Πιερρακάκης: Νέα εποχή για τους ελεύθερους επαγγελματίες - Περισσότεροι από 155.000 επαγγελματίες ωφελούνται από το κορυφαίο μέτρο της ΔΕΘ

Σε μια νέα φορολογική εποχή περνούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, καθώς ο Κυριάκος Πιερρακάκης και οι επιτελείς του βάζουν τη σφραγίδα τους σε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της ΔΕΘ, μετατρέποντας τη συνέπεια από απλή υποχρέωση απέναντι στο κράτος σε πραγματικό οικονομικό πλεονέκτημα.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η μεταρρύθμιση στα τεκμήρια αποτελεί την έμπρακτη υλοποίηση της δέσμευσης που είχε αναλάβει ο Κυριάκος Πιερρακάκης ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ότι δηλαδή όσοι είναι συνεπείς δικαιούνται να λάβουν μέρος από το όφελος που παράγει η μάχη κατά της φοροδιαφυγής.

Το σημαντικότερο μέτρο της ΔΕΘ

Η παρέμβαση στα τεκμήρια μπορεί να θεωρηθεί το κορυφαίο οικονομικό μέτρο της φετινής ΔΕΘ, όχι μόνο λόγω του αριθμού των δικαιούχων, αλλά κυρίως επειδή διορθώνει μία από τις μεγαλύτερες στρεβλώσεις του συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης.

Μέχρι σήμερα ένας επαγγελματίας μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα επειδή είχε μεγαλύτερο κύκλο εργασιών από τον μέσο όρο του κλάδου του ή επειδή απασχολούσε προσωπικό. Στην πράξη, δηλαδή, δύο στοιχεία που κανονικά αποτυπώνουν την ανάπτυξη μιας επιχείρησης μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αιτία πρόσθετης φορολογικής επιβάρυνσης.

Με τη μεταρρύθμιση που προωθεί το οικονομικό επιτελείο υπό τον Κυριάκο Πιερρακάκη, οι συνεπείς επαγγελματίες απαλλάσσονται από τις δύο σημαντικότερες προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, εκείνη που συνδέεται με τον κύκλο εργασιών και εκείνη που υπολογίζεται με βάση τη μισθοδοσία του προσωπικού.

Ο βασικός μηχανισμός του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος δεν καταργείται. Αφαιρούνται, όμως, τα στοιχεία που μπορούσαν να προκαλέσουν τις μεγαλύτερες αδικίες, χωρίς να εγκαταλείπεται η προσπάθεια αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής. Αυτή ακριβώς η ισορροπία είναι που προσδίδει στη ρύθμιση χαρακτήρα ουσιαστικής και στοχευμένης μεταρρύθμισης.

Η μελέτη της ομάδας Πιερρακάκη

Η τελική λύση δεν προέκυψε ως μια φορολογική εξαγγελία τελευταίας στιγμής λίγο πριν από τη ΔΕΘ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ομάδα του Κυριάκου Πιερρακάκη μελέτησε όλο το προηγούμενο διάστημα αναλυτικά τον τρόπο εφαρμογής του συστήματος, και προετοίμασε την μεταρρύθμιση η οποία ανακοινώθηκε το Σάββατο από τον πρωθυπουργό στο Βελλίδειο.

Στο μικροσκόπιο των αλλαγών μπαίνει κυρίως η επίδραση του τζίρου και της μισθοδοσίας στο τελικό τεκμαρτό εισόδημα. Η επεξεργασία των δεδομένων δείχνει ότι οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις μπορούν να ανεβάσουν δυσανάλογα τον φόρο σε επιχειρήσεις που λειτουργούν κανονικά, διατηρούν εργαζομένους και εκπληρώνουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Πριν καταλήξει η ηγεσία του υπουργείου, εξετάστηκε τόσο το δημοσιονομικό αποτύπωμα όσο και η πραγματική ελάφρυνση που θα προκαλούσε κάθε αλλαγή. Η τελική επιλογή ήταν να διατηρηθεί το βασικό δίχτυ προστασίας απέναντι στην απόκρυψη εισοδημάτων, αλλά να αφαιρεθούν για τους συνεπείς οι δύο παράγοντες που μετέτρεπαν την ανάπτυξη και την απασχόληση σε φορολογικό μειονέκτημα.

Πάνω από 155.000 οι κερδισμένοι

Από τη μεταρρύθμιση ωφελούνται περισσότεροι από 155.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε περίπου 170 εκατ. ευρώ.

Στο παράδειγμα που παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση, επιχείρηση εστίασης με 15 χρόνια λειτουργίας, πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ μπορεί να έχει φορολογικό όφελος 2.534 ευρώ τον χρόνο.

Παράλληλα, το τεκμήριο μειώνεται κατά 50% για όσους δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, ενώ στη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους.

Οι αλλαγές εφαρμόζονται στα εισοδήματα του 2026 και θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027. Από το φορολογικό έτος 2027 ακολουθεί η μείωση της προκαταβολής φόρου των ελεύθερων επαγγελματιών από το 55% στο 50%, ενισχύοντας περαιτέρω τη ρευστότητά τους.

Επιπλέον ρυθμίσεις για τα ταξί

Για τους εκμεταλλευτές ταξί προβλέπεται ειδική διόρθωση του τεκμηρίου, ώστε να αντανακλά το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος.

Το τεκμήριο μειώνεται αναλογικά με το ποσοστό συνιδιοκτησίας. Εάν, για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας έχει το 50% ενός ταξί, το τεκμήριο μειώνεται κατά 50%.

Με αυτόν τον τρόπο, κάποιος που κατέχει μέρος ενός ταξί δεν φορολογείται πλέον σαν να εκμεταλλεύεται το σύνολο του οχήματος.

Παράλληλα, εξαιρούνται από το τεκμήριο τα ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, περιπτώσεις που συνήθως προκύπτουν λόγω κληρονομικής διαδοχής μετά τον θάνατο γονέα.

Η ψηφιοποίηση επέτρεψε τη μεταρρύθμιση

Η σφραγίδα του Κυριάκου Πιερρακάκη διακρίνεται κυρίως στη μετάβαση από τις γενικές παραδοχές στα πραγματικά δεδομένα. Η ψηφιοποίηση της οικονομίας, το myDATA, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και τα νέα εργαλεία της ΑΑΔΕ επιτρέπουν πλέον στη φορολογική διοίκηση να έχει πολύ καθαρότερη εικόνα της πραγματικής δραστηριότητας.

Τα ηλεκτρονικά παραστατικά αυξήθηκαν από 290 εκατ. το 2021 σε 2,2 δισ. μέσα στο 2026, ενώ το κενό ΦΠΑ έχει υποχωρήσει από το 25% στο 9%. Όσο περισσότερα πραγματικά δεδομένα διαθέτει το κράτος, τόσο μικρότερη γίνεται η ανάγκη προσφυγής σε άκαμπτους μηχανισμούς και οριζόντιες προσαυξήσεις.

Η αλλαγή στα τεκμήρια είναι, επομένως, το σημείο στο οποίο η ψηφιοποίηση μετατρέπεται σε φορολογική ανταπόδοση. Το κράτος εντοπίζει αποτελεσματικότερα τη φοροδιαφυγή και επιστρέφει μέρος του οφέλους σε εκείνους που λειτουργούν νόμιμα.

Συνέπεια και από την πλευρά του Δημοσίου

Στην ίδια λογική εντάσσεται και η νέα πλατφόρμα «Συνέπεια», την οποία ανακοίνωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης και η οποία προγραμματίζεται να λειτουργήσει έως το τέλος του 2026.

Η πλατφόρμα θα εμφανίζει ποια τιμολόγια του Δημοσίου έχουν πληρωθεί, ποια παραμένουν σε εκκρεμότητα, ποιος φορέας χρωστά και ποιο είναι το σχετικό ποσό. Η σύνδεσή της με τη μεταρρύθμιση για τους επαγγελματίες είναι άμεση, καθώς πολλοί ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις υφίστανται τις συνέπειες των καθυστερημένων πληρωμών από δημόσιους φορείς.

Το μήνυμα είναι ότι η συνέπεια δεν μπορεί να αποτελεί απαίτηση μόνο προς τον φορολογούμενο. Οφείλει να δεσμεύει και το ίδιο το κράτος. Ο συνεπής επαγγελματίας επιβραβεύεται φορολογικά, ενώ ο δημόσιος φορέας που καθυστερεί να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του θα εκτίθεται πλέον σε πλήρη διαφάνεια.

Από τους επαγγελματίες στη νέα γενιά

Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η ίδια φιλοσοφία του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού αποτυπώνεται και στον «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά», μια παρέμβαση – «έκπληξη» από την «φαρέτρα» της φετινής ΔΕΘ. Πρόκειται για διαφορετικό μέτρο, το οποίο όμως συμπληρώνει τη λογική ενός οικονομικού σχεδίου που δεν εξαντλείται σε πρόσκαιρες ενισχύσεις.

Οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν τον ειδικό λογαριασμό μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού και να καταθέτουν έως 1.200 ευρώ ετησίως. Η Πολιτεία θα προσθέτει κάθε χρόνο ισόποση συμμετοχή, 100 ευρώ τον μήνα ο γονιός και άλλα 100 ευρώ τ κράτος.

Το κεφάλαιο θα παραμένει κλειδωμένο μέχρι τη συμπλήρωση των 18 ετών. Με πλήρη αξιοποίηση του προγράμματος, το παιδί θα μπορεί, σύμφωνα με την κυβέρνηση, να διαθέτει περισσότερα από 60.000 ευρώ για το ξεκίνημα της ενήλικης ζωής του. Η λειτουργία του νέου «κουμπαρά» προγραμματίζεται να ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2027.