UBS: Η Ελλάδα έχει την καλύτερη δυναμική χρέους σε όλο τον κόσμο

Η Ελλάδα είναι η χώρα με την καλύτερη δυναμική του χρέους ανάμεσα σε όλες τις οικονομίες που καλύπτει ανά τον πλανήτη, σημειώνει η UBS στην έκθεσή της με τις προοπτικές του 2026-2027. Το ελληνικό δημόσιο χρέος μπορεί να είναι υψηλό, όμως εμφανίζει τη μεγαλύτερη μείωση, επισημαίνουν οι αναλυτές του ελβετικού επενδυτικού οίκου, που παρότι δεν περιμένουν επιστροφή στα ελλείμματα για την Ελλάδα (τουλάχιστον έως και το 2027, που είναι ο ορίζοντας των προβλέψεών τους), εντούτοις βάζουν στα ραντάρ τους στις εκλογές του 2027 και την προοπτική να δοθεί τέλος στις μονοκομματικές κυβερνήσεις, μετά από οκτώ χρόνια. 

Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος έχει αυξηθεί κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ από το 2019, καθώς διαμορφώνεται στο 100% του ΑΕΠ για τις ανεπτυγμένες οικονομίες (+6 ποσοστιαίες μονάδες από τα επίπεδα του 2019) και στο 43% για τις αναδυόμενες οικονομίες (+12 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019).

Μάλιστα, όπως σημειώνει η UBS, η αύξηση θα ήταν εμφανώς μεγαλύτερη εάν ο πληθωρισμός δεν ήταν υψηλός. Η εκτίναξη του πληθωρισμού σε όλο τον κόσμο μετά την πανδημία και τα προβλήματα που προκάλεσε στην εφοδιαστική αλυσίδα, έσπρωξε προσωρινά τα επιτόκια σε πολύ χαμηλά επίπεδα και βοήθησε τις ανεπτυγμένες χώρες να μειώσουν το χρέος τους από το 109% του ΑΕΠ το 2020.  

Όπως δείχνουν τα στοιχεία της UBS από το 1990 και μετά, οι οικονομίες με πρωτογενή ελλείμματα βλέπουν το χρέος τους να αυξάνεται με τον καιρό, ενώ εκείνες που δεν εμφανίζουν ελλείμματα όχι. Αυτή τη στιγμή, 76% από τις χώρες που καλύπτει ο οίκος εμφανίζουν πρωτογενή ελλείμματα.

Υπολογίζοντας το επίπεδο του πρωτογενούς ισοζυγίου που απαιτείται για να μην αυξηθεί το χρέος κάθε χώρας, η UBS διαπιστώνει ότι η Βραζιλία είναι η χώρα που βρίσκεται στη χειρότερη κατάσταση, καθώς χρειάζεται πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή 3,6 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ μόνο για να σταθεροποιήσει το χρέος της στα τρέχοντα επίπεδα. Η δημοσιονομική κατάσταση στη Βραζιλία έχει επιδεινωθεί, κυρίως λόγω του υψηλού επιτοκίου (το επιτόκιο πολιτικής  διαμορφώνεται στο 15% και το πραγματικό επιτόκιο επί του χρέους περίπου στο 10%), το οποίο έχει προσθέτει 11 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στο χρέος, τα τελευταία τρία χρόνια.

Η UBS συγκρίνει την κατάσταση της Βραζιλίας με εκείνη της Ελλάδας, η οποία έχει μεν ακόμα υψηλό χρέος, αλλά και την καλύτερη δυναμική ανάμεσα σε όλες τις χώρες που εξετάστηκαν, αφού το χρέος μειώνεται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες τον χρόνο.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οίκου, η Ελλάδα μπορεί να κρατήσει το χρέος της σταθερό ακόμα και με πρωτογενές έλλειμμα 2,4% του ΑΕΠ, αλλά αναμένεται να εμφανίσει πρωτογενές πλεόνασμα 2,9% στο τέλος του 2027. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της UBS, η ελληνική οικονομία αναμένεται να εμφανίσει ανάπτυξη 2,2% φέτος, 2,4% το 2026 και 1,8% το 2027, με τον πληθωρισμό στο 2,5%, 2,3% και 2,2% αντίστοιχα. Ο οίκος δεν περιμένει επιστροφή στα δημοσιονομικά ελλείμματα, καθώς προβλέπει πλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ για φέτος και ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς για το 2026 και το 2027.

Σημείο-κλειδί για τους επενδυτές είναι, σύμφωνα με τη UBS, οι εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα έως τα μέσα του 2027, με δεδομένο ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει υπάρξει πολύ επιτυχημένη στην απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, την υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και τη μεγάλης κλίμακας μείωση του χρέους, μέσω σφικτής δημοσιονομικής πολιτικής. Αν και οι εκλογές απέχουν ακόμα αρκετά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτο κόμμα, με ποσοστό περίπου 30%. Πρόκειται, όπως σημειώνουν οι αναλυτές, για ποσοστό μειωμένο σε σχέση με τις δύο τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις (40% και 41%) και δείχνει ότι το κόμμα θα χρειαστεί έναν κυβερνητικό εταίρο, με την μονοκομματική κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία από το 2019 να τελειώνει. Η UBS καταλήγει ότι είναι σημαντικό πως η Νέα Δημοκρατία έχει ένα ξεκάθαρο προβάδισμα έναντι των βασικών δυνάμεων της αντιπολίτευσης.

Ποιες χώρες χρειάζονται δημοσιονομική προσαρμογή 

Άλλες οικονομίες που χρειάζονται σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή για να σταθεροποιήσουν το χρέος τους είναι η Πολωνία, η Γερμανία, οι ΗΠΑ και η Γαλλία.

Στην Πολωνία, η κυβέρνηση άφησε την αύξηση των αμυντικών δαπανών να επηρεάσει το έλλειμμα χωρίς να αναθεωρήσει τη δημοσιονομική προσαρμογή της. Στη Γερμανία, η απότομη αλλαγή στη δυναμική του χρέους σε σχέση με πέρυσι αντανακλά τη μεγάλη στροφή της δημοσιονομικής πολιτικής και τις υψηλότερες δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές. Στη Γαλλία, όπου πέντε πρωθυπουργοί έχουν παραιτηθεί από το 2021, η κυβέρνηση μειοψηφίας δυσκολεύτηκε να περάσει μεγαλύτερες προσπάθειες προσαρμογής, με τη UBS να σημειώνει ότι μια πραγματική βελτίωση στο πρωτογενές ισοζύγιο απαιτεί μεγαλύτερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, συνεπώς δεν αναμένεται κατά τη διάρκεια της θητείας αυτής της κυβέρνησης.

Στις ΗΠΑ, η δυναμική του χρέους έχει βελτιωθεί σε σχέση με πέρυσι, κυρίως γιατί τα έσοδα από τους δασμούς βελτίωσαν τη δημοσιονομική θέση της χώρας τουλάχιστον  κατά μία ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.  Πρακτικά, σημειώνει η UBS, εάν οι ΗΠΑ μπορούν να πετύχουν ανάπτυξη λίγο κάτω του 2,5% και πληθωρισμό κοντά στο επίπεδο αυτό, τότε μπορούν να εμφανίζουν ελλείμματα 5% χωρίς να ανεβάζουν το χρέος. Βέβαια, οι ΗΠΑ εμφανίζουν δημοσιονομικά ελλείμματα άνω του 6% του ΑΕΠ, όμως οι αναλυτές σημειώνουν ότι η προσαρμογή που απαιτείται για να σταθεροποιηθεί το χρέος δεν είναι τεράστια.