Fed: Το χρέος των Αμερικανών χτυπά καμπανάκι κρίσης

Η ικανότητα των αμερικανικών νοικοκυριών να εξυπηρετούν εγκαίρως τις οφειλές τους επιδεινώθηκε τα τελευταία τρία χρόνια, υποχωρώντας σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την περίοδο μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, σύμφωνα με έκθεση της Fed που δημοσιεύθηκε σήμερα Παρασκευή.

Στην Έρευνα για τα Οικονομικά των Καταναλωτών της κεντρικής τράπεζας, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, ενώ οι ανισότητες στον πλούτο περιορίστηκαν κάπως, η δυνατότητα των νοικοκυριών να ανταποκρίνονται στις πληρωμές των χρεών τους επιδεινώθηκε σημαντικά.

«Τα νοικοκυριά ήταν πιθανότερο να καθυστερούν την εκπλήρωση των οικονομικών τους υποχρεώσεων από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά την έρευνα του 2010», αναφέρει η έρευνα, την οποία η Fed δημοσιεύει κάθε τρία χρόνια, καταγράφοντας την οικονομική κατάσταση της χώρας.

Το 2010, οι Ηνωμένες Πολιτείες μόλις έβγαιναν από την ύφεση που έγινε γνωστή ως Μεγάλη Ύφεση και διήρκεσε από τον Δεκέμβριο του 2007 έως τον Ιούνιο του 2009. Η κατάρρευση της αγοράς στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου (subprime) προκάλεσε αλυσιδωτές επιπτώσεις στα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των ΗΠΑ και του κόσμου, ενώ η ανεργία έφθασε κάποια στιγμή στο 10%.

Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, το ποσοστό των νοικοκυριών που είχαν καθυστερήσει την πληρωμή δανείων στα τέλη του 2025 εκτινάχθηκε σχεδόν στο 20%, από περίπου 12% στην προηγούμενη έρευνα, σημειώνοντας αύξηση περίπου 67%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η επιδείνωση για όσους είχαν καθυστερήσει τις πληρωμές τους κατά δύο μήνες ή περισσότερο: το ποσοστό τους αυξήθηκε σε πάνω από 8%, από 5% το 2022.

Παρότι η έκθεση κάλυπτε την περίοδο έως το 2025, οι ανησυχίες των Αμερικανών για την οικονομική τους κατάσταση εξακολουθούν να υφίστανται. Έρευνα της Fed της Νέας Υόρκης, η οποία δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, έδειξε ότι τα νοικοκυριά εκτιμούν πως η οικονομική τους κατάσταση έχει επιδεινωθεί σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα και αναμένουν περαιτέρω εξασθένησή της κατά το επόμενο έτος.

Η έκθεση της Fed έδειξε επίσης μεγάλη αύξηση του ποσοστού των πληρωμών χρέους σε σχέση με το εισόδημα. Το ποσοστό των νοικοκυριών για τα οποία οι πληρωμές υπερέβαιναν το 40% του εισοδήματος αυξήθηκε στο 8,6%, από 6,5% το 2022, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2013.

Την ίδια στιγμή, η καθαρή περιουσία των υψηλότερα αμειβόμενων Αμερικανών εκτινάχθηκε, με τη διάμεση καθαρή περιουσία όσων ανήκουν στην ανώτερη εισοδηματική ομάδα να αυξάνεται κατά 31%.

Η έκθεση καλύπτει μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται, αλλά ο πληθωρισμός κινήθηκε σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Fed διαπίστωσε ότι το πραγματικό διάμεσο οικογενειακό εισόδημα – το εισόδημα που βρίσκεται στο μέσο της κατανομής – αυξήθηκε κατά 7%, ενώ το μέσο εισόδημα μειώθηκε κατά 6%.

«Τα νοικοκυριά στα χαμηλότερα επίπεδα της κατανομής εισοδήματος και καθαρής περιουσίας κατέγραψαν μέτριες αυξήσεις τόσο στο διάμεσο όσο και στο μέσο εισόδημά τους, ενώ τα νοικοκυριά στα υψηλότερα επίπεδα σημείωσαν μειώσεις», αναφέρει η έκθεση. «Τα μοτίβα αυτά δείχνουν ότι η εισοδηματική ανισότητα μειώθηκε ελαφρώς μεταξύ των δύο ερευνών».

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι αυξήσεις των εισοδημάτων ήταν ιδιαίτερα ισχυρές στα νοικοκυριά με άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω, ενώ αντιθέτως το εισόδημα μειώθηκε κατά 25% στα νοικοκυριά ηλικίας 35 έως 44 ετών. Η Fed απέδωσε την πτώση στη μείωση των εισοδημάτων από κεφαλαιακά κέρδη για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα.

«Οι εξαιρέσεις στη γενική τάση αύξησης του διάμεσου εισοδήματος αφορούσαν τα μαύρα μη ισπανόφωνα νοικοκυριά, τα ασιατικά νοικοκυριά και τα νοικοκυριά που βρίσκονται κοντά στην κορυφή της συνήθους κατανομής εισοδήματος και καθαρής περιουσίας», αναφέρει η έκθεση. «Για αυτές τις ομάδες, τόσο το διάμεσο όσο και το μέσο εισόδημα μειώθηκαν».

Συνολικά, η καθαρή περιουσία των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά κανόνα.

Η μέση καθαρή περιουσία, προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό, αυξήθηκε κατά 7%, φθάνοντας τα 1,24 εκατ. δολάρια. Ωστόσο, η διάμεση καθαρή περιουσία αυξήθηκε μόλις κατά 2%, στα 215.900 δολάρια, γεγονός που αντανακλά τα μεγαλύτερα κέρδη όσων βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα της κατανομής. Η έκθεση σημειώνει ότι η αύξηση της καθαρής περιουσίας ήταν «πολύ πιο αργή» σε σύγκριση με την προηγούμενη έκθεση, η οποία κάλυπτε την περίοδο 2019-2022.

Καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο. Όσοι είχαν πανεπιστημιακό πτυχίο διέθεταν διάμεσο εισόδημα 1,9 φορές υψηλότερο από εκείνους που είχαν παρακολουθήσει ορισμένα μαθήματα πανεπιστημιακού επιπέδου χωρίς να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, ενώ η διάμεση καθαρή περιουσία τους ήταν σχεδόν τριπλάσια.

Τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος «κατέγραψαν ορισμένες μειώσεις» στον πλούτο τους, ενώ εκείνα με υψηλότερα εισοδήματα σημείωσαν αυξήσεις. Στο χαμηλότερο 25% της εισοδηματικής κατανομής, η διάμεση καθαρή περιουσία μειώθηκε κατά 6%, ενώ η μέση καθαρή περιουσία υποχώρησε κατά 4%.

CNBC