Αλλαγές στην αγορά ενέργειας με όφελος στην... τσέπη του καταναλωτή

Μια νέα εποχή για την ελληνική αγορά ενέργειας σηματοδοτεί η εκκίνηση την 1η Νοεμβρίου του λεγόμενου «Target Model» (Mοντέλου Στόχου), δηλαδή του ενιαίου μοντέλου χονδρεμπορικής αγοράς που εφαρμόζεται σε όλες της χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα συμμορφώνεται έτσι με μια θεμελιώδη υποχρέωσή της απέναντι στην ΕΕ, καθώς τα κράτη-μέλη της Ένωσης έχουν δεσμευθεί εδώ και χρόνια για τη δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα αίρει τους περιορισμούςστις συναλλαγές, θα επιτρέπει τη σύνδεση μεταξύ εθνικών αγορών και θα εξασφαλίζει πρόσβαση σε όλους με ίσους όρους, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να ωφεληθεί τελικά ο καταναλωτής.
Για την επίτευξη του στόχου αυτού, η λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας εκσυγχρονίζεται σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές πρακτικές και οργανώνεται κατά τρόπο που να επιτρέπει την αποδοτική διαμόρφωση των τιμών, χωρίς την πρόκληση στρεβλώσεων.
Μετά την πλήρη λειτουργία των αγορών του Target Model, ακολουθεί το αμέσως επόμενο διάστημα η σύζευξη (coupling) της εγχώριας αγοράς με τις αγορές της Ιταλίας και της Βουλγαρίας. 

Τα οφέλη
Μέσα από τη διαδικασία αυτή, όπως τονίζεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, θα προκύψουν σταδιακά σημαντικά οφέλη όπως:
-Η προώθηση του ανταγωνισμού
-Η μεγαλύτερη σύγκλιση των τιμών της ελληνικής αγοράς με τις γειτονικές
-Η διαμόρφωση ενός διαφανούς πλαισίου για το κόστος της αγοράς
-Η πιο ποιοτική λειτουργία του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της αποδοτικότερης χρήσης των διασυνδέσεων
-Η βελτίωση της ρευστότητας των επιμέρους αγορών
-Η διευρυμένη πρόσβαση σε οικονομικότερες πηγές ενέργειας
-Η αυξημένη δυνατότητα συναλλαγών (συμπεριλαμβανομένων και εξαγωγών) ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ
Απώτερος στόχος είναι η μείωση του κόστους της ενέργειας για τους τελικούς καταναλωτές (νοικοκυριά, βιομηχανία, επιχειρήσεις). Αυτή τη στιγμή, το 95% της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι συζευγμένο (1.500 TWh (Τεραβατώρες) το χρόνο). Το εκτιμώμενο «κοινωνικό πλεόνασμα» στην ΕΕ από τη μείωση των τιμών χονδρεμπορικής από τη σύζευξη των αγορών είναι της τάξης του 1 δισ. ευρώ ετησίως. Σύμφωνα με μελέτη του ACER (Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας), μόνο η σύζευξη της ελληνικής αγοράς με την Ιταλία και τη Βουλγαρία θα επιφέρει όφελος άνω των 25 εκατ. ευρώ ετησίως, το οποίο είναι ένα μικρό μέρος του συνολικού οφέλους που θα καρπωθεί η ελληνική οικονομία από τον εκσυγχρονισμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Κ. Χατζηδάκης: Μια μεγάλη μεταρρύθμιση
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε σχετικά:«Το Target Model είναι μια μεγάλη μεταρρύθμιση. Μετά από πολλούς μήνες εντατικής προετοιμασίας –για να υπερκαλύψουμε καθυστερήσεις χρόνων- υιοθετούμε επιτέλους το ευρωπαϊκό μοντέλο λειτουργίας της αγοράς ενέργειας. Το ότι είμαστε η μόνη χώρα της ΕΕ που δεν το είχε εφαρμόσει μέχρι τώρα είναι ένας από τους βασικούς λόγους για μια ανεπιθύμητη πρωτιά: Η χώρα μας έχει την υψηλότερη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στην ΕΕ, με σημαντικές παρενέργειες για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Αυτό επιδιώκουμε να αλλάξει! Θα απαιτηθεί βεβαίως μια περίοδος προσαρμογής, όπως έδειξε το προηγούμενο της εφαρμογής του νέου μοντέλου στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Χρειάστηκε κάποιος χρόνος μέχρι να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα οι συμμετέχοντες στην αγορά (παραγωγοί, προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, Διαχειριστές, εποπτικές αρχές).Όμως, η εφαρμογή του είχε αδιαμφισβήτητα θετικά αποτελέσματα. Αυτόν τον δρόμο θα ακολουθήσουμε και εμείς. Την 1η Νοεμβρίου ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην ελληνική αγορά ενέργειας. Δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την άρση των χρόνιων στρεβλώσεων που τη χαρακτηρίζουν. Για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, με συμμετοχή όλων των βασικών παικτών. Για τη βαθμιαία κατάργηση μιας σειράς μηχανισμών που λειτουργούσαν εκτός αγοράς και όχι πάντα ορθολογικά. Για την εισαγωγή των διμερών συμβολαίων, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες. Και φυσικά για τη σύζευξή της –μέσω Ιταλίας και Βουλγαρίας- με την πανευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας! Είναι μια διαδικασία που θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους ενέργειας για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Και σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των εγχώριων και διασυνοριακών διασυνδέσεων, θα επιτρέψει στη χώρα μας να αξιοποιήσει καλύτερα το πλούσιο αιολικό και ηλιακό δυναμικό της και να αυξήσει τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας».
Η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρα Σδούκου, υπογράμμισε: «Για να επιτευχθούν οι στόχοι, είναι κρίσιμο να στηρίξουν το νέο μοντέλο λειτουργίας όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς: Το ΕΧΕ και ο ΑΔΜΗΕ που διαχειρίζονται τις νέες αγορές του TargetModel, η ΔΕΗ και οι υπόλοιποι καθετοποιημένοι παραγωγοί, οι παραγωγοί ΑΠΕ, οι προμηθευτές, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας. Είμαστε βέβαιοι ότι όλοι θα αρθούν στο ύψος των περιστάσεων και θα απολαμβάνουμε σύντομα τα οφέλη μιας νέας, διαφανούς, ανταγωνιστικής και αποδοτικά λειτουργούσας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα δώσει αναπτυξιακή ώθηση στην οικονομία».