Κρήτη: Ξεσηκώνονται οι Δήμοι για το Προεδρικό Διάταγμα που συρρικνώνει τα όρια των οικισμών!

Πολλές αντιδράσεις έχει προκαλέσει η επικείμενη δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος που αφορά στη συρρίκνωση των ορίων των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων και στην Κρήτη.

Πρόκειται για μια ενέργεια, η οποία αποτελεί όπως λένε οι Δήμαρχοι μια επικίνδυνη προοπτική που θα περιορίσει τη δυνατότητα δόμησης στους σημερινούς οικισμούς και θα τινάξει στον «αέρα» τα υπό εκπόνηση Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια.

Χαρακτηριστική είναι η αντίδραση του Δημάρχου Αγίου Νικολάου κ. Μανώλη Μενεγάκη που ζητά την παρέμβαση της Κ.Ε.Δ.Ε. για να μην δημοσιευθεί το Προεδρικό Διάταγμα που έχει προωθηθεί προς δημοσίευση και αφορά στον καθορισμό κριτηρίων, διαδικασιών και όρων οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και των χρήσεων γης και γενικών όρων δόμησης.

Το πρόβλημα φυσικά εντοπίζεται και σε αλλους Δήμους, όπως αυτός της Βιάννου, του Μινώα Πεδιάδας, αλλά και στους Δήμους της Μεσαρας. Οπως λένε οι Δήμαρχοι μετα την κατάργηση της εκτός σχεδίου δόμησης, προωθείται  με πρόσφατο σχέδιο Π.Δ. η δραστική συρρίκνωση των σημερινών ορίων των οικισμών όλης της χώρας, γεγονός που αποτελεί ένα ακόμη χτύπημα και μάλιστα «ύπουλο» για την ύπαιθρο, που αγωνίζεται να κρατηθεί ζωντανή.

Η δραστική αυτή συρρίκνωση των ορίων των οικισμών, εκτός του ότι ζημιώνει τους ιδιοκτήτες, που αντί οικοπέδων θα έχουν πλέον χωράφι, κλείνει τον δρόμο για την οικιστική ανάπτυξη σε περιοχές που έχουν άμεση προοπτική, π.χ. περιοχές του Δήμου Μινώα Πεδιάδας που σύμφωνα με τις επίσημες μελέτες του κράτους για τη δημιουργία του νέου Α/Δ, μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, θα έχει τριπλάσιο πληθυσμό.

Ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου

Ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου με την επιστολή που προτίθεται να αποστείλει, αφού ενημερώσει σχετικά και το Δημοτικό Συμβούλιο, προς την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (Κ.Ε.Δ.Ε.) κοινοποιούμενη στην Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος, θελει να επισημάνει το παραπάνω πρόβλημα.

Όπως τονίζει ο Δήμαρχος, αν και η κανονιστική αυτή προσπάθεια επιχειρεί να εισαγάγει, για πρώτη φορά με πληρότητα, ενιαίο πλαίσιο οριοθέτησης, ρύθμισης χρήσεων γης και επιβολής γενικών όρων δόμησης στο πεδίο του χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, εντούτοις πρόκειται συνολικά για μια προοπτική  επικίνδυνη αφού θα περιορίσει την δυνατότητα δόμησης στους σημερινούς οικισμούς, καθιστώντας ολόκληρες περιοχές και ακίνητα εκτός οικισμών. «Ο περιορισμός αυτός της δυνατότητας δόμησης εξυπηρετεί μόνο ιδιωτικά συμφέροντα που μπορούν να κάνουν ιδιωτικά σχέδια πολεοδόμησης σε εκτός σχεδίου και εκτός οικισμών περιοχές όπου μπορούν να αγοράζουν μεγάλες εκτάσεις. Ενώ θα τινάξει στον «αέρα» και τα υπό εκπόνηση Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια των Δήμων, τα οποία έχουν την δυνατότητα να προσδιορίζουν όρια οικισμών και ζώνες πολεοδόμησης» δηλώνει ο κ. Μενεγάκης.
Ειδικότερα, η απουσία σχετικής ρύθμισης ή εξουσιοδότησης για εξαίρεση για οικισμούς που πληρούν τα χωρικά αλλά όχι τα πληθυσμιακά κριτήρια ή το αντίστροφο δημιουργεί προβλήματα εφαρμογής και ενδέχεται να αποβεί αντισυνταγματική λόγω παραβίασης της αρχής της ισότητας.
Η έλλειψη δε σαφούς μεταβατικού καθεστώτος για οικισμούς που είχαν ενταχθεί με παλαιές αποφάσεις (π.δ. 1982, νομαρχιακές) αλλά δεν πληρούν πλέον τα νέα κριτήρια μπορεί να οδηγήσει σε πολεοδομική παράλυση, ενώ ορισμένες υπερβολικά λεπτομερείς ρυθμίσεις (όπως για την οροφή των υπογείων, τα προσώπα επί κοινόχρηστου χώρου, τη διαμόρφωση όψεων) αφήνουν μικρά περιθώρια προσαρμογής σε τοπικές ανάγκες και ειδικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει πρόνοιες για την κάλυψη κοινωνικών υποδομών, τη δημογραφική στασιμότητα, την αγροτική κατοικία ή τις ανάγκες ευάλωτων ομάδων.
Απουσιάζει, επίσης, η ρητή εμπλοκή των Ο.Τ.Α. στον σχεδιασμό του κάθε επιμέρους ΠΔ οριοθέτησης.
Όπως δεν υπάρχει και η πρόβλεψη για υποχρεωτική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών αφού η δημόσια διαβούλευση και η συμμετοχική διαδικασία δεν εντάσσονται οργανικά στο σχέδιο, παρά μόνο τυπικά, χωρίς μηχανισμούς ουσιαστικής ακρόασης ή συνδιαμόρφωσης.
«Θεωρούμε απαραίτητο στον συνολικό σχεδιασμό να εντάσσονται οργανικά η συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών, αφού η δημόσια διαβούλευση και η συμμετοχική διαδικασία έχει για εμάς βαρύνουσα και κομβική σημασία» επισημαίνει σχετικά ο Δήμαρχος.
Η Κ.Ε.Δ.Ε., σύμφωνα με τον κ. Μενεγάκη,  θα πρέπει να αντιδράσει συνολικά για να μην δημοσιευθεί το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, με στόχο να ξεκινήσει διαβούλευση για καθορισμό ζωνών κλιμακούμενής δόμησης στα υπάρχοντα όρια των οικισμών.
«Δεν μπορούμε να δεχτούμε Προεδρικό Διάταγμα που περιορίζει οριζόντια τα όρια οικισμών και τη δυνατότητα δόμησης τους. Μας ενδιαφέρει να μην χαθούν οι δυνατότητες που έχουν οι συμπολίτες μας για δόμηση στα υπάρχοντα όρια των οικισμών. Αν αυτό το σχέδιο περάσει, η κυβέρνηση θα τινάξει στον αέρα τα υπό εκπόνηση Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια των Δήμων τα οποία έχουν την δυνατότητα να προσδιορίζουν όρια οικισμών και ζώνες πολεοδόμησης» υπογραμμίζει ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου.

Η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Ν. Ηρακλείου

Μια ακόμη αντίδραση έχει έρθει από την Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Ν. Ηρακλείου. Η ΕΝΙΔΑΝΗ με επιστολή διαμαρτυρίας στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, υπογραμμίζει τις καταστροφικές συνέπειες τόσο ατομικά για χιλιάδες ιδιοκτήτες που θα δουν τις περιουσίες τους να υποβαθμίζονται.
Η επιστολή διαμαρτυρίας της ΕΝΙΔΑΝΗ στον υπουργό Περιβάλλοντος ειναι η παρακάτω:

«Αξιότιμε κε Υπουργέ,
Όπως πληροφορούμαστε, με π.δ. που προωθείται για υπογραφή, δημιουργείται σημαντικό πρόβλημα ως προς τη μείωση των ορίων οικισμών σε χωριά και σε οικισμούς έως και 2.000 κατοίκων, όπου δεν έχει καθοριστεί ρυμοτομικό σχέδιο.
Συγκεκριμένα, αν με το π.δ. αυτό μειωθούν τα όρια των υφισταμένων οικισμών, οι ιδιοκτησίες που είναι αυτή τη στιγμή εντός ορίων οικισμών και με τη δημοσίευσή του θα τραπούν σε ιδιοκτησίες εκτός ορίων οικισμών και συνεπώς άνευ οικοδομησιμότητας με αποτέλεσμα την πλήρη απαξίωσή τους. Άλλωστε μετά και την κατάργηση των παρεκκλίσεων στην εκτός σχεδίου δόμηση (Ν. 4759/2020), πάμπολλες χιλιάδες εκτός σχεδίου ιδιοκτησίες ανά την Επικράτεια ενώ ήταν οικόπεδα μετατράπηκαν σε αγροτεμάχια και απαξιώθηκαν και αυτά. Οι ραγδαίες και δυσμενείς εξελίξεις αυτές είναι φανερό ότι παραβιάζουν βάναυσα τις διατάξεις περί προστασίας της ιδιοκτησίας, τόσο του Συντάγματός μας, όσο και όλων των διεθνών συνθηκών στις οποίες έχει προσχωρήσει η χώρα μας.
Η συρρίκνωση των ορίων των οικισμών θα συρρικνώσει και τις οικονομίες των χωριών, θα είναι κίνητρο για την αστυφιλία και θα οξύνει το πρόβλημα στέγασης των δημοσίων υπαλλήλων που διορίζονται στην περιφέρεια και των ιδιωτών εργαζομένων κυρίως στον τουρισμό και τις αγροτικές εργασίες.
Τέλος πέραν των ανωτέρω, αλλά και των απαγορεύσεων στην εντός σχεδίου δόμηση λόγω της αμφισβήτησης του ΝΟΚ, πολύ σημαντικός παράγοντας που επηρεάζεται από το συγκεκριμένο μέτρο είναι οι ξένες επενδύσεις στη χώρα μας γενικότερα, και ειδικότερα ο θεσμός της Golden Visa. Ο κίνδυνος για τη χώρα μας από τις παραπάνω αλλαγές είναι χιλιάδες ξένοι που έχουν επενδύσει στη χώρα μας να χάσουν κάθε εμπιστοσύνη λόγω της απαξίωσης των επενδύσεών τους, και να δημιουργηθεί διεθνώς η αντίληψη ότι το Ελληνικό Κράτος φέρεται αναξιόπιστα στους επενδυτές.
Για αυτό και λαμβανομένου υπόψη και ότι έχει καταργηθεί η δόμηση στις ζώνες γύρω από τους οικισμούς, σας ζητούμε να επανεξετάσετε το προωθούμενο για υπογραφή π.δ. και να μην γίνει οποιαδήποτε αλλαγή των ορίων των υφισταμένων οικισμών της χώρας μας.
Με εκτίμηση και προθυμία για κάθε διευκρίνιση και συνεργασία» αναφέρεται στην επιστολή που έστειλε η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Ν. Ηρακλείου στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου.