Τι σημαίνει η Mercosur για την Ελλάδα

Υστερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ενωση προχωρεί τη Δευτέρα στην υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Mercosur), μετά τη σχετική έγκριση που έλαβε –μέσω ειδικής πλειοψηφίας από 15 κράτη-μέλη του «μπλοκ»– παρά τις έντονες αντιδράσεις των Ευρωπαίων αγροτών.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, θετική ήταν η ψήφος της Ελλάδας, καθώς συνεκτιμήθηκαν η εξασφάλιση προϊόντων προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ), οι ευκαιρίες για εξαγωγές και η γεωπολιτική σημασία της συμφωνίας.

Συγκεκριμένα, για τη χώρα μας κρίσιμο ζήτημα υπήρξε εξαρχής η προστασία των εσπεριδοειδών, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές. Στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων η ελληνική πλευρά πέτυχε διεύρυνση του μέτρου προστασίας για τα εσπεριδοειδή, καθώς όσα θα εισάγονται θα έχουν αυξημένους δασμούς, ώστε να προστατεύονται η τιμή και η ανταγωνιστικότητα των εγχώριων προϊόντων.

Η προστασία κορυφαίων προϊόντων, όπως η φέτα και το ελαιόλαδο, ήταν εξάλλου άλλο ένα βασικό θέμα που ήγειρε η Ελλάδα, κάτι που αποτυπώνεται στη συμφωνία. Συνολικά θα προστατευθούν 344 ευρωπαϊκά αγροτικά προϊόντα από απομιμήσεις στις χώρες της Μercosur (Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βραζιλία), ανάμεσα στα οποία 21 ελληνικά τρόφιμα και ποτά, που πλέον γίνονται πιο διακριτά και επομένως εξασφαλίζεται μεγαλύτερη τιμή ως προς την πώλησή τους. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προστατεύονται προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, η μαστίχα Χίου, το ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, το κρασί Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμυνταίου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κ.ά.

Σημείο προβληματισμού προκαλεί, ωστόσο, η επταετής μεταβατική περίοδος για την προστασία προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης, όπως η φέτα. Σε παράρτημα της συμφωνίας αναφέρεται ότι η προστασία γεωγραφικής ένδειξης «δεν εμποδίζει τη συνέχιση παρόμοιας χρήσης του όρου feta από οποιοδήποτε πρόσωπο… για μέγιστο διάστημα επτά ετών από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την έναρξη ισχύος έχουν χρησιμοποιήσει αυτή τη γεωγραφική ένδειξη με συνεχή τρόπο ίδια ή παρόμοια προϊόντα σε Αργεντινή, Βραζιλία και Ουρουγουάη. Στη διάρκεια αυτών των ετών η χρήση του όρου feta πρέπει να συνοδεύεται από ευανάγνωστη και ορατή ένδειξη της γεωγραφικής προέλευσης του προϊόντος».

Σε κάθε περίπτωση, πηγές από την Κομισιόν διατείνονται ότι ανοίγεται νέα αγορά για τη χώρα μας, που σήμερα αφορά μόνο 335 ελληνικές επιχειρήσεις, με την αξία των ελληνικών εξαγωγών να ανέρχεται σε μόλις 1,2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα αγροτικά προϊόντα είναι αξίας 34 εκατ. ευρώ. Οι ευκαιρίες αφορούν κυρίως γαλακτοκομικά προϊόντα (π.χ. γιαούρτι, φέτα), ενώ ανοίγει ο δρόμος για εξαγωγές και για ελληνικά κρασιά, εφόσον αναμένεται να μειωθούν οι δασμοί στις εισαγωγές οίνου στις χώρες της Mercosur, που σήμερα φθάνουν έως 35%.

Κρίσιμο σημείο της συμφωνίας και για την Ελλάδα υπήρξε, πάντως, η αντιμετώπιση πιθανών αναταραχών στις αγορές, καθώς εξασφαλίστηκε χθες διακοπή εισαγωγών ευαίσθητων προϊόντων σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης των τιμών κατά 5%, αντί του αρχικού 8%.

Σε ό,τι αφορά τις εισαγωγές βοείου κρέατος, που αποτέλεσε εκ των βασικών ενστάσεων της Γαλλίας, αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι θα γίνονται φθηνότερες εισαγωγές, που εξυπηρετούν την ελληνική αγορά, καθώς η εγχώρια παραγωγή είναι σχετικά μικρή. Προβλέπεται εξάλλου μεταβατική περίοδος, κατά την οποία οι χώρες της Mercosur θα εξάγουν συγκεκριμένες ποσότητες, δηλαδή επιπλέον 90.000 τόνους βόειου κρέατος, 190.000 τόνους πουλερικών, που ενώ δεν είναι μεγάλες ενδέχεται να επηρεάσουν τις τιμές που έχουν επιτύχει σήμερα οι Ευρωπαίοι παραγωγοί.

Ποιοι καταψήφισαν

Εν μέσω των σχετικών «πιέσεων» των αγροτών τους, Γαλλία, Πολωνία, Αυστρία, Ιρλανδία και Ουγγαρία καταψήφισαν τη συμφωνία, το Βέλγιο απέσχε, ενώ κρίσιμο ρόλο έπαιξε η Ιταλία, που έδωσε θετική ψήφο μετά την εξασφάλιση από την Κομισιόν επιπρόσθετων κονδυλίων για τους Ευρωπαίους αγρότες ύψους 45 δισ. ευρώ από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Το αίτημα της Ρώμης ικανοποιήθηκε, αλλά δεν ήταν αρκετό για να πεισθεί και το Παρίσι. Εν μέσω απειλών της αντιπολίτευσης για πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησης, ο Γάλλος πρόεδρος ξεκαθάρισε από την Πέμπτη ότι θα την καταψηφίσει.

Η συμφωνία, που δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελευθέρων συναλλαγών, καθώς καλύπτει περισσότερα από 700 εκατομμύρια άτομα, αποτελεί διπλωματική επιτυχία για την πρόεδρο της Κομισιόν που «βλέπει» την επικείμενη υπογραφή ως την ευρωπαϊκή «απάντηση» στην ολοένα και μεγαλύτερη διείσδυση της Κίνας στη Λατινική Αμερική και στους υψηλούς δασμούς των ΗΠΑ.