Η στέγαση μπαίνει στην ευρωπαϊκή ατζέντα

Όταν πριν δυόμισι χρόνια ανέλαβα την  Προεδρία της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Μεσιτικών Συλλόγων CERA/CEPI, η στέγαση δεν είχε καμία θεσμική εκπροσώπηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όσο κι αν ακούγεται τρελό, δεν υπήρχε κάποιος αρμόδιος φορέας ή συνομιλητής με τον οποίο να μπορούμε να ανταλλάξουμε απόψεις, να μεταφέρουμε τις ανησυχίες μας ή να προτείνουμε λύσεις για τη στέγαση, ένα από τα πιο κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα της εποχής μας. Θυμάμαι τις πρώτες μου προσπάθειες να προσεγγίσω τα κέντρα αποφάσεων, όταν εισέπραττα μεν καλές προθέσεις κι ένα φιλικό κτύπημα στον ώμο, αλλά αυτά συνοδεύονταν πάντα με ένα «δεν έχουμε όμως αρμοδιότητα».  Τότε τα ζητήματα στέγασης ήταν κατακερματισμένα, άλλα στα οικονομικά χαρτοφυλάκια, άλλα στα χαρτοφυλάκια εργασίας και κάποια στα χαρτοφυλάκια ενέργειας. Η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων, όπως συχνά συμβαίνει, οδηγεί σε ακαμψία, αδράνεια και τελικά σε απραξία. Η βασική προσπάθεια ήταν αυτό να αλλάξει και να αποκτήσουμε θεσμικούς συνομιλητές, ναι, με αρμοδιότητες.

Μεσολάβησαν βέβαια οι Ευρωεκλογές του 2024 που απετέλεσαν τον από μηχανής θεό στο ζήτημα, καθώς η ΕΕ ευτυχώς ή δυστυχώς κινείται με συγκεκριμένους τρόπους, ρυθμούς  και κύκλους. Σήμερα η   κατάσταση μετά από σκληρή δουλειά και κινητοποίηση, ευτυχώς, έχει αλλάξει ριζικά. Τα αιτήματα μας σε μεγάλο βαθμό εισακούστηκαν από τους εκλεγέντες Ευρωβουλευτές το 2024, είτε αυτοί ήταν παλαιοί είτε νεότεροι, αλλά και την νέα Επιτροπή.  Δεν μπορώ παρά να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου, ιδιαιτέρως μάλιστα στους Έλληνες Ευρωβουλευτές και πολιτικούς  όλων των παρατάξεων, αλλά και τους φίλους, υπαλλήλους και στελέχη των ευρωπαϊκών οργάνων, για την πολύτιμη βοήθειά τους στην προσπάθεια για τη δημιουργία θεσμικών οργάνων με αρμοδιότητα την κατοικία και τα προβλήματα της.

Μπορώ πλέον να πω με ικανοποίηση, ότι η στέγαση έχει αρχίσει να αποκτά τη θέση που της αρμόζει στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Για πρώτη φορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ορίσει Επίτροπο αρμόδιο για θέματα στέγασης (μαζί με την Ενέργεια), γεγονός που σηματοδοτεί την αναγνώριση της ανάγκης για συντονισμένες πολιτικές σε επίπεδο Ε.Ε. Παράλληλα, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συσταθεί Ειδική Επιτροπή για την Στεγαστική Κρίση, η οποία έχει ξεκινήσει να εργάζεται εντατικά για να αναλύσει το πρόβλημα και να διαμορφώσει προτάσεις για βιώσιμες λύσεις.

Η Επιτροπή αυτή ασχολείται με ένα ευρύ φάσμα θεμάτων: από την έλλειψη προσιτής στέγης και τη ραγδαία αύξηση των ενοικίων, έως  τα ζητήματα περί την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη. Εξετάζονται ακόμα οι κοινωνικές επιπτώσεις της στεγαστικής κρίσης, οι νέες μορφές κατοίκησης, η ανάγκη για επενδύσεις σε δημόσια και κοινωνική στέγαση, καθώς και ο ρόλος της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στην επίλυση του προβλήματος.

Τολμώ να πω μάλιστα, ότι βλέπουμε τους πρώτους καρπούς αυτής της προσπάθειας, καθώς έχουμε τις πρώτες υποσχέσεις για ενισχυμένη συμπερίληψη στον προϋπολογισμό, αλλά και αυξήσεις κονδυλίων για την στέγαση και τον τομέα των στεγαστικών ακινήτων.

Η πρόοδος που έχει σημειωθεί είναι βέβαια αποτέλεσμα εντατικών  προσπαθειών, παρεμβάσεων και συνεχούς διαλόγου. Ως Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Μεσιτικών Συλλόγων, αλλά και προσωπικώς, είμαστε υπερήφανοι που συμβάλαμε σε αυτή τη θεσμική εξέλιξη. Ο αγώνας για αξιοπρεπή, προσιτή και βιώσιμη στέγαση για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες συνεχίζεται — αλλά πλέον, δεν είμαστε μόνοι και το κυριότερο έχουμε κάποιον να μιλήσουμε. Εύχομαι να μεταφέρουμε αυτή την ευρωπαϊκή επιτυχία και στο εσωτερικό της Ελλάδος, όπου το πρώτο βήμα που έγινε στα χαρτιά με το Υπουργείο Οικογενείας έχει μάλλον μείνει χωρίς ουσιαστική συνέχεια.

Αυτό που μέχρι χθες φάνταζε μακρινό, σήμερα μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο και για τη χώρα μας.

* Ο Κοσμάς Θεοδωρίδης είναι Πρόεδρος της CERA (Confederation of European Real Estate Associations), Αντιπρόεδρος της CEPI (Confederation of European Real Estate Professions) και Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών Αττικής