Κενά σπίτια: Εντοπίζονται 800.000 σε όλη τη χώρα-Είναι το 12% του συνολικού αποθέματος κατοικιών

Πολύτιμα συμπεράσματα αναμένεται να προκύψουν σε ό,τι αφορά την διαχείριση και αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, που έχει προκύψει ως αποτέλεσμα του δομικού ελλείμματος κατοικιών στα αστικά κέντρα, από την επικείμενη δημοσιοποίηση των στοιχείων που περιλαμβάνονται στη μελέτη που έχει εκπονήσει η κυβέρνηση για την χάραξη εθνικής στεγαστικής πολιτικής.

Η μελέτη αναμένεται να δημοσιευτεί τις επόμενες ημέρες, ωστόσο, η κα. Μαντώ Ζησοπούλου, Διευθύντρια Στεγαστικής Πολιτικής του Υπ. Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προσέφερε μια πρώτη "γεύση" στο πλαίσιο της συμμετοχής της, την Κυριακή, στο Real Estate Forum της 6ης Real Estate Expo, που πραγματοποιήθηκε στο Metropolitan Expo του αεροδρομίου Ελ. Βενιζέλος.

"Αφαιρώντας την παράμετρο των κενών κατοικιών που είναι εξοχικά, από το 35% των κλειστών κατοικιών πανελλαδικά, τελικά το πραγματικό ποσοστό των κενών υποχωρεί σε 12%, ή 800.000 κατοικίες στο σύνολο της χώρας. Δυστυχώς όμως, το μεγαλύτερο μέρος αυτών δεν βρίσκεται στις περιοχές που δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις από την στεγαστική κρίση", σημείωσε η κα. Ζησοπούλου.

Αυτή ακριβώς η δομική αναντιστοιχία αποτελεί και την μεγαλύτερη πρόκληση. Συγκεκριμένα, μεγάλος αριθμός κενών κατοικιών παρατηρείται στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο και τα Ιόνια νησιά, ενώ μικρότεροι είναι οι αριθμοί που εντοπίζονται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Σε κάθε περίπτωση, όπως τόνισε η επικεφαλής Στεγαστικής Πολιτικής, η ενεργοποίηση των κενών ακινήτων αποτελεί βασικό σκέλος αντιμετώπισης της κρίσης, με το βασικό ζητούμενο να είναι η αύξηση των κατάλληλων και διαθέσιμων κατοικιών, πριν αναζητηθούν άλλα μέτρα, όπως οι νέες κατασκευές.

Το πρόβλημα έγκειται στο ότι το 22% των κενών έχει κατασκευαστεί πριν το 1960 και το 1/3 αυτών κατά τις δεκαετίες από το 1960 έως και το 1980 και συνολικά το 80% είναι ηλικίας άνω των 25 ετών. Επομένως, όπως σημείωσε η κα. Ζησοπούλου, "απαιτούνται κεφάλαια και στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα Ανακαινίζω-Νοικιάζω, θα αποτελέσει τον οδηγό μας για τον σχεδιασμό ενός νέου, πολύ μεγαλύτερου προγράμματος ήπιων ανακαινίσεων, ύψους 500 εκατ. ευρώ".

Με τη σειρά της, η κα Λένα Κοντογεώργου, πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου, "τα πιο συχνά προβλήματα που παρατηρούμε στα κλειστά σπίτια, αφορά τις πολλές και δύσκολες πολεοδομικές τακτοποιήσεις που απαιτούνται, αλλά και τα κληρονομικά προβλήματα. Στο πλαίσιο αυτό, θεωρούμε ότι η επικείμενη ψήφιση των αλλαγών στο κληρονομικό δίκαιο (ίσως ακόμα και την Τρίτη, 19 Μαΐου), θα επιλύσουν πολλά προβλήματα. Η κυριότερη παρέμβαση αφορά την κατάργηση της νόμιμης μοίρας ως εμπράγματο δικαίωμα". Όπως εξήγησε η κα. Κοντογεώργου, "σήμερα μπορεί κάποιος με μια διαθήκη, να μοιράσει την ακίνητη περιουσία του σε όλους τους κληρονόμους. Με το νέο σύστημα, θα μπορεί να ορίζεται ένας δικαιούχος από την διαθήκη, που θα πάρει όλο το ακίνητο για να το διαχειριστεί (με τις απαιτούμενες ασφαλιστικές δικλείδες, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα ξεπουλήματος) και οι υπόλοιποι κληρονόμοι θα έχουν το δικαίωμα της χρηματικής αποζημίωσης". Με τον τρόπο αυτό, θα καταστεί πολύ ευκολότερη η αξιοποίηση των ακινήτων που κληρονομούνται, ώστε να πέσουν και αυτά στην αγορά, αντί να μένουν αναξιοποίητα λόγω αντεγκλήσεων και αντιδικιών μεταξύ κληρονόμων.

Σύμφωνα με τους ομιλητές πάντως, το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθούν και τα δημόσια ακίνητα. Όπως ανέφερε ο κ. Άγγελος Σιαφλέκης, του μεσιτικού γραφείου Greek Home Real Estate, το 60% των κενών κατοικιών στο Δ. Αθηναίων ανήκουν σε ιδιώτες, αλλά το υπόλοιπο 40% αφορά τον ευρύτερο δημόσιο τομέα (π.χ. Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ιδρύματα κτλ.) Αντίστοιχα, ελάχιστα είναι εκείνα που είναι νομικά και τεχνικά τακτοποιημένα, ή δεν έχουν χρέη/βάρη. Επομένως, η αξιοποίησή τους δυσχεραίνει.

Σε πρόσφατη ανάλυσή της, η BluPeak Estate Analytics, επισήμανε και το ζήτημα της καταγραφής των δημόσιων ακινήτων, καθώς υπολογίζει ότι μόλις 1 στα 4 (25%) έχει καταγραφεί, γεγονός που δείχνει ήδη μια πρώτη απώλεια ορατότητας και οργανωμένης πληροφόρησης για την πραγματική κατάσταση της αγοράς.

Ακολουθεί το στάδιο της τεχνικής καταλληλότητας, όπου το ποσοστό υποχωρεί στο 14%, κάτι που σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του αποθέματος είτε χρειάζεται παρεμβάσεις είτε δεν μπορεί να διατεθεί άμεσα στην αγορά. Η διάκριση των ακινήτων είναι κρίσιμη για την αξιοποίησή τους. Ένα ακίνητο που εμφανίζεται δηλωμένο αλλά έχει ασάφεια στο ιδιοκτησιακό του καθεστώς, εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο, πολεοδομικά προβλήματα ή ελλιπή τεχνικά στοιχεία δεν είναι πραγματικά διαθέσιμο. Είναι θεωρητικά καταγεγραμμένο, αλλά πρακτικά ανενεργό, επισημαίνεται στην ανάλυση.