Νέοι ισχυρότεροι κανόνες εποπτείας των τραπεζών – Τι προβλέπεται για χορηγήσεις δανείων, ελέγχους και παραβάσεις

Νέο ισχυρότερο πλαίσιο εποπτείας για τη διαχείριση κινδύνων στις τράπεζες, που αφορούν στο ξέπλυμα χρήματος, στον δανεισμό και στις υποχρεώσεις των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων τίθεται σε εφαρμογή από 1η Οκτωβρίου.

Οι νέοι κανόνες αφορούν όλες τις τράπεζες και στοχεύουν στην εναρμόνιση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών σε αντικατάσταση του σημερινού που ισχύει σχεδόν μία δεκαετία.

Με το νέο πλαίσιο ισχυροποιείται ο ρόλος των Επιτροπών Εσωτερικού Ελέγχου που θα πρέπει να έχουν όλες οι τράπεζες και των Επιτροπών Διαχείρισης Κινδύνων. Πρόκειται για αναβάθμιση των κανόνων εσωτερικής διακυβέρνησης την οποία διαμόρφωσε η Τράπεζα της Ελλάδα ύστερα από διαβουλεύσεις που είχε με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών προκειμένου να θωρακιστεί περαιτέρω το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Ειδικότερα, θεσπίζονται κανόνες για την πρόληψη και αποτροπή περιπτώσεων σύγκρουσης συμφερόντων που αφορούν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου των Τραπεζών καθώς και του προσωπικού τους. Μεταξύ άλλων οι νέοι αυστηρότεροι κανόνες αποσκοπούν στον εντοπισμό τέτοιων κινδύνων κατά την παροχή δανείων και τη διενέργεια άλλων συναλλαγών (χρηματοδοτική μίσθωση, αγοραπωλησία ακινήτων, εγγυήσεις) σε μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων και άλλα πρόσωπα συνδεδεμένα με αυτούς.

Όπως υπογραμμίζεται, στο νέο πλαίσιο οι τράπεζες μέσω των Επιτροπών Εσωτερικών Ελέγχων και Διαχείρισης Κινδύνων θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι αποφάσεις που αφορούν τη χορήγηση δανείων ή τη σύναψη άλλων συναλλαγών με μέλη του ΔΣ ή με πρόσωπα που συνδέονται μ αυτούς, λαμβάνονται με αντικειμενικούς όρους χωρίς αδικαιολόγητη επιρροή, όπως σε όλες τις άλλες περιπτώσεις της καθημερινής λειτουργίας τους σύμφωνα με κανόνες συνετής διαχείρισης. Μάλιστα τα μέλη αυτά του ΔΣ που λαμβάνουν πιστώσεις ή τα πρόσωπα που είναι συνδεδεμένα μ’ αυτούς δεν θα πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων για τις πιστώσεις αυτές. Ειδικότερα θεσπίζονται πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας για τους λογαριασμούς που αφορούν γραμμές πίστωσης ( υπεραναλήψεις κά) προς τα μέλη του ΔΣ. Για περιπτώσεις όπου η πίστωση προς ένα μέλος του ΔΣ υπερβαίνει τις 200.000 ευρώ το πιστωτικό ίδρυμα υποχρεούνται να παρέχει συγκεκριμένη πληροφόρηση προς την Τράπεζα της Ελλάδος που θα αφορά όχι μόνο το ποσό της πίστωσης αλλά και το ύψος των ανεξόφλητων πιστώσεων τράπεζας προς το ίδιο πρόσωπο

Οι νέοι κανόνες εποπτείας προβλέπουν επίσης τη θέσπιση διαδικασίας για την αναφορά παραβάσεων από το προσωπικό της τράπεζας. Οι συγκεκριμένες αναφορές θα γίνονται είτε μέσω της λειτουργίας κανονιστικής συμμόρφωσης, είτε της εσωτερικής επιθεώρησης, είτε μέσω ειδικής ανεξάρτητης γραμμής αναφοράς (whistleblowing) που υποχρεούνται να διαμορφώσει το πιστωτικό ίδρυμα. Και αυτό, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι θα εξασφαλίζεται η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τόσο του υπαλλήλου που αναφέρει την παράβαση, όσο και του προσώπου το οποίο φέρεται να έχει ευθύνη για την παράβαση.

Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων θα λειτουργεί εκτάκτως και σε κάθε περίπτωση κάθε τρίμηνο. Σκοπός ο εντοπισμός χρηματοοικονομικών και μη κινδύνων. Μεταξύ άλλων πρόκειται για πιστωτικούς κινδύνους, κινδύνους αγοράς, ρευστότητας, συγκέντρωσης, τεχνολογίας, φήμης, νομικής φύσης, νομιμοποίησης εσόδων από οικονομικά εγκλήματα, χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και άλλες εγκληματικές δραστηριότητες, κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς και στρατηγικούς.