Ηλεκτρονικές πληρωμές: Στο μικροσκόπιο τα φορολογικά κίνητρα -Τι εξετάζουν για το 2027

Αξιολόγηση των φορολογικών κινήτρων που συνδέονται με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής ετοιμάζει το οικονομικό επιτελείο, καθώς οι σχετικές διατάξεις που ισχύουν σήμερα ολοκληρώνουν τον κύκλο τους στο τέλος του 2026.

Εξετάζεται  κατά πόσο τα συγκεκριμένα μέτρα έχουν συμβάλει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής και στην αποκάλυψη εισοδημάτων που παρέμεναν εκτός φορολογικής δήλωσης.

Περισσότερες ηλεκτρονικές συναλλαγές και λιγότερα μετρητά

Ειδικότερα, σύμφωνα με το iefimerida.gr,  η αυξημένη χρήση καρτών και άλλων ηλεκτρονικών μέσων στις καθημερινές συναλλαγές έχει αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα στην αγορά τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, η επέκταση των POS, η διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, αλλά και η σταδιακή μείωση της χρήσης μετρητών έχουν ενισχύσει τη δυνατότητα των φορολογικών αρχών να παρακολουθούν τον κύκλο των συναλλαγών. Στο ίδιο διάστημα, το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» έχει περιοριστεί σημαντικά, προσεγγίζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξετάζει εάν τα υφιστάμενα κίνητρα θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ και το 2027, να τροποποιηθούν ή να αντικατασταθούν από ένα διαφορετικό σύστημα επιβράβευσης. Η απόφαση θα συνδεθεί με την αποτίμηση των αποτελεσμάτων που έχουν αποφέρει μέχρι σήμερα, αλλά και με το κατά πόσο εξακολουθούν να μπορούν να λειτουργήσουν ως αποτελεσματικό εργαλείο για τον περιορισμό των συναλλαγών με μετρητά.

Η πρόσθετη φορολογική έκπτωση 30%

Ένα από τα βασικά μέτρα αφορά την πρόσθετη φορολογική έκπτωση για ηλεκτρονικές πληρωμές προς επαγγελματίες που θεωρούνται περισσότερο εκτεθειμένοι στον κίνδυνο απόκρυψης εισοδήματος. Το συγκεκριμένο καθεστώς εφαρμόζεται από το 2022 και προβλέπει ότι ποσό που αντιστοιχεί στο 30% των σχετικών ηλεκτρονικών δαπανών αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, μέχρι το ανώτατο όριο των 5.000 ευρώ τον χρόνο.

Οι 20 κατηγορίες επαγγελματικών δραστηριοτήτων

Στο πεδίο εφαρμογής του μέτρου βρίσκονται 20 κατηγορίες επαγγελματικών δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων δικηγόροι, ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, κομμωτές, φωτογράφοι, ταξιτζήδες και γυμναστές. Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι διπλή: από τη μία πλευρά να ενθαρρύνει τον καταναλωτή να επιλέγει την ηλεκτρονική πληρωμή και από την άλλη να δημιουργεί ένα πρόσθετο κίνητρο για την έκδοση απόδειξης σε συναλλαγές όπου ο κίνδυνος φορολογικής απόκρυψης θεωρείται υψηλότερος.

Ειδική μεταχείριση για ιατρικές δαπάνες

Παράλληλα, υπό αξιολόγηση βρίσκεται και η ειδική μεταχείριση των δαπανών για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες. Οι συγκεκριμένες δαπάνες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος του φορολογουμένου.

Η αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών πληρωμών

Η συζήτηση για την επόμενη ημέρα των κινήτρων αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η διείσδυση των ηλεκτρονικών πληρωμών έχει αυξηθεί αισθητά. Η μεταβολή αυτή έχει ενισχύσει την ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών και έχει προσφέρει στις φορολογικές αρχές περισσότερα δεδομένα για τον εντοπισμό αποκλίσεων μεταξύ δηλωμένων εισοδημάτων και πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας.

Η Τράπεζα της Ελλάδος

Στην κατεύθυνση της διατήρησης ή ακόμη και ενίσχυσης των κινήτρων έχει κινηθεί και η Τράπεζα της Ελλάδος. Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2025-2026, η κεντρική τράπεζα αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει συντελεστεί στη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής, επισημαίνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια διεύρυνσής τους.

Οι κλάδοι όπου κυριαρχούν τα μετρητά

Το μεγαλύτερο πεδίο για περαιτέρω παρεμβάσεις εντοπίζεται στους κλάδους όπου εξακολουθούν να κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δραστηριότητες ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου η χρήση μετρητών παραμένει σημαντική και, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, δημιουργεί μεγαλύτερες δυνατότητες απόκρυψης εισοδημάτων και μη έκδοσης αποδείξεων.

Οι αποφάσεις για το 2027

Το επόμενο διάστημα, επομένως, το οικονομικό επιτελείο καλείται να σταθμίσει δύο διαφορετικές παραμέτρους. Από τη μία, τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής έχουν ήδη αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη παρουσία στην οικονομία και έχουν ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση. Από την άλλη, εξακολουθούν να υπάρχουν κλάδοι και κατηγορίες συναλλαγών όπου τα μετρητά διατηρούν ισχυρή παρουσία.