Washington Post: Το παρασκήνιο της απόφασης του Τραμπ να μην χτυπήσει το Ιράν – Ο ρόλος του Γουίτκοφ

Τις τελευταίες ώρες πριν την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να μην επιτεθεί – ξανά – κατά του Ιράν, φέρνει στο προσκήνιο η Washington Post. Ήταν μεσημέρι της περασμένης Τετάρτης  (ώρα Ελλάδας), όταν Μέση Ανατολή, Ουάσινγκτον και Ευρώπη ήταν σίγουρες πως ο Αμερικανός πρόεδρος ετοιμάζει να εκδικηθεί άμεσα την ηγεσία του Ιράν.

Προς έκπληξη όλων ωστόσο αποκαλύφθηκε πως μετάνιωσε την παρέμβαση λέγοντας πως ρόλο σε αυτό έπαιξε η ακύρωση των απαγχονισμών των διαδηλωτών της Τεχεράνης. Ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως αποδείχθηκε, δεν είχε δώσει εντολή για επίθεση κατά του Ιράν αλλά κορυφαίοι σύμβουλοι ασφαλείας περίμεναν από στιγμή σε στιγμή πως τα σχέδια θα άλλαζαν.

Εκείνη την ημέρα το Πεντάγωνο είχε ανακοινώσει πως το αντιτορπιλικό με πυραύλους USS Roosevelt είχε μπει στον Περσικό Κόλπο. Οι σύμμαχοι αμέσως υποψιάστηκαν το μεγάλο αμερικανικό χτύπημα και έτσι πλοία και αεροσκάφη έσπευσαν στην περιοχή. Βάσεις αεροπορίας και πρεσβείες στο Ιράν έκλεισαν αμέσως.

«Η βοήθεια έρχεται», είχε υποσχεθεί ο Ντόναλντ Τραμπ στους Ιρανούς διαδηλωτές, ενθαρρύνοντάς τους να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις παρά τους χιλιάδες νεκρούς και τις συλλήψεις. Παρά το γεγονός ότι πολλοί Αμερικανοί και ξένοι αξιωματούχοι θεώρησαν ότι αυτό σήμαινε στρατιωτική παρέμβαση των ΗΠΑ, ο Τραμπ παρέμενε ανοιχτός σε βοήθεια υπό μορφή πίεσης προς το Ιράν για να σταματήσει να σκοτώνει διαδηλωτές.

Σημείο – καμπή στάθηκε το μήνυμα που δέχθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ από τον Στιβ Ουίτκοφ σχετικά με την ακύρωση των εκτελέσεων σχεδόν 800 διαδηλωτών στο Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκαλύπτουν τις δραματικές ώρες που ακολούθησαν με τις διπλωματικές συνομιλίες και τις στρατιωτικές προετοιμασίες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην στάση του Ντόναλντ Τραμπ, όπως αναφέρει η Washington Post.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ήρθε αντιμέτωπος με την απρόβλεπτη δυνατότητα αποσταθεροποίησης μιας ακόμη χώρας της Μέσης Ανατολής και τους περιορισμούς του τεράστιου αμερικανικού στρατιωτικού μηχανισμού. Μετά τις επιθέσεις πλοίων στην Καραϊβική, αξιωματούχοι του Πενταγώνου ανησυχούσαν ότι η αμερικανική πυρομαχική ισχύς στη Μέση Ανατολή ήταν σημαντικά μικρή για να αποκρουστεί μια πιθανή σημαντική ιρανική αντεπίθεση.

Από την άλλη το Ισραήλ συμμεριζόταν αυτή την ανησυχία, έχοντας εξαντλήσει μεγάλο αριθμό αντιπυραυλικών κατά των εισερχόμενων ιρανικών πυραύλων κατά τον 12ήμερο πόλεμο τον Ιούνιο.

Σημαντικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Αίγυπτος, επικοινώνησαν με τον Λευκό Οίκο για να ζητήσουν αυτοσυγκράτηση και διπλωματία. Οι χώρες αυτές αισθάνονται εδώ και καιρό απειλούμενες από τη Σιιτική πλειοψηφία του Ιράν, αλλά φοβούνται ακόμη περισσότερο την αστάθεια σε ολόκληρη την περιοχή τους.

Αρκετοί αξιωματούχοι είπαν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ συνειδητοποίησε ότι οι επιθέσεις στο Ιράν δεν θα ήταν καλά σχεδιασμένες και θα μπορούσαν να προκαλέσουν οικονομικές αναταράξεις, ευρύτερο πόλεμο και απειλές για τους 30.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Μέση Ανατολή. Καμία σχέση δηλαδή με την οργανωμένη επίθεση που εξαπέλυσε στη Βενεζουέλα για να συλλάβει τον Νικολάς Μαδούρο.

«Το καθεστώς φαίνεται να γλίτωσε στο παρά πέντε», είπε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος που βρίσκεται σε άμεση επαφή με την ιρανική ηγεσία. Στην αντίπερα όχθη, Ιρανοί που τόλμησαν να κατέβουν στους δρόμους αισθάνονται προδομένοι και συντετριμμένοι από την υποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Δεν αποκλείεται ο Ντόναλντ Τραμπ να κερδίζει απλά χρόνο ώστε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln φτάσει στη Μέση Ανατολή.

«Κανείς δεν ξέρει τι θα κάνει ο πρόεδρος Τραμπ σε σχέση με το Ιράν εκτός από τον ίδιο τον Πρόεδρο», δήλωσε η εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ. «Ο πρόεδρος έχει διατηρήσει έξυπνα πολλές επιλογές στο τραπέζι και, όπως πάντα, θα λάβει αποφάσεις προς το συμφέρον της Αμερικής και του κόσμου».

Οι αντικρουόμενες συμβουλές
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, φαίνεται πως ήταν υπέρ της επίθεσης, ενώ ο Στιβ Γουίτκοφ φέρεται πως συμμεριζόταν την ανησυχία των Αράβων συμμάχων των ΗΠΑ και ήθελε να αποφευχθεί ακόμη ένας γύρος επιθέσεων.

Ο Τραμπ έλαβε παρουσιάσεις από το Πεντάγωνο και τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών για τις διαθέσιμες επιλογές επίθεσης. Ωστόσο, αποφάσισε ότι το όφελος δεν ήταν σημαντικό και οι συνέπειες υπερβολικά μεγάλες.

«Θα οδηγούσε μια επίθεση σε αλλαγή καθεστώτος; Η απάντηση είναι σαφώς “όχι“. Η αρνητική επίδραση οποιασδήποτε επίθεσης υπερείχε οποιουδήποτε οφέλους όσον αφορά την τιμωρία του καθεστώτος. Στο τέλος της ημέρας, πρόκειται για μια ανάλυση κόστους-οφέλους», είπε άτομο κοντά στην αμερικανική κυβέρνηση.

Η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Ομάν και άλλοι αραβικοί σύμμαχοι ενωμένοι παρότρυναν τον Τραμπ να διατηρήσει διπλωματικές επιλογές με το Ιράν.

«Το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον είναι να αποφύγει στρατιωτική δράση», είπε ο αξιωματούχος του Κόλπου. «Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Ομάν και Αίγυπτος είχαν την ίδια άποψη: θα υπάρξουν συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή όσον αφορά την ασφάλεια και την οικονομία, που τελικά θα επηρεάσουν και τις ΗΠΑ».

Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν η de facto ηγετική προσωπικότητα της χώρας, μίλησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ μέσα στην εβδομάδα για να υπερασπιστεί την άποψή του, σύμφωνα με Σαουδάραβα διπλωμάτη και Αμερικανό αξιωματούχο. Ο Σαλμάν και οι ηγέτες άλλων συμμάχων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ανησυχούσαν για το πώς θα αντιδράσει το Ιράν σε περίπτωση αμερικανικών επιθέσεων.

Το Ιράν έχει προειδοποιήσει τις χώρες του Κόλπου πως στην περίπτωση μίας νέας επίθεσης, δεν θα έχει την ίδια αντίδραση που είχε στον πόλεμο των 12 ημερών, όταν οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Τεχεράνης. Υπήρχαν επίσης ανησυχίες ότι η Χεζμπολάχ, θα μπορούσε να εξαπολύσει τη δική της επίθεση, πράγμα που θα αποτελούσε πιο σοβαρό κίνδυνο.

Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου, είχε ζητήσει από τον Ντόναλντ Τραμπ να μην επιτεθεί καθώς το Ισραήλ δεν ήταν έτοιμο να υποστηρίξει. Η διπλωματική πίεση ενθάρρυνε τον Ντόναλντ Τραμπ να υποχωρήσει, σύμφωνα με Σαουδάραβα διπλωμάτη, δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους και ένα άτομο που είχε ενημερωθεί για το θέμα.