Ο λογαριασμός των πυρκαγιών : Πάνω από 3 δισ. ευρώ οι ζημιές στην Ευρώπη

Σχεδόν μισό εκατομμύριο εκτάρια γης έχουν καεί κατά τους πρώτους δύο μήνες της φετινής αντιπυρικής περιόδου στην Ευρώπη, με το οικονομικό κόστος στις πέντε χώρες της Ευρωζώνης που έχουν πληγεί περισσότερο να ανέρχεται ήδη στα 3,1 δισ. ευρώ.

Η εκτίμηση των Financial Times αφορά τη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία και ξεπερνά αισθητά τον μέσο ετήσιο λογαριασμό των πυρκαγιών για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον οποίο η Κομισιόν υπολογίζει σε 2,5 δισ. ευρώ.

Το ποσό των 3,1 δισ. ευρώ, ωστόσο, αποτελεί μόνο την πρώτη αποτίμηση. Δεν περιλαμβάνει το σύνολο των ζημιών σε κατοικίες, επιχειρήσεις και καλλιέργειες ούτε τις επιπτώσεις στον τουρισμό, στις ασφαλίσεις και στην παραγωγική δραστηριότητα. Πρόκειται ουσιαστικά για το κόστος αποκατάστασης των καμένων εκτάσεων στην προηγούμενη κατάστασή τους.

Οι υπολογισμοί των FT βασίζονται στη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και είναι αντίστοιχοι με εκείνους της γαλλικής κυβέρνησης. Το μέσο κόστος ανά εκτάριο για την αναδάσωση και τη συντήρηση διαφέρει από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τη χρήση της γης και την ηλικία των δασών που καταστράφηκαν.

Ασφαλιστικές εταιρείες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις συνεχίζουν να υπολογίζουν το κόστος από τις καταστροφές σε ακίνητα και καλλιέργειες, αλλά και από τις αναταράξεις στην τουριστική δραστηριότητα κατά την κορύφωση της θερινής περιόδου. Πρόσθετες επιβαρύνσεις θα εμφανιστούν σταδιακά, μέσα από την αύξηση των ασφαλίστρων, την αδυναμία ασφάλισης ορισμένων ακινήτων, τη μείωση των επισκεπτών σε πυρόπληκτες περιοχές και την ανάγκη για μεγαλύτερες δαπάνες σε εξοπλισμό πυρόσβεσης.

Οι υπολογισμοί δεν αποτυπώνουν πλήρως ούτε τις τελευταίες πυρκαγιές στην Ελλάδα. Όπως σημειώνουν οι FT, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι ειδικά κλιμάκια θα προχωρήσουν άμεσα στην καταγραφή των ζημιών, ώστε να δοθεί κρατική στήριξη σε όσους έχασαν τις περιουσίες τους.

Η Sarah Meier, ειδικός στα οικονομικά του κλίματος στο ETH Zurich, εκτιμά ότι το πραγματικό κόστος των πυρκαγιών θα μπορούσε να είναι υπερτριπλάσιο από τη μέση ετήσια απώλεια έως 2,1 δισ. ευρώ σε περιφερειακό ΑΕΠ που είχε υπολογίσει για την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα την περίοδο 2011-2018. «Εάν οι πυρκαγιές φτάσουν τελικά στις πόλεις, το κόστος θα είναι πολύ, πολύ υψηλότερο», προειδοποιεί.

Παραγωγή και τουρισμός στις φλόγες

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στη νοτιοδυτική Γαλλία. Η Gironde αποτελεί σημαντικό κέντρο για την αμυντική και αεροδιαστημική βιομηχανία, με τις πυρκαγιές να αναγκάζουν εταιρείες όπως η κατασκευάστρια κινητήρων αεροσκαφών Safran, η Dassault Aviation και η ArianeGroup να διακόψουν προσωρινά την παραγωγή και να απομακρύνουν εργαζομένους.

Η περιοχή είναι επίσης γνωστή για την παραγωγή κρασιού. Οι διάσημοι αμπελώνες του Μπορντώ έχουν μέχρι στιγμής γλιτώσει από τις φλόγες, παραμένει όμως αβέβαιο εάν ο καπνός θα επηρεάσει την ποιότητα της φετινής σοδειάς. Πλήγμα έχει δεχθεί και η καλλιέργεια στρειδιών στη λεκάνη του Αρκασόν ενώ συνεχίζονται οι αναταράξεις στον τουρισμό, ο οποίος αντιστοιχεί στο 7% του ΑΕΠ της Τζιρόντι.

Σύμφωνα με το τοπικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο, τουλάχιστον 40.000 επιχειρήσεις επηρεάστηκαν άμεσα από τις πυρκαγιές. Έως τις 30 Ιουλίου, 19.500 από αυτές είχαν αναστείλει πλήρως τη λειτουργία τους, ενώ 120.000 έως 150.000 εργαζόμενοι είχαν ενταχθεί έως τις 27 Ιουλίου σε κρατικά επιδοτούμενα προγράμματα μειωμένης απασχόλησης.

Στην Ισπανία, οι φλόγες έφτασαν σε απόσταση μόλις 50 χιλιομέτρων από τη Μαδρίτη, καταστρέφοντας σπίτια, επιχειρήσεις και οχήματα σε αγροτικές περιοχές. Η Unión de Pequeños Agricultores y Ganaderos, η οποία εκπροσωπεί μικρούς παραγωγούς και κτηνοτρόφους, υπολογίζει τις πρώτες απώλειες σε 18.500 εκτάρια παραγωγικής γης, κυρίως βοσκοτόπων.

Στον λογαριασμό και η ξηρασία

Το τελικό οικονομικό κόστος θα επιβαρυνθεί και από την ξηρασία, οι συνέπειες της οποίας δεν έχουν ακόμη αποτιμηθεί. Η πτώση της στάθμης του Ρήνου και του Δούναβη προκαλεί προβλήματα στη μεταφορά εμπορευμάτων και αναγκάζει βιομηχανικές μονάδες να περιορίζουν την παραγωγή τους.

Μεγάλες γερμανικές εταιρείες χημικών, όπως οι BASF, Covestro και Evonik, διαθέτουν εγκαταστάσεις κατά μήκος του Ρήνου και εξαρτώνται από τον ποταμό για τη μεταφορά πρώτων υλών και προϊόντων.

Τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του Δούναβη αναμένεται παράλληλα να οδηγήσουν στην παύση λειτουργίας του πυρηνικού εργοστασίου της Ουγγαρίας, το οποίο καλύπτει σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Η Ρουμανία αναγκάστηκε επίσης να διακόψει τη λειτουργία του ενός από τους δύο αντιδραστήρες του πυρηνικού εργοστασίου Cernavodă. Και οι δύο εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν νερό από τον Δούναβη για την ψύξη τους.

Η παραπλανητική εικόνα του ΑΕΠ

Παρά το μέγεθος των ζημιών, οι πυρκαγιές δεν αναμένεται να αφήσουν σημαντικό αποτύπωμα στο συνολικό ΑΕΠ των χωρών. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι οι οικονομικές απώλειες είναι περιορισμένες.

Ο Γιάννης Κουντούρης, αναπληρωτής καθηγητής στο Imperial College, επισημαίνει ότι ορισμένα από τα σημαντικότερα κόστη, όπως οι πρόσθετες νοσηλείες ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα από την ατμοσφαιρική ρύπανση, δεν αποτιμώνται σε χρήμα και συνήθως δεν περιλαμβάνονται στους επίσημους υπολογισμούς. Από την πλευρά του ο Andrew Kenningham, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στην Capital Economics, σημειώνει ότι οι φυσικές καταστροφές μπορούν να έχουν ορισμένες «παράδοξα θετικές επιδράσεις» στο ΑΕΠ. Η κρατική βοήθεια και οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις αυξάνουν τις δαπάνες για ανοικοδόμηση, αντισταθμίζοντας στατιστικά μέρος της αρχικής πτώσης. Η εικόνα αυτή, ωστόσο, είναι παραπλανητική. Όπως τονίζει η Sarah Meier, δεν πρόκειται για την οικονομική ανάπτυξη που θα ήθελε μια χώρα, αλλά απλώς για την αντικατάσταση κεφαλαίου που έχει ήδη καταστραφεί.

moneyreview.gr