Έκθεση ΤτΕ: Ανάπτυξη 1,9% το 2027, πίεση στα νοικοκυριά από την ακρίβεια – Ανησυχία για την αύξηση των κόκκινων δανείων

Η ελληνική οικονομία αναμένεται να διατηρήσει θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, με την Τράπεζα της Ελλάδος να προβλέπει, στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσιεύτηκε χθες, αύξηση ΑΕΠ 2% το 2026 και 1,9% το 2027. Ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί από 3,5% το 2026 σε 2,7% το 2027, παραμένοντας όμως πηγή πίεσης για το διαθέσιμο εισόδημα και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Οι προβλέψεις αυτές, όμως, γίνονται σε συνθήκες αυξημένης αβεβαιότητας, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων και των επιπτώσεών τους στο ενεργειακό κόστος και τον πληθωρισμό, των αναταράξεων στις διεθνείς αγορές και των προκλήσεων που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη. Στο επίκεντρο της προσοχής βρίσκονται οι μεταφορές, η αποθήκευση, η μεταποίηση, η ακτοπλοΐα, η γεωργία και οι κατασκευές, κλάδοι που είναι περισσότερο ευάλωτοι στην άνοδο του ενεργειακού κόστους ή στις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Ισχυρή ρευστότητα και θετική κερδοφορία για τις τράπεζες

Σε αυτό το περιβάλλον, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα διατηρεί ισχυρή ρευστότητα και θετική κερδοφορία, ενώ η πιστωτική επέκταση και η χρηματοδότηση της οικονομίας στηρίζουν τη δραστηριότητά του. Ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις διαμορφώνεται στο 69,4%, έναντι 101,7% κατά μέσο όρο στις σημαντικές ευρωπαϊκές τράπεζες, ενώ ο δείκτης μόχλευσης ανέρχεται σε 7,45%.

Στο μέτωπο της κερδοφορίας, οι τραπεζικοί όμιλοι κατέγραψαν κέρδη μετά φόρων 2,6 δισ. ευρώ το α’ εξάμηνο, αυξημένα κατά 3,8% σε ετήσια βάση. Ωστόσο, τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 9,3%, ταχύτερα από τα κύρια έσοδα από τόκους και προμήθειες, τα οποία ενισχύθηκαν κατά 8,3%. Παράλληλα, οι προβλέψεις για πιστωτικό κίνδυνο μειώθηκαν κατά 27,8%.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε συνδυασμό με την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθώς ενδεχόμενη επιδείνωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες προβλέψεις. Η ΤτΕ επισημαίνει, επίσης, τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από την επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος, την εξέλιξη της ποιότητας των δανείων και την άνοδο του κόστους χρηματοδότησης των επιχειρήσεων.

Το κόστος τραπεζικού δανεισμού των επιχειρήσεων εκτός χρηματοπιστωτικού τομέα αυξήθηκε στο 4,44% τον Αύγουστο του 2026, από 3,73% τον Δεκέμβριο του 2025. Στην Ευρωζώνη, η αντίστοιχη άνοδος ήταν σαφώς μικρότερη, με το μέσο επιτόκιο να διαμορφώνεται σε 3,77%, από 3,57%. Ως αποτέλεσμα, η διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Ευρωζώνης διευρύνθηκε στις 0,67 ποσοστιαίες μονάδες, από μόλις 0,16 μονάδες στο τέλος του προηγούμενου έτους, ανακόπτοντας εν μέρει την τάση σύγκλισης που είχε παρατηρηθεί από το καλοκαίρι του 2024.

Εξέλιξη που δημιουργεί ερωτήματα για την ανταγωνιστικότητα της χρηματοδότησης των ελληνικών επιχειρήσεων. Στην έκθεση η ΤτΕ προειδοποιεί για αρχόμενη συσσώρευση κυκλικών συστημικών κινδύνων στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων.

Αύξηση των κόκκινων δανείων

Ανησυχητική είναι και η αύξηση των κόκκινων δανείων κατά 9,3%, στα 6,2 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται σε 3,4%, από 3,3% τον Δεκέμβριο του 2025. Οι νέες εισροές στα κόκκινα δάνεια το α’ εξάμηνο ανήλθαν σε 1,7 δισ. ευρώ, έναντι 388 εκατ. ευρώ δανείων που επέστρεψαν σε κανονική εξυπηρέτηση.

Εντονότερη ήταν η επιδείνωση στα δάνεια των νοικοκυριών, όπου τα μη εξυπηρετούμενα αυξήθηκαν 14%, με τα στεγαστικά να καταγράφουν άνοδο 14,6% και τα καταναλωτικά 11,7%. Παράλληλα, 400 εκατ. ευρώ από τα ήδη ρυθμισμένα δάνεια έπαψαν να εξυπηρετούνται. Εξέλιξη που επαναφέρει στο προσκήνιο την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων, καθώς η συμφωνία μιας ρύθμισης δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη βιώσιμη αποκατάσταση της αποπληρωμής.

Πρόσθετο στοιχείο προβληματισμού αποτελεί η υποχώρηση του δείκτη κάλυψης των μη εξυπηρετούμενων δανείων από προβλέψεις στο 37,1%, από 38,7%, επίπεδο που υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει παράλληλα την επιβράδυνση του ρυθμού αποκατάστασης των προβληματικών δανείων και ζητεί από τις τράπεζες να παρακολουθούν στενά τόσο τις νέες καθυστερήσεις όσο και τα ενήμερα δάνεια που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο αθέτησης.

Στην κεφαλαιακή επάρκεια, ο δείκτης CET1 υποχώρησε στο 14,8% τον Ιούνιο, από 15,4% στο τέλος του 2025. Αντίβαρο αποτελεί η ισχυρή ρευστότητα, με τον δείκτη κάλυψης ρευστότητας να διαμορφώνεται στο 197,8% και τον δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης στο 134,7%. Ωστόσο, η ποιότητα των κεφαλαίων και η σταδιακή απόσβεση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του κλάδου.

«Καμπανάκι» για ενεργειακή κρίση και ακρίβεια

Σε πιθανή πηγή κινδύνου ενδέχεται να εξελιχθεί και η αύξηση των χρεογράφων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζικών ομίλων, τα οποία ανήλθαν σε 101,5 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, από 90 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025. Η σύνθεση των θέσεων και η ευαισθησία τους σε ενδεχόμενη άνοδο των αποδόσεων έχουν ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά και να αυξήσει τις πιέσεις στην ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων.

Κίνδυνοι απο τεχνητή νοημοσύνη

Τέλος, η ΤτΕ αναδεικνύει τους κινδύνους από την τεχνητή νοημοσύνη, τόσο λόγω της δυνατότητας ενίσχυσης των κυβερνοεπιθέσεων όσο και εξαιτίας της εξάρτησης των τραπεζών από περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών παρόχων. Η συνολική εικόνα δεν παραπέμπει σε άμεση απειλή για τη σταθερότητα του συστήματος, αλλά υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της κερδοφορίας και της ανθεκτικότητας θα εξαρτηθεί από την ποιότητα των νέων χορηγήσεων, την πειθαρχία στο κόστος και την αποτελεσματική διαχείριση των εξωτερικών κινδύνων.

naftemporiki.gr