«Ώρα μηδέν» για το νερό στην Κρήτη

Η κλιματική κρίση είναι εδώ και «σφυροκοπά» ήδη την Κρήτη με το Δήμο Βιάννου, να είναι μια από τις περιοχές που βιώνουν τις οδυνηρές επιπτώσεις, έχοντας κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Αυτή τη στιγμή το ζήτημα του νερού είναι το υπ' αριθμόν ένα για την Κρήτη και κοινή διαπίστωση αποτελεί το γεγονός πως δεν πάρθηκε στο παρελθόν καμία ουσιαστική απόφαση σε επίπεδο πρόληψης, προκειμένου να μη φτάσουμε στο σημερινό σημείο, στο οποίο βρισκόμαστε.

Αν οι αρμόδιοι είχαν αντιληφθεί εγκαίρως τον κίνδυνο και την εξέλιξη των πραγμάτων, σήμερα θα «έτρεχε» ένα ειδικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, με συγκεκριμένη χρηματοδότηση, προκειμένου να αντιμετωπιστούν ζωτικής σημασίας ζητήματα, άλλα με άμεσο τρόπο και άλλα με έμμεσο και κυρίως μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Με έναν σχεδιασμό μακροπρόθεσμο και με την υλοποίηση έργων υποδομής. Έναν σχεδιασμό, που θα αφορά όλο το νησί και όχι μόνο τους 6-7 Δήμους της ανατολικής Κρήτης, ανάμεσα στους οποίους και ο Δήμος Βιάννου, που αντιμετωπίζουν πρόβλημα λειψυδρίας.

Αυτή τη στιγμή το ζήτημα εντοπίζεται κυρίως στην νοτιοανατολική πλευρά του νησιού, όμως πολύ φοβάμαι ότι στο άμεσο μέλλον θα επεκταθεί σε όλη την Κρήτη και στα μεγάλα αστικά κέντρα και στην ενδοχώρα.

Για αυτό το λόγο η κυβέρνηση και τα αρμόδια Υπουργεία πρέπει να λάβουν επιτέλους άμεσα αποφάσεις. Εμείς ως Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουμε προτάσεις, τις οποίες έχουμε καταθέσει. Όμως αυτές για να υλοποιηθούν, θέλουν και την ανάλογη χρηματοδότηση, ώστε να τεθεί σε εφαρμογή ένα πακέτο μέτρων και έργων, με στόχο τη θωράκιση της Κρήτης από μια παρατεταμένη περίοδο ανομβρίας και λειψυδρίας. Ειδάλλως, σύντομα το νησί θα κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όπως έχει συμβεί ήδη με το Δήμο μας, στον οποίο υπάρχουν οικισμοί που έχουν ήδη πρόβλημα με την υδροδότηση.

Η υπαγωγή του Δήμου σε έκτακτη ανάγκη, δίνει τη δυνατότητα στη Δημοτική Αρχή για την προκήρυξη και υλοποίηση κάποιων έργων ή παρεμβάσεων με λιγότερη γραφειοκρατία, ώστε να επιτευχθεί η πρόσκαιρη αντιμετώπιση κάποιων προβλημάτων που έχουν να κάνουν με την υδροδότηση των οικισμών.

Στη Βιάννο που αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το τι μπορεί να κληθεί ολόκληρη η Κρήτη να αντιμετωπίσει μελλοντικά, δεν υπάρχει βρύση που να έχει στερέψει, αλλά αν δεν γίνει κάτι ίσως φτάσουμε και σε αυτό το απευκταίο σημείο. Καθημερινά μετράμε τα πηγαία νερά και βλέπουμε τη μείωση του υδάτινου αποθέματος και δυναμικού, την ίδια ώρα που η περίοδος που διανύουμε είναι ιδιαίτερα δύσκολη, εξαιτίας τόσο της τεράστιας προσέλευσης τουριστών, όσο και εξαιτίας των αυξημένων αναγκών για άρδευση των καλλιεργειών, η οποία γίνεται αυτή τη στιγμή με το... σταγονόμετρο.

Τα υπόγεια νερά δεν έχουν εμπλουτιστεί και ο υδροφόρος ορίζοντας είναι αυτή τη στιγμή μείον 11 μέτρα περίπου σε σχέση με πέρυσι, με τους αγρότες μας και τους δημότες γενικότερα να έχουν συμμορφωθεί μπροστά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Η Δημοτική Αρχή Βιάννου προσπαθώντας να διαφυλάξει τα υδάτινα αποθέματα και να τα διαχειριστεί με σύνεση, έχει εκπονήσει εδώ και μήνες μια σειρά από προτάσεις και μελέτες, προχωρώντας στην υλοποίηση έργων υποδομής, με στόχο τη «θωράκιση» του Δήμου. Ενώ «τρέχει» τις διαδικασίες για να μπουν σε τροχιά υλοποίησης σημαντικά έργα υποδομών, τα οποία εδώ και χρόνια, παραμένουν στον γραφειοκρατικό «πάγο».

Κάτι όμως που δεν αρκεί καθώς η διασφάλιση του αγαθού που λέγεται νερό για τις γενιές του μέλλοντος, είναι στόχος που απαιτεί πολιτική βούληση.

Απαιτεί όμως και την ενεργή συμμετοχή όλων των πολιτών, με αίσθημα ευθύνης, ώστε να καταφέρουμε και να διαχειριστούμε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Γιατί τα υδάτινα αποθέματα νερού άρδευσης στην Κρήτη μειώνονται δραματικά, με οδυνηρές συνέπειες, για τον πρωτογενή Τομέα, αλλά και εν τέλει την καθημερινότητα όλων.

Πρέπει να προσαρμοστούμε όλοι, καθώς αν οι προβλέψεις για παρατεταμένη ανομβρία συνεχιστούν τα επόμενα χρόνια, η κατάσταση θα είναι δραματική και το μέλλον ζοφερό. Και φυσικά η Πολιτεία πρέπει να ενσκήψει σε αυτό το μείζον ζήτημα για να μην πούμε το «νερό, νεράκι»...

*O Παύλος Μπαριτάκης είναι  Δήμαρχος Βιάννου