Fitch: Τι θέλουν οι αγρότες – Κινδυνεύουν οι πράσινες πρωτοβουλίες της Ευρώπης

Οι διαμαρτυρίες των αγροτών που πλέον εξαπλώνονται σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να έχουν συγκεκριμένα αιτήματα κατά περίπτωση, αλλά πηγάζουν από κοινά παράπονα.

 Τις ανησυχίες για την εισροή εισαγωγών χαμηλού κόστους, την αύξηση του κόστους παραγωγής, την αναποτελεσματικότητα των εμβασμάτων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ)  και την αντίληψη ότι οι αγροτικοί κανονισμοί της Ε.Ε. είναι υπερβολικοί. Στο πλαίσιο αυτό, οι αναλυτές της BMI, που ανήκει στην Fitch Solutions, εκτιμούν ότι τα αγροτικά θέματα θα παίξουν έναν κρίσιμο ρόλο στις προσεχείς ευρωεκλογές και θα υπονομεύσουν τις πράσινες φιλοδοξίες της Ε.Ε., καθώς οι διαμαρτυρίες των αγροτών θα αποτελέσουν μια από τις βασικές πολιτικές τάσεις της χρονιάς.

Όπως σημειώνουν οι αναλυτές της Fitch Solutions, τα μέτρα της ΕΕ για την ενίσχυση της γεωργικής βιωσιμότητας έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από τους αγρότες, με τις σημαντικότερες από αυτές να εστιάζουν στις οδηγίες σχετικά με την αγρανάπαυση του 4% της καλλιεργήσιμης γης και την εκ νέου διαβροχή αποστραγγισμένων εδαφών. 

Σε όλη την Ευρώπη, οι φθηνές εισαγωγές αποτελούν ένα κοινό πρόβλημα για τους αγρότες, είτε πρόκειται για τους Λιθουανούς καλλιεργητές που ανησυχούν για την εισροή ρωσικών σιτηρών είτε για την αύξηση των ουκρανικών σιτηρών που εισέρχονται σε αγορές όπως της Ρουμανίας και της Πολωνίας, εξηγούν οι αναλυτές. Υπάρχει μία γενικευμένη αίσθηση ότι αυτές οι εισαγωγές από χώρες εκτός των συνόρων της Ε.Ε. επιτείνουν την υπερπροσφορά, κατεβάζοντας τις τιμές. 

Το αμφιλεγόμενο ζήτημα των επιδοτήσεων του ντίζελ αποτελεί ένα ακόμα από τα προβλήματα του κλάδου. Στη Γαλλία, η απόσυρση της πρότασης  της κυβέρνησης  να περιορίσει τις φορολογικές εκπτώσεις στο γεωργικό ντίζελ ήταν μια άμεση απάντηση στις διαμαρτυρίες των αγροτών. Αντίθετα, η Γερμανία επικύρωσε τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στις 2 Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Κομισιόν, η κατάργηση της γερμανικής επιδότησης ντίζελ θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση 18,8% στις τιμές που πληρώνουν οι αγρότες και σε συρρίκνωση της κατανάλωσης ντίζελ κατά 4,7%. Συνεπώς, ενώ ο στόχος της απομάκρυνσης αυτών των επιδοτήσεων είναι να επιταχυνθεί η μετάβαση προς γεωργικές πρακτικές με μικρότερη κατανάλωση καυσίμων, εντούτοις η οικονομική πραγματικότητα αυτής της μετάβασης είναι αποθαρρυντική, επισημαίνει η Fitch Solutions. Η μετάβαση σε εναλλακτικές, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, κάτι που δεν είναι ρεαλιστικό με δεδομένες τις συνθήκες στις οποίες λειτουργούν σήμερα οι αγρότες.  

Οι αντιδράσεις απέναντι στις προτάσεις αυτές αντανακλούν την δυσαρέσκεια με την κατεύθυνση της αγροτικής πολιτικής, η οποία θεωρείται ότι επιτείνει, αντί να αμβλύνει, τις προκλήσεις του κλάδου. Τα μέτρα αυτά αντιμετωπίζονται από τους αγρότες σαν ένα ακόμα βαρίδι στην ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού γεωργικού τομέα στο παγκόσμιο επίπεδο, εντείνονται την αίσθηση ότι οι εθνικές αρχές αποτυγχάνουν να υπερασπιστούν επαρκώς τα συμφέροντα των  αγροτών τους. 

Κατόπιν τούτων, η Fitch Solutions εκτιμά ότι τα θέματα αυτά θα παίξουν έναν κρίσιμο ρόλο στις ευρωεκλογές και θα είναι μια από τις βασικές πολιτικές τάσεις της χρονιάς. Πραγματικά, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα έχει σταθεί στο πλευρό των αγροτών, απορρίπτοντας κομμάτια του Green Deal, που θεωρείται ότι αποτελεί τον μοχλό για την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης. 

Ήδη, η Κομισιόν ανακοίνωσε στις 6 Φεβρουαρίου την απόσυρση του αμφιλεγόμενου νόμου που στόχευε στη μείωση της χρήσης ζιζανιοκτόνων, σε μία κίνηση που χαρακτηρίζεται από την Fitch Solutions σαν μια πρώτη μεγάλη ήττα της Κομισιόν στην στρατηγική του Green Deal. 

Οι αναλυτές του οίκου προβλέπουν ότι το επόμενο διάστημα, και άλλες αμφιλεγόμενες προτάσεις θα αναβληθούν ή θα εγκαταλειφθούν. 

Την ίδια στιγμή, όμως, οι διαφορετικές απαντήσεις των επιμέρους κυβερνήσεων στα αιτήματα των αγροτών μπορεί να επιτείνουν την αίσθηση των ανισοτήτων και των αδικιών μέσα στην αγροτική κοινότητα, πυροδοτώντας ακόμα μεγαλύτερες διαμαρτυρίες και αιτήματα για παρόμοιες παραχωρήσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.