Τζ. Μελόνι: Θα συναντηθεί με Τραμπ και Βανς – Στο τραπέζι δασμούς, ελεύθερη αγορά ΕΕ-ΗΠΑ

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ εκλέχθηκε ως Πρόεδρος των ΗΠΑ το φθινόπωρο του 2024, πολλοί αναλυτές είχαν σχολιάσει πως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι θα είχε ρόλο πρωταρχικού συνομιλητή με τον Αμερικανό μεγιστάνα, δεδομένων του χαρακτήρα της αλλά και της (εν μέρει) παρόμοιας δεξιάς ιδεολογίας.

Τώρα όμως που ο Τραμπ έδειξε ένα πρόσωπο – αυτό των δασμών – το οποίο μπορεί να επιφέρει σοβαρότατο πλήγμα στην Ιταλική αγορά, η Μελόνι θα πρέπει αναγκαστικά να γίνει ‘βάλσαμο’ μεταξύ των Ευρωπαϊκών και Αμερικανικών σχέσεων.

Για να το επιδιώξει αυτό, η Μεγάλη Εβδομάδα θα έχει για την Ιταλίδα πρωθυπουργό διπλή θρησκευτική και διπλωματική σημασία. Την Πέμπτη 17/4 η Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να μεταβεί στην Ουάσιγκτον, όπου θα συναντήσει τον Ντόναλντ Τραμπ στο Λευκό Οίκο, ενώ την επόμενη ημέρα (18/4) η ίδια θα συναντήσει στη Ρώμη των Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέιμς Ντέιβιντ Βάνς.

Πρόκειται για συναντήσεις οι οποίες ανησυχούν μέρος της Γαλλικής Κυβέρνησης για τον κίνδυνο διάσπασης του κοινού Ευρωπαϊκού μετώπου, και στις οποίες απάντησε ο Ιταλός υπουργός για τις Σχέσεις με την ΕΕ υπενθυμίζοντας πως στα τέλη Φεβρουαρίου ήδη μετέβη ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. “Δεν υπάρχουν έθνη Α και Β”, δήλωσε ο Τομάσο Φότι. Εμμέσως πλην σαφώς: όχι στη λογική ‘δύο μέτρα, δύο σταθμά’.

Στις επερχόμενες συναντήσεις, και παρόλο που η ίδια δεν αντιμετώπισε καμία επίσημη ‘στέψη’ στο ρόλο εκπροσώπου της ΕΕ, η Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να φέρει στο τραπέζι μια πρόταση για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Όπως σημειώνει η Corriere della Sera, τις τελευταίες ημέρες στην Ιταλική Κυβέρνηση “ζητείται η γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την προθυμία (της Ιταλίας) να αγοράσει περισσότερο αμερικανικό φυσικό αέριο βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, και την προθυμία να αγοράσει περισσότερα όπλα αμερικανικής παραγωγής”. Ερώτημα που, σύμφωνα με την Ιταλική εφημερίδα, τέθηκε επίσης σε “Βερολίνο, Παρίσι, Βαρσοβία και στις χώρες της Βαλτικής”.

Σημειωτέον, η ίδια εφημερίδα τονίζει πως “στο κτίριο της Κομισιόν στις Βρυξέλλες, αξιολογείται μαζί με τα κράτη μέλη η υπόθεση της επέκτασης του εργαλείου «Safe», που χρησιμοποιείται για τον επανεξοπλισμό της γηραιάς ηπείρου και που βάζει στο τραπέζι επενδύσεις ύψους έως και 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, και στο αμερικανικό βιομηχανικό σύστημα”.

Όπως επισήμανε από τη Ιαπωνία ο Ιταλός ΥπΕξ Αντόνιο Ταγιάνι “το ταξίδι της Μελόνι δεν είναι για να παίξει ένα ιταλικό παιχνίδι” και μάλιστα έχει το διπλό στόχο “να ενισχύσει τις σχέσεις με τους Αμερικανούς, αλλά και για να πιέσει την αμερικανική κυβέρνηση να μηδενίσει τους δασμούς. Και ο στόχος θα μπορούσε να είναι η δημιουργία μιας μεγάλης ευρωαμερικανικής αγοράς ελεύθερου εμπορίου”.

Εάν θα πετύχει αυτή η προσφορά και με ποιους όρους, είναι σίγουρα πρόωρο να εικαστεί. Το μόνο βέβαιο είναι πως δεν θα είναι μια εύκολη διαπραγμάτευση. Όπως σημειώνει η Il Messaggero, η Κυβέρνηση Τραμπ φέρνει στο τραπέζι το κεφάλαιο γραφειοκρατία, η “Αχίλλειος πτέρνα” της Ιταλίας και που οποίο πλήττει – μεταξύ άλλων – τις μεγάλες φαρμακευτικές βιομηχανίες.

Από πλευράς οικονομίας, η Ιταλία έχει πολλά να χάσει από αυτό το παιχνίδι, ειδικά σε επίπεδο διμερών σχέσεων με τις ΗΠΑ, προς τις οποίες οι εξαγωγές μόνο το 2023 ανήλθαν στα 67,2 δισ. Ευρώ. Παρόλο που η Ιταλία απολαμβάνει μια πρόσφατη αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ιταλίας (σε BBB+ από την S&P), την ίδια εβδομάδα ο ΥπΟικ αναδιαμόρφωσε στο 0,6% την Ιταλική ανάπτυξη (από το αρχικά προβλεπόμενο 1,2%).

Επίσης, το belpaese αντιμετωπίζει ένα τεράστιο δημόσιο χρέος (εκτιμώμενο στο 136,6% του ΑΕΠ για το 2025) που αντικειμενικά φέρνει τη χώρα σε θέση αδυναμίας, εφόσον το να φτάσει σε στρατιωτικές δαπάνες ύψους του 5% του ΑΕΠ όπως ζητά ο Ντόναλντ Τραμπ φαντάζει δύσκολο. Επίσης, η Il Messaggero τονίζει πως στόχος της Ιταλίδας πρωθυπουργού είναι να φέρει τις αμυντικές δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ μέχρι τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο.

Γι’αυτό και ο Ιταλός ΥπΟικ Τζιανκάρκο Τζορτζέτι δήλωσε πως “τα πράγματα είναι πολύπλοκα” και ανακοίνωσε πως τη Μεγάλη Εβδομάδα ο ίδιος θα συναντηθεί με τον Αμερικανό ομόλογό του. “Είναι σαφές ότι η διαπραγμάτευση δεν είναι εύκολη, διότι τα συμφέροντα όλων είναι κατά κάποιο τρόπο στο εσωτερικό. Πρέπει να βρούμε έναν συμβιβασμό” υπογράμμισε ο Τζορτζέτι.

Τέλος, να σημειώσουμε πως τις τελευταίες ώρες ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι πρότεινε τον Μάριο Ντράγκι ως ειδικό απεσταλμένο για τη διαπραγμάτευση μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ. Υπενθυμίζουμε σε αυτό το σημείο πως ο Ρέντσι ήταν ο ηθικός αυτουργός της πτώσης της Κυβέρνησης Κόντε το 2021 (εν μέσω πανδημίας κορονοϊού) και της ανόδου του Μάριο Ντράγκι, οπότε και η πρόταση δεν εκπλήσσει. Μια πρόταση, όμως, η οποία έπεσε στο κενό – τουλάχιστον μέχρι στιγμής.