Οι αυξήσεις μισθών δεν «βγάζουν» τον πληθωρισμό

To «μέρισμα της ανάπτυξης» δεν φαίνεται να καλύπτει την επιβάρυνση στο κόστος ζωής ούτε για το 2027, κάτι που σημαίνει ότι εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες κινδυνεύουν να δουν ποσοστιαία αύξηση στο καθαρό εισόδημά τους, μικρότερη από αυτή του πληθωρισμού.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής», οι δρομολογημένες ενισχύσεις του εισοδήματος –αναπροσαρμογή κατώτατου μισθού, ισόποση οριζόντια μεταβολή για τους δημοσίους υπαλλήλους και αναπροσαρμογή κύριων συντάξεων βάσει πληθωρισμού και ανάπτυξης– εξασφαλίζουν καθαρό ποσοστό της τάξεως του 1,7%-2,8%.

Το 2026 θα αναδειχθεί χρονιά μείωσης διαθέσιμου εισοδήματος για μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, καθώς ο μέσος πληθωρισμός του έτους αναμένεται να κινηθεί προς το 4%. Τον περασμένο Απρίλιο το οικονομικό επιτελείο είχε προβλέψει πληθωρισμό 3,2% για το 2026 και 2,4% για το 2027. Η αναθεώρηση είναι πλέον δεδομένη και μένει να φανεί τον Οκτώβριο σε πιο επίπεδο θα αναπροσαρμοστεί η πρόβλεψη για την επόμενη χρονιά. Το πιθανότερο είναι ότι ο πήχυς θα ανέβει πάνω από το 2,5%. Θα υπάρξει δηλαδή επιβράδυνση – άλλωστε οι τιμές του χρόνου ειδικά στην ενέργεια θα συγκριθούν με τις αντίστοιχες πολύ υψηλές φετινές–, αλλά το ποσοστό δεν θα είναι αμελητέο. Ετσι, για να μη χαθεί εισόδημα σε πραγματικούς όρους θα πρέπει να υπάρξουν μεγαλύτερες αυξήσεις από αυτό το ποσοστό.

Το εισόδημα των ιδιωτικών υπαλλήλων εξαρτάται αποκλειστικά από τις συμφωνίες που θα επιτευχθούν με τους εργοδότες. Για τους συνταξιούχους λειτουργεί ο μαθηματικός τύπος, για τον κατώτατο μισθό υπάρχει η εκκρεμότητα αύξησης στα 950 ευρώ και οι δημόσιοι υπάλληλοι επίσης επηρεάζονται από αυτόν. Οι θεσμοθετημένες διαδικασίες δεν βγάζουν καθαρή αύξηση άνω του 2,5% και αυτό είναι κάτι που θα ληφθεί υπόψη κατά τον σχεδιασμό του «πακέτου» της ΔΕΘ. Δηλαδή, θα αναζητηθούν μέτρα που θα «προστατεύουν» τουλάχιστον τους πιο ευάλωτους από τις νέες απώλειες.

Το 2027 έχει μια ιδιαιτερότητα σε σχέση με το 2026. Η φορολογική κλίμακα δεν θα φέρει αύξηση στις καθαρές αποδοχές μισθωτών – συνταξιούχων, όπως συνέβη το 2026 λόγω της φορολογικής μεταρρύθμισης. Αντιθέτως, χωρίς αναπροσαρμογή των κλιμακίων το ποσοστό αύξησης της παρακράτησης φόρου θα είναι μεγαλύτερο από το ποσοστό αύξησης των μεικτών αποδοχών. Βελτίωση, όχι όμως μεγάλη, θα υπάρξει μόνο από τη νέα μείωση των κρατήσεων για τις ασφαλιστικές εισφορές, η οποία θα διαμορφωθεί περίπου στο 0,25% για τον εργαζόμενο και άλλο τόσο για τον εργοδότη.

• Δικαιούχοι κατώτατου μισθού: Από την 1η Απριλίου ο κατώτατος μισθός θα διαμορφωθεί στα 950 ευρώ από 920 ευρώ που είναι σήμερα. Το… δυστύχημα για τους περίπου 600.000 εργαζομένους που τον δικαιούνται, είναι ότι θα επιστρέψει ο φορολογικός πληθωρισμός για να απορροφήσει περίπου το ένα τρίτο αυτής της αύξησης. Ετσι, από τα 30 ευρώ της μεικτής αύξησης, ο εργαζόμενος θα δει στην τσέπη του τα 23 ευρώ, καθώς θα αυξηθούν κατά δύο ευρώ οι κρατήσεις για τις εισφορές (παρά τη μείωση του συντελεστή) και κατά έξι ευρώ οι κρατήσεις για τους φόρους, με αποτέλεσμα ο καθαρός εισαγωγικός μισθός να διαμορφωθεί από τα 772 στα 794 ευρώ. Η καθαρή ποσοστιαία αύξηση θα είναι της τάξεως του 2,6%.

• Δημόσιοι υπάλληλοι: Το μόνο δεδομένο στο τραπέζι αυτή τη στιγμή είναι η οριζόντια αύξηση των 30 ευρώ μηνιαίως από την 1η Απριλίου, απόρροια του νόμου που ορίζει εξίσωση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα με τον αντίστοιχο εισαγωγικό στο Δημόσιο. Αν ο κατώτατος μισθός πάει από τα 920 στα 950 ευρώ με βάση και την κυβερνητική δέσμευση, θα έχουμε και επιπλέον 30 ευρώ σε όλους τους δημοσίους υπαλλήλους. Είναι ένα μέτρο που έχει ήδη προϋπολογιστεί για του χρόνου, με κόστος περί τα 310 εκατ. ευρώ. Τα 30 ευρώ στα μεικτά, μπορεί να μεταφράζονται σε επιπλέον 21 ευρώ στα καθαρά για έναν υπάλληλο των 1.500 ευρώ. Αρα μιλάμε για μια καθαρή αύξηση εισοδήματος της τάξεως του 1,7%: Τα 1.500 ευρώ μεικτά είναι 1.237 ευρώ καθαρά για εργαζόμενο με δύο παιδιά και θα γίνουν 1.258 ευρώ. Αυτό το ποσοστό είναι δεδομένο ότι δεν πρόκειται να καλύψει τον πληθωρισμό.

• Συνταξιούχοι: Το τελικό ποσοστό αύξησης των συντάξεων από την 1η.1.2027 θα «κλειδώσει» στις αρχές Οκτωβρίου, καθώς τότε θα ανακοινωθούν οι τελικές εκτιμήσεις για την πορεία του ΑΕΠ και του πληθωρισμού μέσα στο 2026. Το ποσοστό θα είναι το μισό του αθροίσματος των δύο μεταβολών. Ετσι, με ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο 2% και πληθωρισμό προς το 3,8%-4%, θα έχουμε αύξηση 2,8% με 3% για τις συντάξεις. Η διαφορά είναι ότι το 2027 αυτό το ποσοστό αύξησης θα το λάβουν όλοι, καθώς καταργείται η προσωπική διαφορά. Από την άλλη, η αύξηση δίδεται μόνο στην κύρια και όχι στην επικουρική σύνταξη. Ετσι, και για τους συνταξιούχους, το τελικό ποσοστό αύξησης του καθαρού εισοδήματος μπορεί να καταλήξει να είναι μικρότερο από τον πληθωρισμό. Η κύρια σύνταξη των 1.200 ευρώ μεταφράζεται σε 1.055,5 ευρώ καθαρά μετά την αφαίρεση των εισφορών υγείας και της παρακράτησης φόρου. Με αύξηση 2,8% στα μεικτά, η μεικτή σύνταξη θα φτάσει στα 1.233,6 ευρώ και η καθαρή στα 1.081 ευρώ. Αρα, η καθαρή κύρια σύνταξη θα αυξηθεί κατά 2,4%. Αν υποτεθεί όμως ότι ο συνταξιούχος λαμβάνει και άλλα 200 ευρώ καθαρά από την επικουρική, τότε η ποσοστιαία αύξησή του θα είναι ακόμη μικρότερη: τα 1.255,5 ευρώ θα γίνουν 1.281 ευρώ και η ποσοστιαία μεταβολή θα περιοριστεί στο 2%, δηλαδή κάτω από το επίπεδο του πληθωρισμού.