμικό. Η μονιμότητα εξασφαλίζει διάρκεια θεσμικής μνήμης. Κατοχυρώνει έναντι επισφαλειών και δελεασμάτων. Ο προπεριγραφόμενος όγκος εργασίας, υπηρετήθηκε από φθίνον αριθμητικά και ηλικιακά προσωπικό. Από  μόλις σαράντα μηχανικούς, διοικητικούς  και χειρωνάκτες υπαλλήλους.

Η αποκέντρωση πόρων από το Κράτος προς την τοπική αυτοδιοίκηση επιβάλλεται, ως πεμπτουσία προοδευτικής πολιτικής. Η  Περιφέρεια Κρήτης απέδειξε ότι υποστηρίζει έμπρακτα μεγάλους στόχους ανάπτυξης, όταν της παρέχονται μέσα και ευθύνες.

Ολοκληρώνοντας την θητεία μου ως Αντιπεριφερειάρχης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Στ. Αρναουτάκη για την τιμή της μακροχρόνιας επιλογής του. Επίσης, τον Γενικό Διευθυντή κ. Γ. Αγαπάκη για την αγαστή μας συνεργασία και κάθε άλλον συνοδοιπόρο σε αυτή την ενδιαφέρουσα διαδρομή. Συνεχίζουμε με αγάπη για τον τόπο και τους ανθρώπους του.

Ο Νίκος Κ. Σκουλάς είναι Δικηγόρος, τ. Αντιπεριφερειάρχης Τεχνικών Έργων Περιφέρειας Κρήτης.