O παιδικός παράδεισος μου

Πολλά είναι αυτά που συχνά με γυρίζουν νοερά, πίσω στα παιδικά μου χρόνια, που σήμερα όλα αυτά μου φαντάζουν σαν σε όνειρο, σαν να είναι δηλαδή σκηνές από μια άλλη ζωή.

Ο Γαλιανός ποταμός έτρεχε άφθονα νερά τη δεκαετία του '60, νερά που ήταν κρύα και καθαρά!

Μάλιστα ο ποταμός έτρεχε Χειμώνα Καλοκαίρι!

Όλα πήγαζαν από διάφορες μικρές ή μεγάλες πηγές, δεξιά κι αριστερά του ποταμού, και από αρκετά καβούσα.

Οι κάτοικοι από το Κεφαλοχώρι τότε τη Γαλιά, το Μονόχωρο και τα Νταρογδιανά, πότιζαν με τα νερά αυτά τους κήπους του, ακόμα και τα λιόφυτα του οποίος ήθελε!

Και εδώ τώρα είναι που πρέπει να θυμηθούμε δύο κρητικές ορολογίες που χάθηκαν οριστικά, το ρήμα "μουσκεύγω" και τη λέξη "στάκωμα"!

Έλεγε κάποιος, "θα κάνω ένα γερό στάκωμα των ελιώ πριν τον αθό, για να μπορέσουν να καρποφορήσουν".

"Στάκωμα," λέγανε το γερό πότισμα στη ρίζα της ελιάς, όσο κρατά δηλαδή η φούντα της, σε σημείο που να λιμνάζει παντού το νερό!

Με το ρήμα "μουσκεύγω" έκαναν πάλι το ίδιο πράγμα.

Πήγαιναν το νερό από το "καταπότη" , ένα τσιμεντένιο δηλαδή αγωγό, στο περιβόλι τους, που πριν είχαν κοπρίσει καλά!

Έπρεπε να μαλακώσει καλά το χώμα, γιατί δεν έμπαινε αλέτρι.

Εκεί με ένα σκαπετάκι πήγαιναν το νερό ποτέ από δω, ποτέ από 'κει, να μουσκέψει όλο το χωράφι!

Μετά που θα στεγνώσει, θα γίνεται με το αλέτρι, και θα βάλουν διάφορα!

Από πατάτες, κουκιά, κολοκύθια ντομάτες, κρεμμύδια σκόρδα, λαχανικά, ακόμα και μποστανικά!

Νερά πολλά που ήταν δωρεάν, σαν ένα πραγματικό "θείο δώρο"!

Ούτε τοεβ γνώριζε ο αγρότης, ούτε τι σημαίνει ιδιωτικό νερό!

Και στο χωριό μέσα, το νερό ήταν δωρεάν, γιατί σε κάθε γειτονιά υπήρχε και μια βρύση.

Κι όμως μας το λέγανε τότε οι παλιοί:

"Θα ν-έρθει θέλει αύριο μεθαύριο μνια ν- εποχή, απού το νερό παντού θα το ακριβοπληρώνουνε τα κοπέλια μας και τα 'γκόνια μας"!

Μια βόλτα λοιπόν στον παράδεισο για μένα, ήταν η διαδρομή του Γαλιανού ποταμού, από το μετόχι τα Νταρογδιανά, μέχρι τη πηγή "Γριά Κουτσουνάρα", που ήταν και τα πλυντήρια της Γαλιάς, με τις 11 τσιμεντένιες γούρνες!

Όταν δεν είχα δουλειά κάποιο μεσημεριανό καλοκαιριού, πήγαινα να κάνω αυτή τη βόλτα στο ποταμό, με μόνο εφόδιο από το σπίτι, αυτό ήταν ένα ...μπαλότελο!

Τέλι δηλαδή, από μπάλες άχυρα.

Έπρεπε να ήμουν ξυπόλυτος, για να απολαμβάνω τη δροσιά του δροσερού νερού στις κολύμπες που συναντούσα!

Όπου έβλεπα κολυμπα έβρεχα τα πόδια μου, κι όπου έβλεπα καβροτρυπιά, έκοβα ένα βρούλο, πλησίαζα με τρόπο από το πλάι της τρύπας, για να μην με πάρει χαμπάρι ο καβρός.

Εκεί έκανα μέσα έξω στη τρύπα αργά αργά το βρουλο, και σφύραγα επίσης αργά, για να νομίζει ο καβρός ότι το βρούλο είναι έντομο ή σκουλίκι!

Μόλις ο καβρός έβγαινε έξω για να φάει το δήθεν "σκουλήκι", εγώ έκλεινα απότομα την τρύπα του, και τον εγκλώβιζα στο έδαφος με την παλάμη μου!

Είχα γίνει εξπερ σε αυτό, αφού έπιανα τον καβρό πάντα από την πλάτη, που δεν μπορούσε ποτέ να με δαγκώσει!

Είχα γίνει κάτι σαν "μάγος' των καβουριών, αφού μπορούσα μάλιστα ένα κάβουρα, να τον "υπνωτίσω", και να μείνει εντελώς ακίνητος στο χέρι μου επάνω, με ανοιχτή την παλάμη, κει εκείνος ήταν σαν να κοιμάται!

Τον κάθε καβρό που έπιανα, το έδενα από τη μια δαγκάνα, κάνοντας απλώς μια δυο στροφές με το τέλι που κρατούσα!

Όσο προχωρούσα, οι καβροί πλήθαιναν ρισνω στο τέλι, γιατί έβρισκα πολλούς και κάτω από πλάκες!

Με είχε διδάξει σε όλα αυτά ο πατέρας μου, όταν με έπαιρνε μαζί του "στσι καβρούς"!

Εγώ κρατούσα ένα πήλινο σταμνί, και τα καβούρια που πιάναμε, τα έριχνα μέσα!

Με έμαθε επίσης, να μην παίρνω τα θυλικά καβούρια, για να υπάρχουν στη φύση και να γεννάνε τα αυγά τους.

Περπατώντας το ποτάμι, όταν έφτανα στα Δρακακιανά, μια τοποθεσία του χωριού, και στη στέρνα του γέρο Δράκο, εκεί έκανα μια στάση!

Μια στάση για να μαζέψω από χάμω χουρμάδες από τη θεόρατη χουρμαδιά του Δράκο, άλλα και για ένα μίνι ... μπανάκι!

Στο ίδιο μικρό σοχωράκι, ήταν και τα δύο!

Μέχρι να φτάσω στη Κουτσουνάρα, είχα είδη καμιά 15ριά καβούρια να αιωρούνται κατά μήκος επάνω στο τέλι μου!

Στον ποταμό όμως όταν βρισκόμουν, μα και σε κάθε ποταμό που έτυχε να βρίσκομαι, δεν μάζευα μόνο καβούρια.

Είχα μια αδυναμία και στα πολύ μικρά δεντράκια!

Στον ποταμό λοιπόν, όπου έβλεπα μικρά δενδράκια, τα ξεπάτωνα με το χέρι μου, ή με ένα ξύλο, έτσι που να έχουν και λίγο χώμα στη ρίζα τους.

Αν δεν είχαν τους έβαζα λίγη λάσπη, κι έκανα ένα γρόμπο (εξόγκωμα).

Αυτά όταν πήγαινα στο σπίτι, τα φύτευα κάπου, που δύο τέλος γινόταν δένδρα.

Όπου λοιπόν έβρισκα μικρές ροδακινιές, μπουρνελιές, καρυδιές, ροδιές, βερυκοκιές, ακόμα και συκιές, δεν τις άφηνα!

Όμως μπορούσα να απολαμβάνω και πολλά φρούτα, από δένδρα που ήταν πολύ κοντά στον ποταμό.

Έτσι έτρωγα μούσμουλα, μπουρνέλες, σύκα και καπλόσυκα, κρητικά ροδάκινα, πορτοκάλια κλπ .

Με συνάρπαζαν ιδιαίτερα, οι διαφορές μυρωδιές από τα φυτά και τα δένδρα του ποταμού, και κυρίως το φλισκούνι.

Αυτό είναι παρόμοιο με τον βάρσαμο, σαν να λέμε την άγρια μορφή του δυόσμου.

Μύριζαν πολύ και τα φύλλα από τις καρυδιές, και από τις μυρτιές.

Κάθε μέρος είχε κι άλλη μυρωδιά!

Στην περιοχή όμως της Γριάς Κουτσουνάρας όμως σαν έφθανα, εκεί έβρισκα τα περισσότερα καβούρια, γιατί ήταν πιο πολλά τα τρεχούμενα νερά, και το μέρος πιο ανοιχτό!

Έπινα δροσερό νερό, και ξέπλενα τα πόδια μου και το κεφάλι μου από τα λασπόνερα της κολύμπας του Δράκο!

Εδώ θα έβρισκα κι άλλα πολλά καβούρια, και τελικά το τέλι είχε γίνει το "τρόπαιο' μου με καμιά εικοσαριά καβούρια, να κινούνται αδιάκοπα!

Είναι σίγουρος, πως στο γυρισμό για το σπίτι, όλοι θα με καμάρωναν για τη πλούσια σοδειά της ημέρας, με τα εντυπωσιακά καβούρια!

Το βράδυ όμως, ο πατέρας μου θα τα έψινε όλα στα κάρβουνα της παρασθιάς, και θα τα έφερνε όλα μέσα σε μια μοσόρα, να τα αδειάσει επάνω στο ξύλινο τραπέζι της αυλής!

Όλη η οικογένεια τρώγαμε αυτόν τον άριστο μεζέ, που καλύτερος και πιο νόστιμος δεν υπήρχε!

Θυμάμαι που ανοίγανε το καβούρι στα δύο, κει βάζανε αλάτι.

Η "κούπα" που λέγανε το καπάκι, μας μάθαινε ο πατέρας μου πως τρώγεται με το κουταλάκι, όμως αφού αφαιρεθεί το στομάχι, που ήταν στο κέντρο και μπροστά.

Και εμείς τα τότε παιδιά έπρεπε να πιούμε ένα κρασί για να "κάνουμε αίμα"

Μα αν δεν πίνανε το κρασί με τα καβούρια, με τι άλλο καλύτερο θα το πίναμε!