Ιράν: Ο πόλεμος αφήνει ανοιχτές πληγές στην ενεργειακή αγορά

Μία ημέρα αφότου προειδοποίησε για τον αφανισμό του ιρανικού πολιτισμού, ο Donald Trump είπε ότι πρόκειται για «μία μεγάλη ημέρα για την Παγκόσμια Ειρήνη». Το πρωί της Τετάρτης, μετά την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου για εκεχειρία δύο εβδομάδων στον πόλεμο που ξεκίνησε ο ίδιος στο Ιράν, οι τιμές του πετρελαίου κατρακύλησαν σχεδόν 15% στα 94 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές αποτίμησαν το σενάριο αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα όμως με τη στήλη BreakingViews του Reuters, ακόμα και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, τα πλήγματα που έχει υποστεί τον τελευταίο μήνα η ενεργειακή αγορά θα παραμείνουν για αρκετά χρόνια.

Κατ’ αρχάς, η εκεχειρία παραμένει εύθραυστη. Δεν είναι ακόμη σαφές πώς οι ιρανικές και αμερικανικές δυνάμεις θα περάσουν από τη σύγκρουση σε ένα πλαίσιο συνεννόησης, ώστε τα τάνκερ να διέρχονται με ασφάλεια από την κρίσιμη θαλάσσια δίοδο, από την οποία πριν τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Το Ιράν έχει κίνητρο να περιορίσει τις ναυτιλιακές ροές, προκειμένου να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του ισχύ, ενώ κάθε μεγάλο αμερικανικό πλοίο στον Κόλπο θα συνιστά δυνητικό στόχο.

Παράλληλα, τα αιτήματα της Τεχεράνης -όπως η άρση όλων των κυρώσεων, η οικονομική αποζημίωση για τις υλικές ζημιές του πολέμου και το δικαίωμα να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου- δύσκολα ευθυγραμμίζονται με όσα χρειάζονται ο Trump και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu, προκειμένου να δείξουν ότι ο πόλεμος είχε στρατηγική αξία.

Ωστόσο, σημειώνει το BreakingViews, ακόμα κι αν συμφωνήσουν σε όλα, η επιστροφή στην κατάσταση που επικρατούσε πριν τον πόλεμο και στα περίπου 70 δολάρια ανά βαρέλι πετρελαίου είναι δύσκολη υπόθεση. Κατ’ αρχάς, οι ζημίες στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου είναι μεγάλες. Το Κατάρ δήλωσε ότι οι ιρανικές επιθέσεις έπληξαν το 17% της δυναμικότητας LNG για διάστημα έως πέντε ετών. Δεύτερον, έχουν κλείσει και οι μονάδες που δεν επηρεάστηκαν, καθώς οι τοπικές αποθήκες έχουν γεμίσει λόγω των χαμηλών εξαγωγών. Μεγάλοι παραγωγοί όπως η Σαουδική Αραβία κατά πάσα πιθανότητα δεν θα επιστρέψουν αμέσως στην πλήρη παραγωγή, μέχρι να εμπιστευτούν ότι η εκεχειρία θα τηρηθεί. Προκειμένου να υπάρξει κάποια αίσθηση κανονικότητας εκτιμάται ότι θα περάσουν έως και τέσσερις μήνες. 

Τρίτος παράγοντας είναι ότι οι χώρες θα χρειαστεί να ξαναγεμίσουν τα αποθέματά τους σε πετρέλαιο και ορισμένες κυβερνήσεις θα θέλουν να αυξήσουν τα ελάχιστα αποθεματικά τους. Ετσι, θα αυξηθεί η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο. Επίσης, το πλάνο του Ιράν να χρεώνει τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ θα ανεβάσει τις τιμές. Αν η Τεχεράνη χρέωνε 2 δολάρια ανά βαρέλι στην καθημερινή ροή 20 εκατ. βαρελιών, θα μπορούσε να αποκομίζει σχεδόν 15 δισ. δολάρια τον χρόνο. Τέλος, οι επενδυτές στην αγορά πετρελαίου είναι πιθανό να προσθέσουν ένα γενικό ασφάλιστρο κινδύνου της τάξης των 10 δολαρίων ανά βαρέλι στην τιμή του «μαύρου χρυσού», προκειμένου να αποτυπωθεί η πιθανότητα αναζωπύρωσης των συγκρούσεων. Ακόμη κι αν οι ΗΠΑ και το Ιράν βάλουν τώρα τέλος στη σύγκρουση των πέντε εβδομάδων, τα σημάδια στην παγκόσμια αγορά ενέργειας θα παραμείνουν για αρκετό καιρό, σημειώνει το BreakingViews.

Reuters