Ακίνητα: Αυστηρότερο πλαίσιο για αδήλωτες μισθώσεις – Πότε επιβάλλονται πρόστιμα έως 1.000 ευρώ

Σημαντικές αλλαγές στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας φέρνει το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές Ιουλίου. Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα θα συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία ιδιοκτησίας και χρήσης κάθε ακινήτου, ενώ συνοδεύεται από αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων για όσους δεν δηλώσουν εγκαίρως μισθώσεις ή δωρεάν παραχωρήσεις ή υποβάλουν ανακριβή στοιχεία προκειμένου να λάβουν επιδόματα, ενισχύσεις και επιδοτήσεις.

Παράλληλα, από το 2027 αλλάζει και ο τρόπος υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου να αποκτά καθοριστικό ρόλο.

Τα πρόστιμα που προβλέπει η νέα ρύθμιση

Με τροπολογία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή, θεσπίζονται τρεις κατηγορίες προστίμων ανάλογα με την παράβαση.

Πρόστιμο 500 ευρώ επιβάλλεται όταν δεν υποβληθεί η προβλεπόμενη δήλωση για την ενημέρωση του ΜΙΔΑ σχετικά με τη χρήση ενός ακινήτου σε περίπτωση μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης. Η δήλωση πρέπει να υποβληθεί μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης ή, στην περίπτωση των αγροτικών επιδοτήσεων, μέσα σε δύο μήνες από την έναρξη της προθεσμίας υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, καθώς η ενημέρωση του ΜΙΔΑ αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χορήγηση των σχετικών ενισχύσεων.

Πρόστιμο 1.000 ευρώ προβλέπεται όταν ο μισθωτής ή ο παραχωρησιούχος δηλώσει ανακριβή στοιχεία και αυτά χρησιμοποιηθούν για τη λήψη επιδομάτων, οικονομικών ενισχύσεων ή επιδοτήσεων.

Αντίθετα, όταν υποβληθούν λανθασμένα στοιχεία χωρίς αυτά να αξιοποιηθούν για τη χορήγηση οποιασδήποτε οικονομικής ενίσχυσης, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.

Ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο

Το νέο ΜΙΔΑ δημιουργεί έναν ολοκληρωμένο ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο, στον οποίο θα καταγράφονται τόσο η ιδιοκτησιακή του κατάσταση όσο και ο τρόπος χρήσης του.

Στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας βάσης δεδομένων που θα διασυνδέει ιδιοκτήτες, χρήστες και φορολογικές υποχρεώσεις κάθε ακινήτου. Παράλληλα, το νέο σύστημα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός εντοπισμού όσων δηλώνουν ανακριβή στοιχεία προκειμένου να εισπράττουν επιδόματα, ενισχύσεις ή επιδοτήσεις χωρίς να πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Προϋπόθεση η ενημέρωση του Ε9

Η νέα διάταξη προβλέπει ότι πριν από οποιαδήποτε δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα σχετικά με τη χρήση ενός ακινήτου στο ΜΙΔΑ, θα πρέπει να έχει προηγηθεί η υποβολή ή η επικαιροποίηση της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9).

Με άλλα λόγια, τα βασικά στοιχεία του ακινήτου θα πρέπει να είναι πλήρως ενημερωμένα στο Ε9 πριν δηλωθεί η χρήση του στο νέο ηλεκτρονικό μητρώο.

Αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ από το 2027

Σημαντικές αλλαγές προωθούνται και στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ από το 2027, καθώς στον προσδιορισμό του φόρου θα λαμβάνονται υπόψη και τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου.

Σήμερα, ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ βασίζεται στα στοιχεία που προκύπτουν από το Κτηματολόγιο, τον τίτλο κτήσης ή την οικοδομική άδεια. Όταν διαπιστώνεται ότι η πραγματική επιφάνεια ενός ακινήτου είναι μεγαλύτερη από εκείνη που αναγράφεται στα επίσημα έγγραφα ή έχει μεταβληθεί η χρήση του, ο φόρος υπολογίζεται ήδη με βάση την πραγματική επιφάνεια και την πραγματική χρήση.

Με τη νέα ρύθμιση, για τα ακίνητα που διαθέτουν Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου θα ισχύει και το αντίστροφο. Εφόσον η πραγματική επιφάνεια που αποτυπώνεται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα είναι μικρότερη από εκείνη που εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο, στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια, για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ θα λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια που προκύπτει από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου.

Τι ισχύει για τις ήδη εκδοθείσες δηλώσεις

Η τροπολογία προβλέπει επίσης ότι οι δηλώσεις Ε9, οι πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και τα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ που έχουν ήδη εκδοθεί δεν θα θεωρούνται ανακριβή ούτε θα επιβάλλονται κυρώσεις στις περιπτώσεις όπου η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου, όπως προκύπτει από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, είναι μικρότερη από εκείνη που αναγράφεται στο Κτηματολόγιο, στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια.

Η ίδια πρόβλεψη ισχύει και για τα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ που έχουν ήδη εκδοθεί, διασφαλίζοντας ότι οι ιδιοκτήτες δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με αναδρομικές κυρώσεις εξαιτίας της νέας διαδικασίας.