Ο Ντόναλντ Τραμπ ψάχνει την έξοδο από τον πόλεμο

Η σύγκρουση που άνοιξε η Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη φαίνεται να μπαίνει σε μια φάση αβεβαιότητας, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει να εννοηθεί ότι η στρατιωτική εκστρατεία μπορεί να τελειώσει σύντομα, χωρίς όμως να είναι σαφές αν πρόκειται για πραγματική στροφή ή για τακτική αναδίπλωση.

Τα αντιφατικά μηνύματα από τον Λευκό Οίκο, με την προοπτική αποκλιμάκωσης του πολέμου με το Ιράν συνδέονται άμεσα με τις οικονομικές πιέσεις και τη διεθνή ανησυχία για τις εκρηκτικές τιμές του πετρελαίου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο εκλογικού κόστους στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, την ώρα που η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται ολοένα και πιο επιφυλακτική απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η τελική απόφαση ίσως δεν καθοριστεί τόσο από στρατιωτικούς στόχους όσο από τις οικονομικές συνέπειες και τον φόβο πολιτικής φθοράς, ενώ δεν λείπουν και οι επικριτικές φωνές που βλέπουν μια ακόμη πιθανή υπαναχώρηση του προέδρου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να αναζητά μια διέξοδο από τη σύγκρουση με το Ιράν, αφήνοντας τις τελευταίες ημέρες να εννοηθεί ότι ο πόλεμος ίσως λήξει «σύντομα».

Ωστόσο παραμένει ασαφές αν πράγματι σκοπεύει να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά και αν η Τεχεράνη θα επιτρέψει μια τέτοια εξέλιξη και όλα αυτά, ενώ στο επίκεντρο του πολέμου στο Ιράν βρίσκονται τις τελευταίες ώρες τα Στενά του Ορμούζ, μετά τις πληροφορίες πως η Τεχεράνη έχει τοποθετήσει νάρκες στην περιοχή.

Η έντονη άνοδος στις τιμές του πετρελαίου δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία, αλλά και για το πολιτικό μέλλον του αμερικανού προέδρου.

Αυτό ενδέχεται να εξηγεί γιατί τη Δευτέρα 09.03.2026 άλλαξε τον τόνο των δηλώσεών του, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική επιχείρηση «βραχείας διάρκειας» πιθανότατα «θα τελειώσει σύντομα».

Παρόλα αυτά, ο 79χρονος πρόεδρος συνεχίζει να εκπέμπει αντικρουόμενα μηνύματα, τόσο σχετικά με το πόσο θα διαρκέσει η σύγκρουση όσο και με τους στόχους της.

Όποια επιλογή κι αν κάνει, θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Οι ψηφοφόροι, ιδίως οι ρεπουμπλικανοί ενδέχεται να τιμωρήσουν τους εκπροσώπους τους στο Κογκρέσο, εάν οι τιμές των καυσίμων και το κόστος ζωής συνεχίσουν να αυξάνονται.

Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η υποστήριξη των Αμερικανών για τον πόλεμο έχει πέσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

«Θα συνεχίσει ωσότου οι σύμβουλοί του του πουν ότι το οικονομικό κόστος εγείρει κίνδυνο» η πολιτική του παράταξη να υποστεί σοβαρή ήττα «στις εκλογές», εκτίμησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Κόλιν Κλαρκ, διευθυντής του Soufan Center στη Νέα Υόρκη.

Όπως σημείωσε, ο πρόεδρος καλείται να λάβει «πολιτική απόφαση για μια στρατιωτική επιχείρηση».

Για ορισμένους αναλυτές, οι αναφορές του αμερικανού προέδρου σε έναν «σύντομο» πόλεμο ενισχύουν την άποψη που συνοψίζεται στον όρο TACO (σ.σ. ακρωνύμιο της φράσης «Trump Always Chickens Out», «ο Τραμπ πάντοτε δειλιάζει και κάνει πίσω», σε ελεύθερη απόδοση).

«Δική του απόφαση»

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο των Financial Times Ρόμπερτ Άρμστρονγκ, που εισήγαγε τον όρο TACO, το βασικό μήνυμα των δηλώσεων του προέδρου, κάτι που καθησύχασε τις αγορές- ήταν «ότι ο Τραμπ ψάχνει την πόρτα της εξόδου».

Στα πρώτα στάδια των αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών, που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ άφηνε να εννοηθεί ότι η σύγκρουση θα διαρκούσε περίπου τέσσερις έως πέντε εβδομάδες. Οι αγορές, που είχαν αντιδράσει με πανικό τη Δευτέρα, ανέκαμψαν όταν υπαινίχθηκε ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να ολοκληρωθεί πολύ νωρίτερα.

Ο αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε την Τρίτη 10.03.2026 ότι μόνο ο Ντόναλντ Τραμπ καθορίζει το χρονοδιάγραμμα της επιχείρησης. «Δεν επαφίεται σε μένα να πω αν βρισκόμαστε στην αρχή, στη μέση ή στο τέλος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο πολιτικός επιστήμονας Κλαρκ εκτιμά ότι ο πρόεδρος θα διατηρήσει σκληρή στάση «για δύο εβδομάδες το πολύ, κατόπιν η κατάσταση θα είναι τόσο μπερδεμένη που θα ανακηρύξει τη νίκη».

Για να αιτιολογήσουν τη συμμετοχή των ΗΠΑ στον πόλεμο, ο Ντόναλντ Τραμπ και στελέχη της κυβέρνησής του έχουν κατά καιρούς προβάλει διαφορετικούς στόχους: από την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν μέχρι τη διασφάλιση της ομαλής ροής πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς τις διεθνείς αγορές.

Παράλληλα, ο αμερικανός πρόεδρος έχει αναφερθεί σε μια σειρά στρατιωτικών στόχων την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν (κάτι που η Τεχεράνη αρνείται ότι επιδίωξε ποτέ), την καταστροφή των πυραυλικών δυνατοτήτων και του ναυτικού του, καθώς και την αποδυνάμωση των συμμάχων του στην περιοχή. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα μπορούσε σχετικά εύκολα να παρουσιάσει την κατάσταση ως επιτυχία.

Επιπλέον, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι χρησιμοποίησε πυρομαχικά αξίας 5,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τις δύο πρώτες ημέρες του πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα στοιχεία περιλαμβάνονται σε έκθεση που υποβλήθηκε σε Επιτροπές του Κογκρέσου, σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση αυτών των πληροφοριών.

Ομολογία αδυναμίας;

Ωστόσο, η Τεχεράνη ενδέχεται να ερμηνεύσει μια τέτοια εξέλιξη ως ένδειξη αδυναμίας.

Παρά τις σοβαρές ζημιές που έχουν προκαλέσει οι αμερικανικοί και ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί, η ιρανική πλευρά συνεχίζει να σκληραίνει τη ρητορική της, προειδοποιώντας ότι μπορεί να μπλοκάρει τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο και χλευάζοντας τη διαβεβαίωση του αμερικανού προέδρου ότι ο ίδιος θα καθορίσει το τέλος της σύγκρουσης.

«Εμείς είμαστε εκείνοι που θα αποφασίσουμε πότε θα τελειώσει ο πόλεμος», δήλωσαν οι Φρουροί της Επανάστασης. Παράλληλα, ο επικεφαλής του ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, προχώρησε και σε προσωπική απειλή κατά του αμερικανού προέδρου: «να προσέχετε μην εξαλειφθείτε ο ίδιος!».

Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ φαίνεται να επιδιώκει δικούς του στόχους στον πόλεμο, ενώ αρχίζουν να διαφαίνονται διαφορές με την Ουάσιγκτον ως προς τους μακροπρόθεσμους σκοπούς της σύγκρουσης, ιδίως μετά τα ισραηλινά πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Παρά το ότι ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει πως πρέπει να έχει λόγο στην επιλογή νέας ηγεσίας στο Ιράν, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για ισχυρό ή μαζικό εσωτερικό κίνημα αμφισβήτησης του νέου ανώτατου ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος έλαβε την Κυριακή μετά τον θάνατο του πατέρα του τις πρώτες ώρες του πολέμου.

Εάν το ιρανικό καθεστώς τελικά επιβιώσει, η επιχείρηση «Επική Οργή» ίσως μείνει στην ιστορία ως «η μητέρα όλων των μηχανών του γκαζόν», καθώς δεν θα έχει καταφέρει κάτι περισσότερο από το να «κουρέψει» επιφανειακά το πρόβλημα, σχολίασε ειρωνικά ο Γουόλτερ Ράσελ Μιντ σε άρθρο του στη Wall Street Journal.

Παρατηρητές προειδοποιούν ότι η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει ακόμη πιο επικίνδυνη αν, ως συνέπεια του πολέμου, το αποδυναμωμένο σύστημα εξουσίας στο Ιράν αποφασίσει να επιταχύνει την προσπάθεια απόκτησης πυρηνικών όπλων.

«Είτε είναι ο γιος του Χαμενεΐ, ή κάποιος άλλος οπαδός της σκληρής γραμμής, ποια η διαφορά;», διερωτήθηκε ο Κόλιν Κλαρκ. Όπως σημείωσε, το Ιράν σήμερα θυμίζει «τραυματισμένο ζώο, το οποίο είναι αναμφίβολα πιο επικίνδυνο».