Chersonisos Destination Branding: Ταυτότητα προορισμού και Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού

Ο Δήμος Χερσονήσου βρίσκεται σε μία κρίσιμη καμπή. Καλείται να διαμορφώσει την ταυτότητα του ως διεθνής τουριστικός προορισμός μέσα από τη διαδικασία "Chersonisos Destination Branding", ενώ ταυτόχρονα καλείται να εφαρμόσει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠΤ). Οι δύο αυτές διαδικασίες δεν είναι ανεξάρτητες - αντίθετα, η μία καθορίζει την επιτυχία της άλλης.

Ο Δήμος μας, μπορεί να αποτελέσει έναν προορισμό πολλών ταυτοτήτων γεμάτο αντιθέσεις: έντονα ανεπτυγμένη παραλιακή ζώνη, ορεινοί οικισμοί με ισχυρή πολιτιστική παράδοση, αγροτική παραγωγή και φυσικό περιβάλλον που δέχεται σημαντικές πιέσεις. Το brand του Δήμου δεν μπορεί να εξαντλείται στην εικόνα ενός καθαρά μαζικού "all inclusive" προορισμού. Χρειάζεται να ισορροπεί ανάμεσα στην οικονομική σημασία του τουρισμού, στο δικαίωμα των κατοίκων σε αξιοπρεπή διαβίωση και στην προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων του τόπου.

Το ΕΧΠΤ ως Εργαλείο Branding

Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό μετατρέπεται σε κρίσιμο εργαλείο υλοποίησης του branding, διότι μέσα από τις κατηγοριοποιήσεις των Δημοτικών Ενοτήτων, τα κίνητρα και τους περιορισμούς που προβλέπει, διαμορφώνει πρακτικά ποια μορφή τουρισμού θα κυριαρχήσει και ποια εμπειρία θα προσφέρει ο Δήμος στον επισκέπτη και στον μόνιμο κάτοικο.

Ο Δήμος Χερσονήσου εντάσσεται σε διαφορετικές κατηγορίες: Ελεγχόμενες περιοχές (Δ.Ε. Χερσονήσου και Μαλίων), Αναπτυγμένες (Δ.Ε. Γουβών) και περιοχές με δυνατότητα ανάπτυξης (Δ.Ε. Επισκοπής). Ωστόσο, η ενιαία αντιμετώπιση ανομοιογενών περιοχών εντός της ίδιας Δημοτικής Ενότητας δεν αξιοποιεί τις ιδιαίτερες ταυτότητες που μπορούν να εμπλουτίσουν το brand του Δήμου.

Οι Προκλήσεις

Οι διατάξεις που προβλέπονται στο ΕΧΠΤ και ενθαρρύνουν τη μετατροπή παραδοσιακών κτισμάτων και υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος σε τουριστικά καταλύματα χωρίς σαφές όριο κλινών, δημιουργούν τον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης του στεγαστικού προβλήματος για τις οικογένειες και επιβάρυνσης παλαιωμένων υποδομών και υδατικών πόρων. Η μη πρόβλεψη κινήτρων για παραδοσιακούς οικισμούς όπως για παράδειγμα ο Μοχός, το Κράσι, το Αβδού, η Επισκοπή και η Χερσόνησος, στερεί από τον Δήμο μας τη δυνατότητα να προωθήσει μια πιο αυθεντική, πολυκεντρική και πολιτιστικά πλούσια εικόνα.

Επιπλέον, η προσπάθεια περιορισμού των μικρών καταλυμάτων, των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά και η χωρίς όριο επέκταση των μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων, οδηγεί σε αφανισμό τα μικρά καταλύματα που προσφέρουν πραγματικά στην τοπική οικονομία και δημιουργούν μια αυθεντική τουριστική εμπειρία.

Στρατηγικές Κατευθύνσεις

Για να επιτύχει το "Chersonisos Destination Branding", χρειάζεται:

Πολυκεντρική ταυτότητα: Ο Δήμος πρέπει να αναδειχθεί ως σύνολο διαφορετικών, αλληλοσυμπληρούμενων μικρο-προορισμών και όχι ως ενιαίο μέτωπο μαζικού τουρισμού.

Ισορροπία Τουρισμού-Κατοικίας: Η ταυτότητα του προορισμού πρέπει να συνδέει ρητά την τουριστική ανάπτυξη με την προστασία της μόνιμης κατοικίας και την προσβασιμότητα στη στέγη.

Στήριξη τοπικής επιχειρηματικότητας: Ο χωρικός σχεδιασμός πρέπει να δίνει χώρο και κίνητρα σε μικρά καταλύματα, τοπικές επιχειρήσεις και αγροτουριστικές δραστηριότητες, ως αντίβαρο στην ανάπτυξη μεγάλων μονάδων.

Βιωσιμότητα: Το brand της Χερσονήσου χρειάζεται να συνδέεται με υπεύθυνη διαχείριση φυσικών πόρων και δίκαιο επιμερισμό των ωφελειών μεταξύ παραλιακής ζώνης και ενδοχώρας.

Η Ευκαιρία

Το "Chersonisos Destination Branding" είναι μια ευκαιρία να αποτυπωθεί ένας πολυκεντρικός προορισμός, όπου η παραλιακή ζώνη συνυπάρχει δημιουργικά με τους ορεινούς οικισμούς, τις παραδοσιακές γειτονιές, την τοπική παραγωγή και τον πολιτισμό. Ζητούμε ένα χωρικό πλαίσιο που να αναγνωρίζει τις επιμέρους ταυτότητες των Δημοτικών Ενοτήτων, να ενισχύει την ενδοδημοτική ισορροπία και να μοιράζει δίκαια τα οφέλη του τουρισμού.

Ένα τέτοιο πλαίσιο θα επιτρέψει στον Δήμο Χερσονήσου να προβάλλεται διεθνώς ως προορισμός αυθεντικών εμπειριών για τον επισκέπτη, αλλά και ως τόπος που σέβεται τους κατοίκους του και χτίζει με σχέδιο το μέλλον του.

*Ο Μάνος Παπαντωνάκης είναι Πρόεδρος του Αστικού Συνεταιρισμού Δασκάλων και Νηπιαγωγών Ν. Ηρακλείου «Βραχόκηπος».