Ιμαλάια: Η άναρχη δόμηση εκθέτει 300.000 ανθρώπους σε πλημμύρες και κατολισθήσεις

Τουλάχιστον 300.000 άνθρωποι σε περιοχές των Ιμαλαΐων ενδέχεται να κατοικούν σε ζώνες αυξημένου κινδύνου φυσικών καταστροφών, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, η οποία καταγράφει σημαντική αύξηση των δομημένων εκτάσεων σε περιοχές που απειλούνται από πλημμύρες και κατολισθήσεις.

Σύμφωνα με την έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, οι δομημένες εκτάσεις σε ζώνες υψηλού κινδύνου στο βόρειο Νεπάλ, σε τμήματα του νοτιοανατολικού Θιβέτ και σε περιοχές της ινδικής πολιτείας Ουταρακάντ αυξήθηκαν κατά περίπου 45% μεταξύ 2016 και 2023. Σε περιοχές που απειλούνται ιδιαίτερα από πλημμύρες λόγω υπερχείλισης παγετωνικών λιμνών, η αύξηση έφτασε σχεδόν το 78%.

Οι ερευνητές επισημαίνουν σύμφωνα με το BBC ότι ο πραγματικός αριθμός των ανθρώπων που εκτίθενται σε κίνδυνο μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς η μελέτη εξέτασε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή και όχι τις γειτονικές ζώνες που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες απειλές.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε πριν από τις καταστροφικές πλημμύρες του Αυγούστου στο Νεπάλ, οι οποίες προκάλεσαν περισσότερους από 1.400 θανάτους και άφησαν πίσω τους χιλιάδες αγνοούμενους. Ακολούθησαν και μικρότερα περιστατικά, όπως οι πλημμύρες στον ποταμό Μπούντι Γκαντάκι στις 11 Οκτωβρίου, που προκάλεσαν ζημιές σε 200 κατοικίες, παρέσυραν πέντε γέφυρες και άφησαν πέντε ανθρώπους αγνοούμενους.

Χαρακτηριστική σύμφωνα με τους ερευνητές είναι η περίπτωση της Ποκάρα, σημαντικού τουριστικού προορισμού στους πρόποδες των Ιμαλαΐων. Ο δήμαρχος της πόλης, Ντάνα Ρατζ Ατσάρια, περιγράφει σύμφωνα με το BBC ως μεγάλη πρόκληση την αντιμετώπιση του κινδύνου από τον ποταμό Σέτι Γκαντάκι, ο οποίος διασχίζει την πόλη. Όπως αναφέρει, πολλά παλαιά κτίρια βρίσκονται μόλις πέντε μέτρα από τις όχθες, παρά τους νέους κανόνες που προβλέπουν μεγαλύτερη απόσταση.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται στην περιοχή πεζοπορίας της Αναπούρνα, όπου έχουν αυξηθεί οι οικισμοί κοντά σε ποτάμια. Οι πρόσφατες πλημμύρες και κατολισθήσεις έχουν πλήξει επιχειρήσεις και κατοίκους.

Τουριστική ανάπτυξη και κλιματική αλλαγή

Η τουριστική ανάπτυξη, ωστόσο, δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία της άναρχης δόμησης. Σημαντική αύξηση καταγράφεται και στην κατασκευή υδροηλεκτρικών σταθμών στις περιοχές γύρω από τους ποταμούς Μποτέκοσι και Τρισούλι.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Σκοτ Γουάτσον, του Πανεπιστήμιου του Λιντς, προειδοποιεί ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν τον βαθμό έκθεσης σε φυσικές καταστροφές για πολλά χρόνια.

Κεντρικός παράγοντας πίσω από την αυξανόμενη επικινδυνότητα είναι η κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η θερμοκρασία στην περιοχή των Ιμαλαΐων αυξάνεται με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Η επιταχυνόμενη τήξη των παγετώνων και των χιονοστρωμάτων αποσταθεροποιεί τις ορεινές πλαγιές, ενώ οι παγετωνικές λίμνες διογκώνονται και ενδέχεται να υπερχειλίσουν, προκαλώντας καταστροφικές πλημμύρες. Το Νεπάλ έχει καταγράψει περίπου 30 τέτοια περιστατικά από το 1940.

Παράλληλα, η άνοδος της θερμοκρασίας οδηγεί σε βροχοπτώσεις σε μεγαλύτερα υψόμετρα, όπου παλαιότερα σημειωνόταν κυρίως χιονόπτωση, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατολισθήσεων και πτώσεων βράχων και πάγου.

Ο πρωθυπουργός του Νεπάλ, Μπαλέντρα Σαχ, έχει επισημάνει ότι η χώρα πληρώνει «τεράστιο τίμημα» για μια κλιματική κρίση που δεν προκάλεσε. Την ίδια ώρα, ειδικοί και ακτιβιστές προειδοποιούν ότι οι πολεοδομικοί κανόνες συχνά δεν εφαρμόζονται, με ξενοδοχεία, δρόμους και άλλες υποδομές να κατασκευάζονται σε ευάλωτες παραποτάμιες εκτάσεις.

Οι αρχές του Νεπάλ δηλώνουν ότι προωθούν αυστηρότερους περιορισμούς. Στον διάδρομο Ρασούβα-Μποτέκοσι προβλέπεται να απαγορευτεί σύντομα η εγκατάσταση οικισμών σε απόσταση μικρότερη των 15 μέτρων από τις όχθες. Αντίστοιχα μέτρα εξετάζονται και σε άλλες περιοχές, ενώ στην ινδική πολιτεία Ουταρακάντ εγκρίθηκαν νέοι κανόνες.

Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η πλήρης εξάλειψη των κινδύνων δεν είναι εφικτή. Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι η χαρτογράφηση των περιοχών ανάλογα με τον βαθμό επικινδυνότητας και η σύνδεση της ασφαλιστικής κάλυψης με το επίπεδο κινδύνου. Παρά τις προειδοποιήσεις και τις εξαγγελίες για αυστηρότερους κανόνες, η οικοδομική δραστηριότητα στην περιοχή συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς.

naftemporiki.gr