Στο «κόσκινο» της ΑΑΔΕ εισαγωγείς ιατρικού εξοπλισμού και γιατροί μετά την υπόθεση Μαζωνάκη

Σε έναν ευρύ κύκλο ερευνών για την αγορά ιατρικών μηχανημάτων οδηγούν όσα προέκυψαν γύρω από το ιατρείο της Καρνεάδου. Οι ελεγκτικές αρχές ανοίγουν πλέον το κάδρο σε ολόκληρη τη διαδρομή του εξοπλισμού, από την εισαγωγή και την εμπορία του μέχρι τους γιατρούς, τις κλινικές και τα ιατρικά κέντρα όπου χρησιμοποιείται.

Το πρώτο σήμα έδωσε το υπουργείο Υγείας, προαναγγέλλοντας ελέγχους στον χώρο και, σύμφωνα με πληροφορίες, αυτοί θα γίνουν παράλληλα με ελέγχους ειδικών κλιμακίων της ΑΑΔΕ.

Στην επιχείρηση μπαίνουν οι «Ράμπο» του ΔΕΟΣ και των Τελωνείων, οι οποίοι θα περάσουν από «κόσκινο» τόσο τις εταιρείες εισαγωγής ιατρικών μηχανημάτων και εξοπλισμού όσο και το πελατολόγιό τους, δηλαδή γιατρούς, ιατρικά κέντρα και κλινικές.

Οι έλεγχοι θα κινηθούν σε δύο μέτωπα. Το πρώτο θα είναι τελωνειακό, με στόχο να διαπιστωθεί εάν έχουν τηρηθεί όλα όσα προβλέπονται κατά την εισαγωγή των ιατρικών μηχανημάτων. Οι ελεγκτές θα ανοίξουν τα συνοδευτικά παραστατικά και θα προχωρήσουν στις αναγκαίες διασταυρώσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιος αγόρασε, τι ακριβώς αγόρασε και από πού το αγόρασε.

Από εκεί θα ξεκινά το δεύτερο και ευρύτερο μέτωπο, που θα είναι φορολογικό και θα καλύπτει όσους προμηθεύτηκαν και χρησιμοποιούν τα συγκεκριμένα μηχανήματα.

Τιμολόγια, δαπάνες και η αποτύπωσή τους στα φορολογικά δεδομένα επιχειρήσεων, όπως κλινικές και ιατρικά κέντρα, αλλά και ιδιωτών γιατρών, θα συνθέσουν έναν μεγάλο όγκο στοιχείων προς διασταύρωση.

Στην επεξεργασία αυτού του υλικού θα αξιοποιηθούν και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, ώστε να αντληθούν πληροφορίες και να εντοπιστούν περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις παραβατικότητας.

Το ενδιαφέρον, δηλαδή, δεν περιορίζεται στο εάν ένα μηχάνημα εισήχθη και αγοράστηκε με τα προβλεπόμενα παραστατικά, αλλά επεκτείνεται στη φορολογική εικόνα εκείνων που το προμηθεύτηκαν και το χρησιμοποιούν.

Η υπόθεση της Καρνεάδου δίνει ήδη μια εικόνα του βάθους που μπορεί να αποκτήσει ένας τέτοιος φορολογικός έλεγχος.

Κλιμάκια της ΑΑΔΕ είχαν επισκεφθεί το ιατρείο και ξεκίνησαν ενδελεχή έλεγχο του φορολογικού προφίλ των δύο γιατρών και της επιχείρησης, αναζητώντας τυχόν φορολογικές παραβάσεις.

Στο πλαίσιο εκείνου του ελέγχου, στο μικροσκόπιο μπήκαν τραπεζικοί λογαριασμοί, καταθέσεις και κινήσεις, συναλλαγές με κάρτες, τιμολόγια και αποδείξεις, συναλλαγές μεταξύ «συγγενικών» επιχειρήσεων, δηλωθέντα έσοδα και δαπάνες, καθώς και το πελατολόγιο.

Η ΑΑΔΕ έχει επίσης τη δυνατότητα, ανάλογα με την πορεία ενός ελέγχου, να ζητήσει πρόσθετα στοιχεία από τρίτους, όπως προμηθευτές και παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών, αλλά και δεδομένα από τραπεζικά ιδρύματα του εξωτερικού εφόσον υπάρχουν χρήματα ή επενδύσεις εκτός Ελλάδας.

Αυτό το πλέγμα διασταυρώσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία τώρα που οι έλεγχοι ανοίγουν στην αγορά ιατρικού εξοπλισμού.

Τα στοιχεία των εισαγωγέων και των προμηθευτών μπορούν να οδηγήσουν στους αγοραστές των μηχανημάτων και από εκεί στη φορολογική εικόνα γιατρών, κλινικών και ιατρικών κέντρων. Όπως έχει προκύψει, άλλωστε, από την περίπτωση του ιατρείου της Καρνεάδου, η παράνομη χρήση των επίμαχων μηχανημάτων για ιατρικούς σκοπούς συνδυαζόταν με αδήλωτα έσοδα από την παροχή των σχετικών ιατρικών υπηρεσιών.

Το μέγεθος της αγοράς δείχνει και το εύρος που μπορεί να αποκτήσει η επιχείρηση. Μόνο στον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων είναι εγγεγραμμένες 183 εταιρείες, οι οποίες καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της εγχώριας αγοράς. Σύμφωνα με κλαδική έρευνα της ICAP, περίπου 90 εταιρείες έχουν τη μερίδα του λέοντος.

Πέρα από τους μεγάλους παίκτες, στον χώρο δραστηριοποιούνται περισσότερες από 400 μικρότερες επιχειρήσεις, από τις οποίες περίπου 170 βρίσκονται στην Αττική, κυρίως με τη μορφή ΙΚΕ. Μια τέτοια εταιρεία, η οποία είχε ιδρυθεί το 2025, συνδεόταν με το ιατρείο της Καρνεάδου, προμηθεύοντάς το με τα επίμαχα μηχανήματα.

Το «σαφάρι» φοροδιαφυγής στον συγκεκριμένο κλάδο δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Διεθνώς έχουν καταγραφεί μεγάλες υποθέσεις, όπως αυτή στις ΗΠΑ, όπου κατασκευαστής ιατρικού εξοπλισμού από τη Φλόριντα καταδικάστηκε για φοροδιαφυγή σχεδόν 2,4 εκατ. δολαρίων. Για να αποκρύψει εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία, διοχέτευε έσοδα της επιχείρησής του σε τραπεζικούς λογαριασμούς καταπιστεύματος και χρησιμοποιούσε τα χρήματα για προσωπικές δαπάνες.

Πρόκειται, άλλωστε, για μια αγορά με σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα. Σύμφωνα με μελέτη του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου, η αγορά ιατροτεχνολογικών προϊόντων στην Ελλάδα αναμένεται να αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 3,8%, φτάνοντας τα 1,5 δισ. δολάρια έως το 2028. Πάνω από το 80% των προϊόντων εισάγεται, καθώς οι εγχώριοι παραγωγοί δεν διαθέτουν τη δυνατότητα κατασκευής ιατρικού εξοπλισμού υψηλής αξίας.

Οι ΗΠΑ κατατάσσονται στην έκτη θέση ως προς το μερίδιο αγοράς, πίσω από την Ολλανδία, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ιταλία και τη Γαλλία. Στις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες του κλάδου περιλαμβάνονται οι General Electric, Johnson & Johnson, Medtronic και Boston Scientific, ενώ η ηπειρωτική Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σημαντική παρουσία εταιρειών όπως οι Mindray και United Imaging.

Τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα πρέπει να πληρούν τις προβλεπόμενες ευρωπαϊκές απαιτήσεις πριν διατεθούν στην ελληνική αγορά, ενώ ο ΕΟΠΥΥ διαθέτει και δικό του μητρώο έγκρισης ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Οι εταιρείες του κλάδου συνεργάζονται με τοπικούς εταίρους για την κάλυψη των ευρωπαϊκών και εγχώριων απαιτήσεων ή διατηρούν τοπικό υποκατάστημα στη χώρα.