Ιράν: Απελπισία Τραμπ μπροστά στο ανυποχώρητο καθεστώς

Τα πάντα στη σημερινή κατάσταση στη Μέση Ανατολή μαρτυρούν το αδιέξοδο στο οποίο έχει καταφέρει να εγκλωβίσει την πολιτική των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ. Η στάση του Ιράν, η σχέση με το Ισραήλ, οι ζυμώσεις με τους Άραβες συμμάχους, οι αποστάσεις των Ευρωπαίων, η πρόσληψη του πολέμου από το αμερικανικό κοινό, αλλά και οι ίδιες οι κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Όλα αποδεικνύουν ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται, για μια σειρά από λόγους, σε πολύ δύσκολη θέση.

Μάθετε περισσότερα για τις στρατηγικές κινήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν μέσα από τα podcast του Newshub

Για μια ακόμα φορά στην ιστορία τους οι ΗΠΑ τυπικά νικούν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά αδυνατούν να μεταφράσουν τη νίκη τους σε πολιτικό αποτέλεσμα. Κι αυτό γιατί αυτοπαγιδεύονται σε υπεραισιόδοξους ή μαξιμαλιστικούς στόχους, που είναι εξαιρετικά δύσκολο ή αποδεικνύεται εξαιρετικά δαπανηρό να επιτευχθούν. Η περίπτωση του πολέμου εναντίον του Ιράν δεν αποκλείεται να διδάσκεται στο μέλλον ως παράδειγμα αποτυχίας στη διεθνή πολιτική. 

Κι αυτό γιατί η αμερικανική ηγεσία μετά από σχεδόν δύο μήνες θερμής και παγωμένης σύγκρουσης δεν έχει πετύχει στην πραγματικότητα κανένα από τους αρχικούς στόχους της σε δραστικό βαθμό, δηλαδή σε επίπεδο που αυτό θα άλλαζε τις πολιτικές επιλογές του Ιράν.

Δεν έχει εξαφανίσει το πυρηνικό πρόγραμμα, αντίθετα οι φανατικοί στην Τεχεράνη είναι περισσότερο από ποτέ πεπεισμένοι ότι τα πάντα για το μέλλον εξαρτώνται από την ολοκλήρωση της παραγωγής πυρηνικών όπλων. Δεν έχει εξουδετερώσει το βαλλιστικό πρόγραμμα, καθώς οι Ιρανοί εξακολουθούν να διαθέτουν όχι ευκαταφρόνητους αριθμούς βαλλιστικών πυραύλων, τους οποίους χρησιμοποιούν επιλεκτικά. Δεν έχει, φυσικά, επιτύχει την κατάρρευση του καθεστώτος, αλλά αντίθετα όπως φαίνεται την απόλυτη κυριαρχία των πιο σκληροπυρηνικών στοιχείων μέσα στους κόλπους του. Τέλος, δεν έχει επιτύχει να πείσει ούτε τους παραδοσιακούς συμμάχους, ούτε τις χώρες της περιοχές, ούτε καν τους Αμερικανούς πολίτες για την αναγκαιότητα του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.

Ακόμη παραπέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος δείχνει πλέον με κάθε τρόπο ότι αναζητά απεγνωσμένα μια διέξοδο από αυτή την κατάσταση, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς οι μετρήσεις της κοινής γνώμης είναι κόλαφος για την πολεμική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή. Ειδικά για κάποιον που εξελέγη πανηγυρικά με σημαία το σύνθημα “America First” και την υπόσχεση ότι θα “τελειώσει όλους τους πολέμους”.

Έτσι βγάζει νόημα και επιλογή του Αμερικανού προέδρου να ανανεώσει μονομερώς την κατάπαυση του πυρός, χωρίς κάτι τέτοιο ουσιαστικά να έχει ζητηθεί επίσημα από το Ιράν, και χωρίς ασφαλώς να έχει συμφωνηθεί με το Ισραήλ. Και μάλιστα αυτή τη φορά χωρίς καν χρονικό περιορισμό, καθώς σύμφωνα με όσα δήλωσε στην επίσημη ανακοίνωση του Λευκού Οίκου η ανανέωση ισχύει “μέχρι το Ιράν να ολοκληρώσει την κατάθεση των προτάσεών του”. 

Ουδείς γνωρίζει πότε θα γίνει αυτό, ούτε και υπάρχει από την Τεχεράνη κάποια διαρροή σχετικά με επικείμενη υποβολή προτάσεων. Για την ακρίβεια συνολικά η επανάληψη των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα της ηγεσίας του Πακιστάν είναι στον αέρα, κανείς δεν ξέρει αν και πότε θα συναντηθούν εκ νέου οι αντιπροσωπείες στο Ισλαμαμπάντ, ούτε βέβαια και ποιοι θα εκπροσωπήσουν το Ιράν. 

Μάλιστα, στην Τεχεράνη οι εκπρόσωποι της “μετριοπαθούς” ηγετικής ομάδας με την οποία υποτίθεται ότι διαπραγματεύονται οι ΗΠΑ (δηλαδή οι Γκαλιμπάφ, Αραγκτσί κλπ) έχουν μέρες να κάνουν δήλωση σε διεθνή μέσα, ενώ φυσικά οι προηγούμενες δεσμεύσεις τους εξανεμίστηκαν πολύ γρήγορα υπό την πίεση των άτεγκτων ηγετών του σώματος των Φρουρών της Επανάστασης.

Φήμες κυκλοφόρησαν τα τελευταία δύο 24ωρα ότι στην Τεχεράνη έλαβε χώρα ένα μίνι “πραξικόπημα”, με την έννοια ότι οι εκπρόσωποι των Φρουρών ανέλαβαν ουσιαστικά τη διαχείριση όλων των κρίσιμων αρμών της εξουσίας. Οι φήμες έφτασαν να μιλούν για “ομηρία” του νοσηλευόμενου (σε κώμα πιθανότατα) ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Μοτζνταμπά Χαμενεΐ. Κανείς στη διεθνή κοινότητα δεν γνωρίζει με ακρίβεια τι συμβαίνει στους κόλπους της εξουσίας στην Τεχεράνη. 

Είναι πολύ πιθανόν αυτή τη στιγμή να μην υπάρχει απλά κανένας πρόθυμος εκεί να διαπραγματευτεί καν με τους Αμερικανούς, πολύ περισσότερο να συμφωνήσει σε συμβιβασμό. Η αγωνία της ηγεσίας του Πακιστάν να βρει συνομιλητές στην Τεχεράνη μπορεί μάλλον να συγκριθεί μόνο με την αγωνία του ίδιου του προέδρου Τραμπ να τελειώσει αυτή η κατάσταση και να κλείσει η εκκρεμότητα με έναν τρόπο που θα του επιτρέπει να παρουσιάσει μια κάποια επιτυχία, έστω κι αν αυτό αφορά μόνο το στενό εκλογικό του ακροατήριο.

Μάθετε περισσότερα για τον αποκλεισμό των στενών του Ορμούζ μέσα από τα podcast του Newshub

Με τους ακραία φανατικούς να έχουν, κατά τα φαινόμενα, τον πολιτικό έλεγχο του Ιράν και να μην επιθυμούν οποιοδήποτε συμβιβασμό “με τον διάβολο”, η θέση του προέδρου Τραμπ παραμένει δυσχερής. Η έτερη επιλογή του θα ήταν να προχωρήσει σε νέο γύρο πολεμικών επιχειρήσεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και χωρίς ορατό τέλος προφανώς. Αυτό θα ενίσχυε υπερβολικά τις πιέσεις στη διεθνή οικονομία και την ενόχληση των Αράβων συνεργατών των ΗΠΑ στην περιφέρεια του Περσικού κόλπου.

Οι εύκολες λύσεις φαίνεται ότι έχουν σωθεί για τον ένοικο του Οβάλ Γραφείου σε σχέση με τη Μέση Ανατολή σε αυτή τη φάση. Αυτό όμως είναι ένα ενδεχόμενο που μόνο ένας άφρων μπορεί να παραγνωρίσει όταν κατ΄επανάληψη λαμβάνει ασυλλόγιστες αποφάσεις…