Σουηδία, εκλογές: Mια ανάσα Αριστερά και Δεξιά, οι Aκροδεξιοί ένα βήμα πριν από την κυβέρνηση

Σε εκλογικό θρίλερ εξελίσσεται η αναμέτρηση στη Σουηδία, καθώς οι κάλπες της Κυριακής αναμένεται να κρίνουν όχι μόνο ποιος θα αναλάβει την πρωθυπουργία, αλλά και εάν η Ακροδεξιά θα περάσει για πρώτη φορά την πόρτα της κυβέρνησης.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις προδιαγράφουν μία μάχη κυριολεκτικά στήθος με στήθος. Σύμφωνα με μέτρηση της Dagens Nyheter/Ipsos, η διαφορά μεταξύ του αριστερού και του δεξιού μπλοκ είναι μόλις 0,3 ποσοστιαίες μονάδες, με την αντιπολίτευση να προβλέπεται να εξασφαλίζει 175 έδρες και το κυβερνητικό στρατόπεδο 174.

Η πρώην πρωθυπουργός και αρχηγός των Σοσιαλδημοκρατών, Μαγκνταλένα Άντερσον, παραμένει φαβορί για να επιστρέψει στην πρωθυπουργία, έπειτα από τέσσερα χρόνια στην αντιπολίτευση. Ωστόσο, το προβάδισμα της Αριστεράς έχει συρρικνωθεί δραματικά τις τελευταίες ημέρες.

Το μεγάλο στοίχημα: Θα μπουν οι Ακροδεξιοί στην κυβέρνηση της Σουηδίας;

Το μεγάλο πολιτικό ερώτημα αφορά τους Σουηδούς Δημοκράτες (SD), το ακροδεξιό κόμμα του Τζίμι Άκεσον.

Ο σημερινός πρωθυπουργός, Ουλφ Κρίστερσον, είχε ήδη σπάσει ένα μακροχρόνιο πολιτικό ταμπού μετά τις εκλογές του 2022, όταν συμφώνησε να κυβερνήσει με την κοινοβουλευτική στήριξη των Σουηδών Δημοκρατών.

Η συμφωνία έδωσε στο ακροδεξιό κόμμα σημαντική επιρροή στη χάραξη κυβερνητικής πολιτικής, ιδιαίτερα σε ζητήματα μετανάστευσης και εγκληματικότητας.

Τώρα, ο Κρίστερσον κάνει ένα ακόμη βήμα: έχει δηλώσει ότι, εφόσον η Δεξιά παράταξη κερδίσει τις εκλογές, είναι έτοιμος να δώσει υπουργικές θέσεις σε στελέχη των Σουηδών Δημοκρατών για πρώτη φορά.

Για τη σουηδική πολιτική σκηνή θα πρόκειται για ιστορική εξέλιξη, καθώς το SD από κόμμα που επί χρόνια αντιμετωπιζόταν ως πολιτικά αποκλεισμένο βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από την άμεση συμμετοχή του στην εξουσία.

Μετανάστευση και εγκληματικότητα στο επίκεντρο

Η σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό έχει πλέον μετακινηθεί από την περιφέρεια στο κέντρο της σουηδικής πολιτικής.

Το πρόγραμμα των Σουηδών Δημοκρατών προβλέπει περαιτέρω περιορισμό της μετανάστευσης, ανάκληση αδειών μόνιμης διαμονής και μέτρα κατά αυτού που το κόμμα χαρακτηρίζει «αντι-σουηδικό αίσθημα».

Κεντρικό τους σύνθημα είναι το «να κάνουμε τη Σουηδία ξανά Σουηδία».

Παράλληλα, έχουν ήδη υιοθετηθεί ιδιαίτερα αυστηρά μέτρα για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, μεταξύ άλλων η απέλαση ανηλίκων, η μείωση του ορίου ηλικίας ποινικής ευθύνης και η αποστολή 14χρονων σε φυλακές ενηλίκων.

Το εντυπωσιακό είναι ότι ακόμη και οι Σοσιαλδημοκράτες της Άντερσον έχουν μετακινηθεί προς πιο αυστηρές θέσεις σε ζητήματα εγκληματικότητας, μετανάστευσης και ενσωμάτωσης, σε μια προσπάθεια να κερδίσουν ξανά ψηφοφόρους.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια νίκη της Αριστεράς δεν θα συνεπαγόταν απαραίτητα επιστροφή στις παλαιότερες, πιο φιλελεύθερες πολιτικές της χώρας.

Κρίστερσον: «Σε κίνδυνο η πολιτική ασφάλειας και το ΝΑΤΟ»

Δύο ημέρες πριν από τις κάλπες, ο Ουλφ Κρίστερσον έθεσε στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης την άμυνα και το ΝΑΤΟ.

Σε συνέντευξή του στο Politico, ο Σουηδός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι μια κυβέρνηση της Αριστεράς θα μπορούσε να δυσκολευτεί να λάβει τις αποφάσεις που απαιτούνται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της χώρας απέναντι στο ΝΑΤΟ. Όπως σημείωσε, δύο από τα κόμματα του αριστερού μπλοκ είχαν καταψηφίσει την ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία.

Η Σουηδία έγινε μέλος του ΝΑΤΟ το 2024, εγκαταλείποντας μια παράδοση δεκαετιών στρατιωτικής ουδετερότητας. Έκτοτε, έχει στείλει εκατοντάδες στρατιώτες σε δύναμη του ΝΑΤΟ στη Λετονία, έχει διαθέσει πολεμικά πλοία για περιπολίες στη Βαλτική και έχει αναπτύξει μαχητικά Gripen για την επιτήρηση του εναέριου χώρου στην περιοχή.

Ο Κρίστερσον υπογράμμισε επίσης ότι η Σουηδία έχει παραμείνει ενωμένη στο ζήτημα της στήριξης προς την Ουκρανία, παρά τις επιμέρους διαφωνίες.

«Κλειδί» τα μικρότερα κόμματα

Με τη διαφορά να βρίσκεται εντός του στατιστικού περιθωρίου λάθους, το αποτέλεσμα των μικρότερων κομμάτων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.

Στη δεξιά πλευρά, κρίσιμος αναμένεται να είναι ο ρόλος των Φιλελευθέρων, οι οποίοι συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά βρίσκονται σε δύσκολη θέση δημοσκοπικά.

Στην Αριστερά, αντίστοιχο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει το Κόμμα του Κέντρου, το οποίο εμφανίζει σημάδια ανάκαμψης.

Με δεδομένη την οριακή διαφορά των δύο μπλοκ, ακόμη και μικρές μετακινήσεις ψηφοφόρων μπορεί να αλλάξουν πλήρως τον συσχετισμό των εδρών.

Σουηδία: Από «πρότυπο σεβασμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων» σε νέα εποχή

Η εκλογική μάχη δεν αφορά μόνο το ποιος θα κυβερνήσει. Αφορά και την εικόνα της Σουηδίας στο εξωτερικό.

Νομικοί και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η περαιτέρω ενίσχυση των Σουηδών Δημοκρατών και η είσοδός τους στην κυβέρνηση θα μπορούσε να επιταχύνει την απομάκρυνση της χώρας από τον ρόλο που επί δεκαετίες είχε ως υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες.

Ο Τζον Στάουφερ, νομικός διευθυντής της Civil Rights Defenders, εκτιμά ότι μια κυβέρνηση με συμμετοχή των Σουηδών Δημοκρατών θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω περιορισμούς για τη μετανάστευση και την προστασία προσφύγων.

Την ίδια στιγμή, ο πολιτικός επιστήμονας Μπο Πέτερσον εκτιμά ότι το SD έχει ήδη κερδίσει σε μεγάλο βαθμό τη μάχη για τη μετανάστευση, καθώς τα παραδοσιακά κόμματα έχουν υιοθετήσει αρκετές από τις αυστηρότερες θέσεις του.

Και έτσι, η Σουηδία οδηγείται σε μια από τις πιο αμφίρροπες εκλογές των τελευταίων ετών.

Με μόλις 0,3 μονάδες να χωρίζουν τα δύο μπλοκ, κάθε ψήφος μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Και το βράδυ της Κυριακής η χώρα μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια ιστορική αλλαγή: την είσοδο της σουηδικής Ακροδεξιάς στην κυβέρνηση.