Στενά του Ορμούζ: Πώς και πόσο επηρεάζει ο πόλεμος την παγκόσμια οικονομία (podcasts)

Μια από τις κυριότερες παραμέτρους σε σχέση με τον πόλεμο στο Ιράν αναδείχθηκε η διάσταση των συνεπειών που επέφερε αυτός στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, και όχι μόνο, μέσα από το μπλοκάρισμα των στενών του Ορμούζ που καθορίζουν την είσοδο προς και την έξοδο από τον Περσικό Κόλπο. Από αυτά τα στενά διέρχεται ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ποσοστό της διεθνούς παραγωγής αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Εκτός βέβαια από τους υδρογονάνθρακες του ίδιου του Ιράν, του Ιράκ, του Κουβέιτ, της Σαουδικής Αραβίας και των άλλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών της περιοχής, από τα στενά του Ορμούζ διέρχεται και σημαντικό κομμάτι της παγκόσμιας παραγωγής σε μια σειρά άλλες κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως για παράδειγμα τα αζωτούχα λιπάσματα για την παγκόσμια γεωργική παραγωγή ή το ήλιο για την παραγωγή μικροτσίπ. Συνολικά δια μέσου των συγκεκριμένων στενών διακινείται ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέρος της παραγωγής υλών κρίσιμων για την παγκόσμια πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή, γεγονός ικανό να προκαλέσει βαρύτατες επιπτώσεις βαρύτατες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. 

Ενώ πρακτικά οι πάντες ανέμεναν ότι μια πολεμική επιχείρηση του καθεστώτος του ιράν θα προκαλούσε την αντίδραση της Τεχεράνης με κλείσιμο των στενών, αυτό κατά τα φαινόμενα είχε παραβλεφθεί ή υποτιμηθεί σημαντικά από την αμερικανική ηγεσία. Ως αποτέλεσμα, ήδη μετά την πρώτη εβδομάδα του πολέμου, το κέντρο βάρους της πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ αφενός και Ιράν αφετέρου μετατοπίστηκε στην ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας μέσω των στενών, καθώς το Ιράν τα εργαλειοποίησε ευθέως.

Σε ένα βαθμό οι συνέπειες ελέγχθηκαν με διάφορους τρόπους, όπως η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων ή παράκαμψη των στενών με αγωγούς για ένα μέρος της παραγωγής. Ωστόσο, η επίπτωση στην ψυχολογία της διεθνούς αγοράς ενέργειας οδήγησε σε αισθητές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, γεγονός που ήδη πυροδοτεί ένα φαινόμενο ντόμινο πληθωριστικών πιέσεων στις τιμές όλων των προϊόντων και υπηρεσιών διεθνώς. Χαρακτηριστικό σημάδι της διαχείρισης των στενών από το Ιράν με τρόπο εκβιαστικό για την παγκόσμια οικονομία είναι το γεγονός ότι μετά το κλείσιμο του Ορμούζ, μέσα από την ενεργοποίηση των Χούθι επιχείρησε την απόφραξη και των στενών Μπαμπ αλ Μαντέμπ μεταξύ Υεμένης και Σομαλίας, που ρυθμίζουν την ναυσιπλοΐα προς και από την Ερυθρά θάλασσα και τη διώρυγα του Σουέζ.

Μετά την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, τα στενά θεωρητικά άνοιξαν, καθώς αυτό αποτελούσε σύμφωνα και τα λεγόμενα του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ αναγκαία προϋπόθεση για την κατάπαυση του πυρός. Ωστόσο, ήδη η εξέλιξη της διαχείρισης των στενών προκαλεί προστριβές και πονοκέφαλο στους διαπραγματευτές που διεξάγουν στο Ισλαμαμπάντ τις συζητήσεις για την ολοκλήρωση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Κι αυτό γιατί το Ιράν επιτρέπει τη διέλευση ελάχιστων πλοίων σε καθημερινή βάση, όχι πάνω από 20, και μάλιστα με την επιβολή "διοδίου", κάτι που βρίσκει αντίθετο, όπως είναι φυσικό το σύνολο της παγκόσμιας αγοράς, καθώς άλλωστε κάτι τέτοιο δεν υπήρχε ούτε πριν τον πόλεμο.