Ξεκινά η δίκη σε βάρος της Meta: Στο στόχαστρο ο «εθισμός» των ανηλίκων στα social media

Ξεκινά σήμερα στην Καλιφόρνια η δίκη της Meta ενώπιον της ομοσπονδιακής δικαιοσύνης των ΗΠΑ, καθώς 29 πολιτείες κατηγορούν τη μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram ότι κατέστησε τις πλατφόρμες αυτές εθιστικές για τους ανήλικους και ζητούν αποζημιώσεις σχεδόν 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Τι ζητούν οι πολιτείες

Ένας συνασπισμός 29 πολιτειών των ΗΠΑ άσκησε αγωγή κατά της Meta το 2023 και τέσσερις από αυτές – η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιού Τζέρσεϊ–επιλέχθηκαν για να την υποστηρίξουν στο δικαστήριο.

Οι εισαγγελείς των πολιτειών αυτών θα προσπαθήσουν να αποδείξουν τρία στοιχεία: ότι η Meta πρόσθεσε στις πλατφόρμες λειτουργίες που είχαν σχεδιαστεί για να κρατούν την προσοχή των εφήβων, ότι παραπλάνησε το κοινό σχετικά με τους κινδύνους των πλατφορμών και ότι συνέλεξε δεδομένα από παιδιά κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων, κατά παράβαση της ομοσπονδιακής νομοθεσίας.

Οι τέσσερις εισαγγελείς ζητούν περίπου 193 δισεκ. δολάρια από τη Meta, ενώ απαιτούν από την εταιρεία να προχωρήσει σε βαθιές αλλαγές στο Facebook και το Instagram προκειμένου να προστατεύονται περισσότερο οι ανήλικοι.

«Θα αποδείξουμε ενώπιον σώματος ενόρκων ότι η Meta απέκρυψε πως γνώριζε τις βλάβες που προκαλούνται στους νέους διότι ήταν πιο επικερδές να κάνει τα στραβά μάτια», δήλωσε ο γενικός εισαγγελέας του Κεντάκι Ράσελ Κόουλμαν. «Το κάναμε με τη βιομηχανία του καπνού τη δεκαετία του 1990, το κάναμε με τις εταιρείες που ευθύνονταν για την κρίση των οπιοειδών, θα το ξανακάνουμε με Meta», πρόσθεσε.

Πώς προκύπτει το ποσό των σχεδόν 200 δισεκατομμυρίων;

Δεν υπάρχει κανένας αμερικανικός νόμος που να προβλέπει πρόστιμο 200 δισεκ. δολαρίων. Ο αριθμός προκύπτει από ένα πολλαπλασιασμό: νόμοι περί προστασίας των καταναλωτών τιμωρούν κάθε παράβαση ξεχωριστά με πρόστιμα που κυμαίνονται από μερικές χιλιάδες έως δεκάδες χιλιάδες δολάρια ανάλογα με την πολιτεία και οι εισαγγελείς υπολόγισαν μία παράβαση ανά ανήλικο που επηρεάστηκε. Ειδικοί εκτίμησαν, χρησιμοποιώντας εσωτερικά δεδομένα της Meta, πόσοι έφηβοι και παιδιά κάτω των 13 ετών έχουν χρησιμοποιήσει το Instagram και το Facebook από το 2012 στις 29 πολιτείες που έχουν προσφύγει κατά της εταιρείας.

Το ποσό των 193 δισεκ. δολαρίων ισοδυναμεί σχεδόν με τον ετήσιο κύκλο εργασιών της Μeta και είναι τριπλάσιο από τα ετήσια κέρδη της.

Κανείς δεν αναμένει ότι σε περίπτωση καταδίκης της η εταιρεία θα καταβάλει αυτό το ποσό: οι ίδιες οι πολιτείες διατηρούν το δικαίωμα να προσαρμόσουν το αίτημά τους πριν το τέλος της διαδικασίας και την τελική απόφαση θα λάβει η δικαστής Ιβόν Γκονσάλες Ρότζερς σταθμίζοντας κυρίως την ικανότητα της Meta να καταβάλει την αποζημίωση.

Τι απαντά η Meta

Η εταιρεία βασίζει την υπεράσπισή της σε τρεις πυλώνες, τους οποίους παρουσίασε εν μέρει σε προηγούμενη δίκη εις βάρος της, η οποία πραγματοποιήθηκε τον περασμένο χειμώνα στο Λος Άντζελες. Σε εκείνη τη δίκη, που αφορούσε την αγωγή που κατέθεσε έφηβη από την Καλιφόρνια για ψυχική βλάβη, η Meta καταδικάστηκε.

Η Meta διαψεύδει ότι απέκρυψε τον εθιστικό χαρακτήρα των πλατφορμών της, εξηγώντας ότι «ο εθισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν περιλαμβάνεται στο εγχειρίδιο αναφοράς της αμερικανικής ψυχιατρικής και ότι το θέμα αποτελεί ζήτημα επιστημονικής συζήτησης.

Σε ό,τι αφορά τα δεδομένα παιδιών, η Meta παραδέχεται ότι αγνόησε τη γονική συναίνεση, αλλά υποστηρίζει ότι η απαίτηση αυτή δεν αφορά την ίδια καθώς οι κανονισμοί λειτουργίας των εφαρμογών απαγορεύουν τη χρήση τους από παιδιά κάτω των 13 ετών. Προσθέτει ότι όσοι λογαριασμοί εντοπίστηκαν ότι ανήκουν σε παιδιά κάτω των 13 ετών διαγράφηκαν και συνεπώς «δεν έχει ουσιαστική γνώση» της παρουσίας τους στις πλατφόρμες, μια προϋπόθεση που ορίζεται από τον νόμο.

Τέλος ισχυρίζεται ότι τυχόν βλάβες στην ψυχική υγεία των εφήβων «δεν μπορούν να αποδοθούν σε μία και μόνο εφαρμογή».

Αναφορικά με τις αλλαγές που ζητούν οι πολιτείες για την προστασία των ανηλίκων, η Meta απαντά ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 δημιούργησε «λογαριασμούς εφήβων», κάτι που οι εισαγγελείς εκτιμούν ότι έγινε πολύ αργά και δεν αρκεί.

Εξάλλου η Meta καταγγέλλει ότι η αποζημίωση που ζητούν οι 29 πολιτείες είναι «πρωτοφανής στην ιστορία της προστασίας των καταναλωτών». Ο συμβιβασμός στον οποίο κατέληξαν το 1998 οι τέσσερις μεγάλες καπνοβιομηχανίες με στόχο τον τερματισμό των αγωγών εις βάρος τους αποτελεί ιστορικό σημείο αναφοράς. Στο πλαίσιο αυτού έχουν καταβάλει πάνω από 176 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα 25 ετών και συνεχίζουν να πληρώνουν 9 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.