Φάκελος προστασίας εργαζομένων στην Κρήτη: Στη σκιά της τραγωδίας του εργοστασίου «Βιολάντα»

Η τραγωδία στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» δεν ήταν απλώς μια είδηση που συγκλόνισε το πανελλήνιο· ήταν το «καμπανάκι» που ήχησε εκκωφαντικά πάνω από τις βιομηχανικές ζώνες και τους χώρους εστίασης της Κρήτης.

Το σημαντικό ερώτημα πλέον που έρχεται στο προσκήνιο πάνω από το Ηράκλειο, τη Φοινικιά και τη ΒΙΠΕ είναι ένα: Είμαστε ασφαλείς ή απλώς τυχεροί μέχρι την επόμενη φορά;

Η ακτινογραφία του κινδύνου: Υγραέριο και Προπάνιο

Δεκάδες επιχειρήσεις στο νησί, από μεγάλες μονάδες παραγωγής στη ΒΙΠΕ και τη Φοινικιά μέχρι εκατοντάδες καταστήματα εστίασης, βασίζουν τη λειτουργία τους στο υγραέριο και το προπάνιο. Παρά την υψηλή επικινδυνότητα αυτών των καυσίμων, η πραγματικότητα που περιγράφει στο newshub.gr, ο Αντιπεριφερειάρχης Κοινωνικής Πολιτικής & Αλληλεγγύης και πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου, Στέλιος Βοργιάς, είναι τουλάχιστον ανησυχητική.

Οι απαιτούμενοι έλεγχοι από την Πυροσβεστική, την Επιθεώρηση Εργασίας και την Περιφέρεια δεν γίνονται στο βαθμό που επιβάλλεται. Η εικόνα που αναδύεται προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς συνδέεται άμεσα με τη ραγδαία αύξηση των εργατικών ατυχημάτων που παρατηρείται στην Κρήτη τα τελευταία χρόνια.

Χαρακτηριστικό είναι μάλιστα πως στην Κρήτη έχουν σημειωθεί περισσότερα από 2.500 εργατικά ατυχήματα στο νησί, μια εικόνα βέβαια η οποία ενδεχομένως να είναι και υποεκτιμημένη, μιας και πολλά από τα ατυχήματα δε δηλώνονται ούτε στην Αστυνομία, ούτε στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Αναλυτικά: 

2020: 287 εργατικά ατυχήματα, 

2021: 424 εργατικά ατυχήματα, 

2022: 562 εργατικά ατυχήματα, 

2023: 584 εργατικά ατυχήματα, 

2024: 717 εργατικά ατυχήματα.

Υπηρεσίες «στα όριά τους»

Γιατί όμως η εποπτεία μοιάζει με «τρύπιο δίχτυ»; Η απάντηση κρύβεται πίσω από μια λέξη-κλειδί: Υποστελέχωση.

Ξεκινώντας από την Πυροσβεστική, όπου παρά τη σοβαρή προσπάθεια που καταβάλλεται, το Σώμα βρίσκεται στα όριά του. Η έλλειψη προσωπικού καθιστά αδύνατη την καθολική επιτήρηση όλων των σημείων υψηλού κινδύνου, τα οποία όπως προαναφέραμε είναι ουκ ολίγα σε όλη την Κρήτη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και τα όσα έχει αναφέρει στο newshub.gr, ο Πρόεδρος του Σωματείου Πυροσβεστών στο Ν. Ηρακλείου, κ. Βασίλειος Ανδρεαδάκης, ο οποίος έχει τονίσει ότι: «Δυστυχώς ο μηχανισμός δεν είναι έτοιμος για να αντιμετωπίσει σοβαρές καταστάσεις, ενώ οι επιτυχημένες παρεμβάσεις που προανέφερα οφείλονται αποκλειστικά στην υπερπροσπάθεια που καταβάλλεται από το είδη υπάρχον προσωπικό.», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ανδρεαδάκης.

Στη συνέχεια, παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στην επιθεώρηση Εργασίας μιας και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι αποδεκατισμένοι, με αποτέλεσμα οι έλεγχοι να είναι συχνά δειγματοληπτικοί ή κατόπιν εορτής.

«Ας μην κοροϊδευόμαστε. Όλοι γνωρίζουμε ότι οι υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες. Δεν υπάρχει περιθώριο για καμία "έκπτωση" σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας πλέον. Όποιος ωστόσο ακόμη κι εργαζόμενος παρατηρήσει το παραμικρό που αφορά τα θέματα ασφαλείας στο χώρο εργασίας του, η Επιθεώρηση θα βρεθεί στο σημείο, για αυτό καθιστώ και κομβικής σημασίας την αλλαγή κουλτούρας όλων μας, καθώς η ασφάλεια πρέπει να είναι το απόλυτο ζητούμενο», επισημαίνεται χαρακτηριστικά από τον κ. Βοργιά.

Επιχειρήσεις χωρίς «δίχτυ προστασίας»

Η πραγματικότητα στη ΒΙΠΕ και τη Φοινικιά είναι σκληρή. Υπάρχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν με προπάνιο, στερούμενες βασικών μέτρων ασφαλείας. Η έλλειψη ελέγχων, σε συνδυασμό με την πίεση για παραγωγή και το κόστος συντήρησης των συστημάτων ασφαλείας, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.

Το στοίχημα της «Κουλτούρας Ασφάλειας»

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η καταστολή ή τα πρόστιμα. Εδώ είναι που παρατηρείται και υπογραμμίζεται ότι χρειάζεται μια ριζική αλλαγή κουλτούρας.

Το επόμενο διάστημα αναμένουμε να ξεκινήσει μια καμπάνια ενημέρωσης από την Περιφέρεια Κρήτης και άλλους αρμόδιους φορείς, όπου θα έχει στόχο στην εκπαίδευση των εργοδοτών αλλά και των εργαζομένων, όπως τονίζει ο κ. Βοργιάς.

Επίσης θα πρέπει να θεωρούμε δεδομένο πως το επόμενο διάστημα θα δούμε ακόμη περισσότερα μέτρα, αλλά και κινήσεις πρόληψης στην πράξη. Αυτό θα συμβεί τόσο από την αυστηροποίηση των πρωτόκολλων, όσο και από περισσότερους ελέγχους που θα αφορούν συγκεκριμένα το εν λόγω ζήτημα.

Το μήνυμα

Πίσω από τους αριθμούς και τις τεχνικές προδιαγραφές του προπανίου, υπάρχουν άνθρωποι, και η σκέψη «να γυρίσω ασφαλής στο σπίτι μου» δεν πρέπει να είναι ευχή, αλλά δεδομένο. Η τραγωδία στη «Βιολάντα» δεν θα έπρεπε να είναι ο λόγος ώστε να ξεκινήσει ο συγκεκριμένος διάλογος, αυτός θα έπρεπε να είχε πραγματοποιηθεί προ καιρού. Εν αναμονή λοιπόν πράξεων που θα μειώνουν το κίνδυνο παρόμοιων τραγωδιών.