Παραμένουν χαμηλές οι ιδιωτικές επενδύσεις – Παρά την ανάκαμψη

Παρά τη σταδιακή ανάκαμψη μετά το 2020, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με το επενδυτικό χάσμα να δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις για τους Ελληνες.

Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΊΜ), ενώ οι δημόσιες επενδύσεις έχουν προσεγγίσει το ευρωπαϊκό επίπεδο (3,71% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι 3,68% στην Ε.Ε. το 2024), η υστέρηση στις ιδιωτικές επενδύσεις επιμένει. Μεγάλη είναι η ψαλίδα ιδίως στις επιχειρηματικές επενδύσεις, οι οποίες βρίσκονταν στο 8,48% έναντι 12,69%. Η μελέτη σημειώνει μάλιστα ότι το κενό αυτό προϋπήρχε της κρίσης χρέους, γεγονός που αναδεικνύει τον διαρθρωτικό χαρακτήρα του προβλήματος.

Μεγάλη απόσταση από τα ευρωπαϊκά επίπεδα καταγράφεται στην κατηγορία των κατοικιών και λοιπών κατασκευών. Ειδικότερα, το 2024, οι επενδύσεις σε κατοικίες ανήλθαν στο 2,56% του ΑΕΠ έναντι 5,09% στην Ε.Ε., ενώ στις λοιπές κατασκευές τα αντίστοιχα ποσά διαμορφώθηκαν σε 3,98% και 5,57%, αντίστοιχα.

Πρόκληση για την παραγωγικότητα αποτελεί η υστέρηση στο άυλο κεφάλαιο. Το 2024 οι επενδύσεις σε προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως λογισμικό ή έρευνα και ανάπτυξη, διαμορφώθηκαν στο 2,8% του ΑΕΠ έναντι 4,14% στην Ε.Ε.

Θετική εξαίρεση αποτελεί ο  εξοπλισμός πληροφορικής και επικοινωνιών, με τις σχετικές επενδύσεις στη χώρα να αγγίζουν το 2024 το 1,51% του ΑΕΠ, ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (0,7%).

Οπως σχολίασε ο πρόεδρος του ΚΕΦΊΜ, Νίκος Ρώμπαπας: «Η ανάκαμψη των επενδύσεων τα τελευταία χρόνια είναι θετική, αλλά η απόσταση από την Ευρώπη παραμένει μεγάλη. Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στις επενδύσεις σε κατοικίες, ώστε να αυξηθεί η προσφορά και να διευκολυνθεί η πρόσβαση των πολιτών σε οικονομικά προσιτή στέγη. Η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος αποτελεί επείγουσα ανάγκη για τα νοικοκυριά και τους νέους που δυσκολεύονται να βρουν σπίτι. Παράλληλα, βεβαίως, χρειαζόμαστε περισσότερες επιχειρηματικές επενδύσεις σε υποδομές, εξοπλισμό, έρευνα και λογισμικό, που ενισχύουν την παραγωγικότητα, δημιουργούν καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και αποτελούν προϋπόθεση για διατηρήσιμη σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη».

Ειδικότερα, σύμφωνα με το ΚΕΦΊΜ, οι χαμηλότερες επενδύσεις περιορίζουν την παραγωγικότητα και κατ’ επέκταση τις δυνατότητες για υψηλότερες αποδοχές. Επίσης, οδηγούν σε δημιουργία λιγότερων νέων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας, ιδίως σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας. Εκτός αυτού, το επενδυτικό χάσμα καθυστερεί την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, αλλά και περιορίζει τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να αναπτυχθούν. Τέλος, σύμφωνα με τη μελέτη, επηρεάζει το κόστος και την ποιότητα ζωής των νοικοκυριών, καθώς με την υστέρηση σε επενδύσεις σε κατοικίες και υποδομές περιορίζονται οι επιλογές των νοικοκυριών και των νέων, επιβαρύνοντας την πρόσβαση σε ποιοτικές και οικονομικά προσιτές υπηρεσίες. «Η κάλυψη του επενδυτικού χάσματος είναι απαραίτητη για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και τη διασφάλιση διατηρήσιμης οικονομικής ανάπτυξης για τις επόμενες γενιές», αναφέρει η έρευνα.