2 Ιουνίου 1941: Η Σφαγή στο Κοντομαρί

02 Ιουνίου 2020 - 16:34

Όταν η στιγμή στην Ιστορία απαθανατίζει το διαχρονικό έγκλημα! Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες που έκρυβαν δεκαετίες οι Γερμανοί…

Γράφει η Τζούλια Λιακοπούλου

Στις 2 Ιουνίου 1941, γερμανοί αλεξιπτωτιστές εκτέλεσαν τους άρρενες κατοίκους του χωριού Κοντομαρί των Χανίων, ως αντίποινα για τη συμμετοχή τού ντόπιου πληθυσμού στη Μάχη της Κρήτης…

Η θηριωδία, η πρώτη στην Κρήτη και από τις πρώτες των Ναζί σε όλη την Ευρώπη, απαθανατίστηκε στιγμή προς στιγμή…! Ο ανταποκριτής προπαγάνδας της Βέρμαχτ, Φραντς Πήτερ Βέιξλερ, βρισκόταν μαζί με το απόσπασμα όταν μπήκε στο χωριό και φωτογράφισε τα πάντα. Οι φωτογραφίες – απόδειξη του μαζικού, φρικιαστικού εγκλήματος – φυλάχτηκαν καλά στα αρχεία του Γερμανικού στρατού μέχρι το 1980, όταν εντοπίστηκαν και δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά από τον Έλληνα δημοσιογράφο Βάσο Μαθιόπουλο, χωρίς να είναι γνωστό το χωριό της τραγωδίας, που βρέθηκε μετά από δημοσιογραφική και πάλι, έρευνα.

Οι όμηροι του Κοντομαρί, Κρήτη, 1941 (φωτ. Φραντς Πέτερ Βάιξλερ)

Οι όμηροι του Κοντομαρί, Κρήτη, 1941 (φωτ. Φραντς Πέτερ Βάιξλερ)

Με την κατάληψη του νησιού, οι Γερμανοί είναι πλέον οι νέοι κατακτητές της Κρήτης. Μετά από μάχες 10 ημερών, το νησί έχει πέσει στα χέρια τους, απ’ το οποίο οι σύμμαχοι αποχωρούν από τις 28 μέχρι τις 31 Μαΐου, αφήνοντας στο έλεος των κατακτητών τους Κρητικούς. Οι Γερμανοί άρχισαν τα αντίποινα και την εκδίκηση για την αντίσταση που συνάντησαν.

Στο μικρό χωριό του νομού Χανίων, το Κοντομαρί, κοντά στο Μάλεμε, θέτουν σε εφαρμογή το πρώτο τους απάνθρωπο σχέδιο. Στις 2 Ιουνίου περικυκλώνουν το χωριό, συγκεντρώνουν στην πλατεία όλους τους κατοίκους και στη συνέχεια μεταφέρουν τους άνδρες, ηλικίας 18-50 ετών, σε έναν ελαιώνα. Ο επικεφαλής του αποσπάσματος, υπολοχαγός Χορστ Τρεμπς, ακολουθώντας τη διαταγή του Στούντεντ, τους ανακοινώνει ότι θα εκτελεστούν ως αντίποινα για το θάνατο Γερμανών στρατιωτών. Είχε βρεθεί κι ένα ματωμένο σακάκι Γερμανού στο χωριό, και αυτή ήταν απλώς η αφορμή για το μαζικό έγκλημα… Ο Τρεμπς δίνει το σύνθημα και η εκτέλεση αρχίζει. Δύο καταφέρνουν να τρέξουν, προσπαθώντας να διαφύγουν, πληγωμένοι βαριά. Ξεφεύγουν, αλλά μόνο ο ένας διασώζεται τελικά. Ο αριθμός των εκτελεσθέντων πλησιάζει τους 60!!!

Ο 25χρονος υπολοχαγός των ΕΣ-ΕΣ, Χορστ Τρεμπς παρασημοφορήθηκε, για τη γενναιότητά του… να ξεκληρίσει ένα χωριό αμάχων, από τον Γκέρινγκ με το Σταυρό των Ιπποτών, αλλά τρία χρόνια αργότερα σκοτώθηκε στη Νορμανδία.

Ο υπολοχαγός Χορστ Τρέμπες δίνει στο εκτελεστικό απόσπασμα των αλεξιπτωτιστών το παράγγελμα: «Σκοπεύσατε»

Το φωτογραφικό υλικό του Βάιξλερ, παρέμεινε θαμμένο στα Ομοσπονδιακά Αρχεία της τότε Δυτικής Γερμανίας έως το 1980, οπότε και ανακαλύφθηκε από το δημοσιογράφο Βάσο Μαθιόπουλο και ταυτοποιήθηκε με τη σφαγή στο Κοντομαρί από το δημοσιογράφο Κώστα Παπαπέτρου.

Η σφαγή στο Κοντομαρί, που βρίσκεται 18 χιλιόμετρα δυτικά της πόλης των Χανίων και 3 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του αεροδρομίου του Μάλεμε, ήταν τα πρώτα από μια σειρά αντιποίνων που έγιναν στην Κρήτη από τα Γερμανικά Στρατεύματα Κατοχής.

Το εκτελεστικό απόσπασμα σε θέση βολής στους ελαιώνες έξω από το Κοντομαρί. Ο στρατιώτης που μειδιά στο προσκήνιο, εντοπίστηκε μετά από πολλά χρόνια κατά τις διακοπές του στην Κρήτη από ξενοδόχο που τον αναγνώρισε. Όταν του έδειξε τις φωτογραφίες, παραδέχτηκε ότι ήταν αυτός και κυνικά απάντησε ότι εκτελούσε εντολές και έκτοτε δεν εθεάθη ξανά από τον Έλληνα ξενοδόχο στην περιοχή.^[3]

Τη Σφαγή στο Κοντομαρί αποτύπωσε με το φωτογραφικό του φακό ο Φραντς – Πέτερ Βάιξλερ, ο οποίος υπηρετούσε ως πολεμικός ανταποκριτής στο Τμήμα Προπαγάνδας της Βέρμαχτ. Λίγους μήνες αργότερα ο Βάιξλερ απολύθηκε από το στρατό και κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία, επειδή βοήθησε κάποιους Κρητικούς να αποδράσουν και δημοσιοποίησε κάποιες από τις φωτογραφίες που τράβηξε στο Κοντομαρί. Αμέσως μετά τον πόλεμο κατέθεσε στη Δίκη της Νυρεμβέργης ως μάρτυρας κατηγορίας κατά του Χέρμαν Γκέριγκ και το 1955 επισκέφθηκε το μαρτυρικό χωριό, όπου του επιφυλάχθηκε θερμή υποδοχή από τους κατοίκους.