Το δικό μου όραμα για το ΕΣΥ

Ο Υπουργός Υγείας ετοιμάζεται να περιοδεύσει στην Κρήτη, φέρνοντας μαζί του τη γνωστή επικοινωνιακή τακτική των εγκαινίων και των πανηγυρικών διακηρύξεων για ένα δήθεν αναβαθμισμένο σύστημα υγείας. Όμως, ως γιατρός που ζει καθημερινά την πραγματικότητα των δημόσιων νοσοκομείων μας οφείλω να απαντήσω. Η ηγεσία του Υπουργείου κινείται σε ένα αποκομμένο, παράλληλο σύμπαν, μακριά από τα όσα βιώνουν καθημερινά οι ασθενείς και το προσωπικό στα υποστελεχωμένα νοσηλευτικά ιδρύματα.

Πίσω από τις στημένες φωτογραφίες και τις κομμένες κορδέλες κρύβεται η δραματική πραγματικότητα των 2.500 και πλέον κενών οργανικών θέσεων στην 7η ΥΠΕ Κρήτης. Αντί για τη μόνη βιώσιμη λύση, που είναι οι μόνιμες προσλήψεις, επιλέγεται μια επικίνδυνη αλχημεία μπαλωμάτων με συνεχείς αναγκαστικές μετακινήσεις γιατρών. Τα εξαντλητικά «εντέλλεσθε» μετατρέπουν τους επιστήμονες σε εργασιακούς νομάδες, οδηγώντας τους με μαθηματική ακρίβεια στην επαγγελματική εξουθένωση. Δεν είναι τυχαίο ότι στα Χανιά φτάσαμε στην απειλή ομαδικής παραίτησης 50 γιατρών, ενώ στην Ιεράπετρα το νοσοκομείο έχει αφεθεί να λειτουργεί οριακά με έναν μοναδικό μόνιμο παθολόγο και έναν αναισθησιολόγο. Αυτή η υποστελέχωση παράγει διαρκή κόπωση, υποβαθμίζει τα πρότυπα ασφαλείας και οδηγεί σε ένα πρωτοφανές κύμα φυγής των νέων επιστημόνων στο εξωτερικό, αφήνοντας τις προκηρύξεις θέσεων σταθερά άγονες.

Η αποδιοργάνωση αυτή δεν είναι ένα τυχαίο διαχειριστικό λάθος, αλλά ένα μεθοδευμένο πολιτικό σχέδιο που μεταλλάσσει τον χαρακτήρα του ΕΣΥ. Από εγγυητής του κοινωνικού δικαιώματος στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, το σύστημα μετατρέπεται σε έναν χώρο παροχής υπηρεσιών με βάση το πορτοφόλι του καθενός, αντικαθιστώντας το «υγεία για όλους» με το «υγεία για όσους έχουν να πληρώσουν». Οι αριθμοί που αποτυπώνονται στις πρόσφατες οικονομικές αναλύσεις είναι αμείλικτοι και αποδεικνύουν ότι η περίθαλψη στη χώρα μας γίνεται όλο και περισσότερο ιδιωτική υπόθεση. Οι πολίτες αναγκάζονται να βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη, με τη συνολική ετήσια επιβάρυνση για φάρμακα, μαζί με τα μη συνταγογραφούμενα και τις αγορές χωρίς συνταγή να αγγίζει πλέον το αστρονομικό ποσό των δύο δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η οικονομική αφαίμαξη των νοικοκυριών συνεχίζεται με την κατακόρυφη αύξηση της συμμετοχής στις διαγνωστικές εξετάσεις, σημειώνοντας άνοδο πάνω από 60% από το 2019. Αυτή η εκρηκτική άνοδος των ιδιωτικών δαπανών είναι το άμεσο αποτέλεσμα της αδυναμίας των δημόσιων δομών να εξυπηρετήσουν έγκαιρα όλους τους πολίτες. Με πάνω από 9.000 εκκρεμή χειρουργεία στην Κρήτη και το 40% των χειρουργικών αιθουσών κλειστό λόγω έλλειψης προσωπικού, οι ασθενείς εγκλωβίζονται σε πολύμηνες αναμονές, την ώρα που οι υποδομές γερνούν ασυντήρητες και σοβάδες αποκολλώνται από τις οροφές των θαλάμων εφημερίας, όπως συνέβη στο Βενιζέλειο.

Απέναντι σε αυτή την οργανωμένη απαξίωση, εμείς αντιτάσσουμε μια εναλλακτική στρατηγική διάσωσης και ριζικής αναδιοργάνωσης της δημόσιας περίθαλψης. Πρώτη μας προτεραιότητα είναι μια γενναία επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό. Οι υγειονομικοί δεν ζητούν απλώς μισθολογική αποκατάσταση ή κίνητρα για τις άγονες περιοχές. Απαιτούν ασφάλεια, σεβασμό, ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και προστασία από τη βιομηχανία δικαστικών διώξεων για σφάλματα που στην πραγματικότητα προκαλούνται από τις ελλείψεις του ίδιου του συστήματος. Απαιτείται λοιπόν αλλαγή πολιτικής, βούληση, όραμα για την δημόσια υγεία και κατεύθυνση των υπερπλεονασμάτων στην κοινωνία. Ειδική μέριμνα για συμπολίτες μας με άνοια και Alzheimer και ανάπτυξη νέων δημόσιων δομών, όπως κέντρο αποκατάστασης αναπήρων στην περιφέρεια Κρήτης.

Για να γίνουν πράξη όλα αυτά, πρέπει να αλλάξουν ριζικά οι κοινωνικές προτεραιότητες της χώρας. Παλεύουμε για τη στρατηγική σύγκλιση των δημόσιων δαπανών υγείας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στοχεύοντας στο 7,5% του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να θέσουμε ένα ξεκάθαρο δίλημμα: κοινωνικό κράτος ή πολεμική οικονομία. Δεν μπορούμε να μιλάμε για αναβάθμιση της υγείας όσο η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στις στρατιωτικές δαπάνες και συμμετέχει στην κούρσα των εξοπλισμών, δεσμεύοντας δεκάδες δισεκατομμύρια για τα επόμενα χρόνια. Ταυτόχρονα, είναι αναγκαίο να διεκδικήσουμε μια ειδική ρήτρα διαφυγής από το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό σύμφωνο για τις δαπάνες υγείας, ώστε να μπορέσουμε να χρηματοδοτήσουμε τις ανάγκες μας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνει μεγάλη ελαστικότητα και εγκρίνει «ρήτρες εξαίρεσης» για την Άμυνα και την Ενέργεια, αλλά όχι για παροχές στην Υγεία. Μόνο με πολιτική βούληση, όραμα και κατεύθυνση των πόρων στην κοινωνία θα ξαναγίνει το ΕΣΥ εγγυητής του κοινωνικού δικαιώματος της υγείας.

* Ο κ. Βαγγέλης Ζάχαρης είναι Ιατρός επεμβατικός Καρδιολόγος-Διευθυντής ΕΣΥ - Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο viannitika.gr