Η Τουρκία ετοιμάζεται για κλιμάκωση σε χρόνο και χώρο που θα επιλέξει

Στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας είναι εδώ και καιρό σαφές ότι δεν πνέει ο άνεμος προσέγγισης, διαλόγου και συνεννόησης που είχαμε δει την περίοδο από τις αρχές του 2023 ως τις αρχές του 2025. Η αργή αλλά αισθητή μετατόπιση της ρητορικής της Τουρκίας έχει πλέον εμπεδώσει ένα κλίμα αμοιβαίας καχυποψίας και επιφύλαξης. Το πνεύμα που «γέννησε» την περίφημη, αλλά μάλλον κενή περιεχομένου «Διακήρυξη των Αθηνών» αποτελεί παρελθόν προ πολλού.

Αφετηρία εκδήλωσης αυτής της τουρκικής στάσης ήταν η ανακοίνωση ενός ημιτελούς σχεδίου θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και δημιουργίας θαλάσσιων πάρκων από την Ελλάδα, σε ανταπόκριση της χώρας μας σε υποχρεώσεις της έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τότε ο τόνος στις δηλώσεις κυρίως του Τούρκου ΥπΕξ Χακάν Φιντάν έγινε σαφώς ψυχρότερος, ενώ 

Ωστόσο, πολλοί εκτιμούν ότι ήδη πριν από αυτό η κυβέρνηση Ερντογάν, βλέποντας ότι ο διμερής διάλογος θα έφτανε μοιραία σε έδαφος κρίσιμο για την στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας» είχε αποφασίσει ότι δεν υπάρχει πεδίο διαπραγμάτευσης εφόσον η Αθήνα δεν ήταν διατεθειμένη να βγει αποφασιστικά εκτός του παραδοσιακού πλαισίου της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η Τουρκία θέλει δύο πράγματα, αφενός συνομιλίες για πακέτο διαφορών και απαγκίστρωση από την αρχή της πλήρους επήρειας των νήσων. Η Ελλάδα δεν δέχεται να συζητήσει για κανένα από τα δύο.

Σε αυτή την αλλαγή ήρθαν να προστεθούν στα τέλη του 2025 -μετά από σχεδόν τρία χρόνια- και οι παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου από τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα. Και μόλις πριν λίγες ημέρες, η νέα αναθεωρητική βεντάλια που ανοίγει η Άγκυρα συμπληρώθηκε από δύο NAVTEX, δύο οδηγίες προς ναυτιλομένους που ουσιαστικά «κλείδώνουν» για λογαριασμό της Τουρκίας το μισό Αιγαίο! 

Συγκεκριμένα, με τις NAVTEX αυτές που εκδόθηκαν στις 22 Ιανουαρίου, το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας δεσμεύει -επ΄αόριστον μάλιστα, όπως τόνισε σε διευκρινιστική δήλωση- το Αιγαίο ανατολικά του 25ου μεσημβρινού για στρατιωτικές δραστηριότητες και ερευνητικές ενέργειες. Όλες αυτές οι πράξεις  «εντός των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας της θα πρέπει να γίνονται σε συντονισμό με την Τουρκία», όπως τόνισε το τουρκικό ΥπΑμ. Από ελληνικής πλευράς, όπως ήταν αναμενόμενο, η κίνηση αυτή απορρίφθηκε. 

Η ελληνική απάντηση διευκρινίζει ότι «οι NAVTEX συνιστούν ένα τεχνικό εργαλείο που εκδίδεται για συγκεκριμένο ζήτημα, όπως στρατιωτική άσκηση, η οποία αποτελεί εν δυνάμει κίνδυνο για την ναυσιπλοΐα. Δεν νοείται, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, NAVTEX η οποία καταλαμβάνει τεράστια περιοχή για μακρύ χρόνο και χωρίς να συναρτάται με κάποιο γεγονός. Γι' αυτό η τουρκική NAVTEX είναι απολύτως παράνομη και δεν έχει κανένα νομικό έρεισμα».

Το πιο κρίσιμο σημείο στις τουρκικές διευκρινίσεις είναι η δήλωση ότι «η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νησιών με Αποστρατιωτικοποιημένο Καθεστώς (GASA) αντιτίθεται στις διεθνείς συνθήκες. Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να καθιστούν ανενεργές, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, τις μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας, τα οποία απορρέουν από τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της»

Τριάντα χρόνια ακριβώς από την κρίση των Ιμίων, οι Τούρκοι επαναφέρουν σε πρώτη γραμμή το σύνολο της αναθεωρητικής ατζέντας των γκρίζων ζωνών, ζητώντας ουσιαστικά αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου και μοίρασμα του Αιγαίου στη μέση μεταξύ των δύο χωρών!

Το γεγονός δε ότι προετοιμάζουν ευθέως το έδαφος για αντιπαράθεση με την Ελλάδα σε οποιοδήποτε σημείο του ανατολικού Αιγαίου και σε οποιοδήποτε χρόνο θεωρήσουν καταλληλότερο, βάζει «στην πρίζα» τη χώρα μας και ανεβάζει κάθετα το θερμόμετρο. Και όλα αυτά λίγες μόνο ημέρες πριν από την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού και πολυμελούς κυβερνητικού κλιμακίου στην Άγκυρα για την συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών.

Είναι σαφές, συνεπώς, ότι η Τουρκία έχει αποφασίσει ότι το επόμενο διάστημα και είτε λίγο πριν είτε αμέσως μετά τις ελληνικές εκλογές, ανάλογα και με το πώς θα είναι το κλίμα ανάμεσα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, θα προχωρήσει σε θερμό επεισόδιο ή κρίση με την Ελλάδα στο Αιγαίο, με αφορμή που θα προκύψει ή θα δημιουργηθεί σκόπιμα. 

Και αυτό γιατί, προφανώς, οι Τούρκοι αξιωματούχοι κρίνουν ότι στην αντιπαράθεση αυτή δεν πρέπει να έχουν προλάβει να ενταχθούν στον ελληνικό στόλο οι υπόλοιπες φρεγάτες κλάσης ΚΙΜΩΝ, αλλά και να έχουν ει δυνατόν ενταχθεί έστω σε αρχική επιχειρησιακή κατάσταση τα πρώτα τουρκικά Eurofighters. Ως εκ τούτου, ο χρόνος αυτός προσδιορίζεται από τα μέσα του 2026 μέχρι τις αρχές το αργότερο του 2027. 

Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, η Ελλάδα οφείλει το επόμενο διάστημα να εντείνει την προσοχή της και την ετοιμότητά της, στο διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, έχοντας παράλληλα διαρκώς ανοιχτούς τους διαύλους με την Ουάσιγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, προκειμένου να ενημερώνει για τις θέσεις της και τις παράνομες κινήσεις της Τουρκίας.